Sivas ili Kangal ilçesinde yapılması planlanan bir mermer ocağı projesinin çevresel etkilerine ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR

Sivas, Kangal İlçesi, Kangal Tekkesi Köyü Mevkii sınırları içerisinde, Şis Yusuf Berekatoğlu tarafından yapılması planlanan mermer ocağı projesi ile ilgili olarak çevresel etki değerlendirmesi olumlu kararı verilmiştir. Proje kapsamında çalışılması planlanan yıllık 166.667 m3 malzemenin; 161.667 m3 (9697)'ini pasa ve 5.000 m3 (963)'unu da blok mermer oluşturacaktır. Proje kapsamında ocak alanında üretilen blok mermer malzemesinin ÇED alanı içerisinde belirlenen 14.500 m2'lik alanda stoklanması planlanmaktadır. Ocakta üretim, açık ocak işletme metodu ile gerçekleştirilecektir.

Proje alanı çevresinde yaşayan halkın temel ekonomik faaliyetleri başta hayvancılık olmak üzere tarıma dayalıdır. Çok sayıda koyun ve sığır beslenmekte, akarsu vadilerinin genişlediği düzlüklerde buğday, arpa, çavdar, şeker pancarı ve patates yetiştirilmektedir

Projenin toz emisyonları ve gürültüsünden en çok etkilenecek alanlar; Kangal Tekkesi Köyü, Tektek Dağları Milli Parkı, Balıklı Kaplıcaları doğal sit alanıdır. Ayrıca, mermer ocağının olumsuz etkileri nedeniyle Kangal Tekkesi, Boğaz, Zerk, Bozarmut, Soğukpınar ve Davulbaz köylerinin ortak kullandığı yeraltı ve üstü su varlıklarının tehlikeye gireceği belirtilmektedir. Bölgenin önemli inanç merkezlerinden olan ve Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu tarafından 1. Derece anıt ilan edilen Samut Baba Tekkesi, Kangal Tekkesi Köyü'nün kuzey yamacına inşa edilmiştir. Projenin, kutsal olarak kabul edilen Samut Baba Tekkesi'ne yakın mesafede olması, inanç merkezine saldırı olarak değerlendirilmektedir.

18,70 hektarlık alanda faaliyet yürütecek projeye bölge halkının tüm itirazlarına rağmen ÇED olumlu kararı verilmesi nedeniyle karar yargıya taşınmıştır. Ancak şirket bilirkişi raporunu ve mahkeme kararını beklemeden iş makinaları ile çalışmalarına başlamıştır.

Bu bağlamda;

I-Projenin üretim ve nakliye aşamasında tüm çevresel etkileri değerlendirilmiş midir? Çevresel etki yönünden en yakın yerleşim birimi olan Kangal Tekkesi Köyü'ne vereceği zararlar bilimsel olarak tespit edilmiş midir?

2-Bölge halkının ve bilim insanlarının, projenin Kangal Tekkesi Köyü'nde telafisi imkansız zararlara yol açacağı uyarısı neden dikkate alınmamaktadır?

3-Proje alanında bulunan flora ve fauna tespiti ne şekilde, kimler tarafından yapılmıştır? Bu çalışmalar ilgili uluslararası sözleşmelere ve yasalara uygun yapılmış mıdır?

4-Proje faaliyetlerinden etkilenecek flora ve fauna için ne gibi koruma önlemleri alınmıştır? 5-Proje kapsamındaki faaliyetlerin, yeraltı ve yerüstü su varlıklarına, tarım alanlarına olumsuz etkileri bilimsel olarak değerlendirilmiş midir? Bu konuda ilgili kurum ve kuruluşlarla iş birliği yapılmış mıdır?

6-Malzemenin çıkartılması, nakliye, depolama, taşıma vb. işlemler kapsamında oluşacak toz emisyonunun ve gürültünün neden olacağı çevresel tahribatlar, tarım alanlarına, insan ve canlı sağlığına vereceği zararlar nasıl engellenecektir?

7-Bölgenin önemli inanç merkezlerinden olan ve sıkça ziyaret edilen Samut Baba Tekkesi'nin yakınına mermer ocağı açılmasına izin verilmesinin gerekçesi nedir?

8-Projenin, Samut Baba Teknesi'ni ziyaret eden halkın inancına yönelik saldırı olduğu iddiasına ilişkin açıklamanız var mıdır?

9-Mermer sahasında üretim faaliyetinin tamamlandığı alanlarda arazi düzenleme çalışmaları yapılacak mıdır? Bilim insanlarının, maden projelerinde tahribata uğramış alanları eski haline getirmenin mümkün olmadığı, çoğu proje alanlarının rehabilitasyonlarının yapılmadığı iddiasına ilişkin açıklamanız var mıdır

10-Anayasa'da belirtilen halkın sağlıklı ve dengeli bir çevrede yaşama hakkını ihlal edecek, tarım alanlarına, havaya, toprağa, su varlıklarına telafisi imkansız zararlar verecek olan projeyi durduracak mısınız?

CEVAP

ÇED Yönetmeliğinin EK-I Listesi kapsamında olup Bakanlığımıza müracaatta bulunulan projelerle ilgili olarak Yönetmeliğin 8. maddesi gereğince ilgili kurum ve kuruluşlardan oluşan bir İnceleme-Değerlendirme Komisyonu teşkil edilmektedir. ÇED Prosedüründe sunulan tüm rapor, dosya ile diğer tüm bilgi ve belgeler bu komisyon tarafından mer'i mevzuat çerçevesinde incelenip değerlendirilmekte, Bakanlığımızca da bu komisyon tarafından yapılan inceleme ve değerlendirmeye göre ÇED Yönetmeliği kapsamında karar verilmektedir.

Söz konusu proje ile ilgili olarak Bakanlığımıza yapılan başvuruya müteakip ÇED Yönetmeliğinin 8. maddesi gereğince Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı (Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü, TEİAŞ Genel Müdürlüğü, MTA Genel Müdürlüğü), Tarım ve Orman Bakanlığı (Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü, DSİ Genel Müdürlüğü, Orman Genel Müdürlüğü), Kültür ve Turizm Bakanlığı (Yatırım ve İşletmeler Genel Müdürlüğü), Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı (Karayolları Genel Müdürlüğü, TCDD Genel Müdürlüğü), Sivas Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğü, Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü, Meteoroloji Genel Müdürlüğü, Sivas Valiliği (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü, İl Sağlık Müdürlüğü, İl Kültür ve Turizm Müdürlüğü, İl Özel İdaresi, İl Tarım ve Orman Müdürlüğü) ve Sivas Belediye Başkanlığı'ndan oluşan bir İnceleme-Değerlendirme Komisyonu teşkil edilmiş, ÇED Süreci içerisinde sunulan raporlar, dosyalar, diğer tüm bilgi ve belgeler komisyon üyesi kurumların görüşlerine sunulmuş, kurumların kendi mevzuatları kapsamındaki proje ile ilgili olumlu değerlendirmeleri dikkate alınarak bahse konu projeye Bakanlığımızca 01.12.2023 tarihinde ÇED Olumlu kararı verilmiştir.