Madeni paraların birim başına üretim maliyetine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 64 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 52 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İç Tüzüğünün 96. Maddesi gereğince Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tar yazılı olarak yanıtlanması için gereğini saygılarımla arz ederim.
Orhan Sümer Adana Milletvekili
Son yıllarda artan enflasyon ve döviz kuru nedeniyle, madeni para üretiminde kullanılan hammadde maliyetleri önemli ölçüde yükselmiştir.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bu durum, darphanenin üretim giderlerini doğrudan etkilerken, bazı madeni paraların üretim maliyetinin kendi nominal değerini aşma ihtimalini gündeme getirmiştir. Ayrıca, son dönemde bazı madeni paraların gramajında düşüş yapıldığı ve üretim maliyetlerini azaltma yönünde değişikliklere gidildiği kamuoyuna yansımıştır.
Ancak bu konuda şeffaf ve güncel bilgiler kamuoyuyla paylaşılmamaktadır. Ülkemizde darphane faaliyetleri, para basım maliyetleri ve hammadde temini gibi alanlarda yaşanan değişimler hem kamu maliyesi hem de parasal güven açısından önem arz etmektedir.
Bu Bağlamda;
I. Türkiye Cumhuriyeti Darphanesi tarafından üretilen madeni paraların (1, 5, 10, 25 ve 50 kuruş ile 1 TL) birim başına üretim maliyeti nedir? Son üç yıl (2022, 2023 ve 2024) için ayrı ayrı madeni para türlerine göre maliyet kalemleri (hammadde, işçilik, enerji, nakliye vb.) ne kadardır?
SORULAR
Aynı dönemde bu madeni paraların gramajında veya bileşiminde herhangi bir değişikliğe gidilmiş midir? Gidildiyse, neden ve hangi gerekçelerle bu değişiklik yapılmıştır?
2022'den itibaren madeni paraların üretiminde bakır, nikel, çinko gibi hammaddelerin fiyat artışı, üretim maliyetlerine ne ölçüde yansımıştır?
Bakanlığınızın elindeki verilere göre, madeni para üretim maliyeti, nominal değerini aşan herhangi bir para birimi bulunmakta mıdır?
Dünyada madeni para üretim maliyetinin, paranın piyasa değerinden daha yüksek olduğu ülke örnekleri mevcut mudur? Bu ülkelerle Türkiye'nin üretim maliyetleri karşılaştırıldığında, Türkiye hangi konumdadır?
Önümüzdeki dönemde madeni para üretimi konusunda yeni bir maliyet optimizasyonu veya tasarım değişikliği planı var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Adana Milletvekili Sayın Orhan SÜMER''e âit yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Nuvulfke.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
7135743 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Orhan SÜMER, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlı ğımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Madeni paralarda kullanılan monometal ve bimetal halka ve göbek yerel olarak ülkemizde üretilmekte olup metal fiyatları tüm dünyada Londra Metal Borsası tarafından belirlenmektedir. Madeni para üretim maliyetinin takribi olarak yüzde 65'i hammadde, yüzde 35'i ise işçilik, enerji vb. diğer giderlerden oluşmaktadır. Bu sebeple bakır, nikeli çinko gibi hammaddelerin fiyat artışı üretim maliyetlerine oransal olarak doğrudan yansımaktadır.
Öte yandan, 2023 yılında madeni paraların fiziksel ölçülerde ve alaşım oranlarında değişiklikler yapılarak ortalama yüzde 30 oranında bir tasarruf sağlanmış olup ayrıca, madeni paraların maliyetlerinin düşürülmesi yönünde Ar-Ge faaliyetleri yürütülmektedir.
Diğer taraftan, madeni paraların ihtiyaç analizi, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankası tarafından yapılmakta olup üç yıllık projeksiyonlar oluşturularak üretilmesi gereken adetler belirlenmektedir. Bununla birlikte, Darphane tarafından yürütülen iş ve işlemlere ilişkin bilgiler yılı faaliyet raporlarında yer almakta olup, "h41ps://Wwww.darphane. gov. ir/faaliyet-raporlari" internet adresinde yayımlanmakta ve kamuoyu ile paylaşılmaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan