6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş'ta meydana gelen depremlerden etkilenen vatandaşların elektrik borçlarına ilişkin
Kaynak göster
Sevda Karaca Demir (EMEP), 7 Haziran 2023 tarihinde 7/143 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 92 gün sonra, 7 Eylül 2023).
Sevda Karaca Demir (EMEP, Gaziantep). “6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş'ta meydana gelen depremlerden etkilenen vatandaşların elektrik borçlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/143, 7 Haziran 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-143-6-subat-2023-tarihinde-kahramanmaras-ta-meydana-gelen-depremlerden-etkilenen-vatandaslarin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3dbc0ce6-1b00-41f3-a650-0188aebe4e4a
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 92 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 77 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98, TBMM İç tüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddelerine uygun olarak, T.C. Enerji ve Tabi Kaynaklar Bakanı Alparsalan BAYRAKTAR tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Sevda KARACA Gaziantep Milletvekili
6 Şubat 2023 tarihinde Kahramanmaraş merkezli iki Büyük deprem ile 20 Şubat 2023 tarihinde Hatay merkezli deprem 11 ilimizde büyük oranda yıkıma yol açtı ve bu iller "Genel Hayata Etkili Afet Bölgesi" ilan edildi. Depremler sonrası yapılan çalışmalarda 6 ilimizde daha hafif, orta ve ağır hasarlı binalar olduğu tespit edildi. On binlerce insan hayatını kaybetti, yüz binlercesi yaralandı, milyonlarca insan evsiz kaldı.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Milyonlarca yurttaş yıkılan ya da zarar gören evleri nedeniyle hala çadır ve konteynerlerde yaşam mücadelesi veriyor. Yaşanan deprem nedeniyle pek çok işyeri (oçalışamaz duruma gelerek kapanmak zorunda kaldı. Emekçi aileler depremin yıkımının ardından yaşadıkları işsizlik ve yoksulluk nedeniyle bir kez daha yıkıma maruz bırakılıyor. Köylüler yaşadıkları sağlık ve ekonomik sorunlar nedeniyle tarımsal üretime devam edemiyor.
Depremzede yurttaşların büyük bir kısmı yıkık yada hasarlı evlerinin bahçesine ya da yollara kurduğu çadırlarda kalırken dayanışma duygusuyla evlerden çadırlara (çektikleri oelektriği bile (paylaştı. Hal böyleyken Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun 23 Mart 2023 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan elektrik faturalarını erteleme kararı dahi gecikmiş ve eksik bir kararken bugün depremzede halkın evlerine 4 aylık elektrik tüketiminin faturaları gönderilmektedir.
Deprem illerinde yaşanan işsizlik ve yoksulluğu da göz önünde bulundurduğumuzda birikmiş elektrik faturasının 6 aya taksitlendirilmesinin çözüm olmayacağı açıktır. Depremin üzerinden 120 gün geçmesine rağmen temiz su ve temel gıda için hala yardım bekleyen halkın hasarlı evinde ya da çadırda kullandığı elektriğin biriken faturalarını ödemesi olanaklı değildir.
Bu bilgiler kapsamında;
SORULAR
6 Şubatve 20 Şubat depremleri neticesinde "Genel Hayata Etkili Afet Bölgesi" ilan edilen illerde faal veya kullanılabilir durumda olan elektrik abonelerinin kaçı işyeri, kaçı konut abonesidir, tespit edilmiş midir? Hasarlı binalarda elektrik tüketiminin ölçümlendirilmesi sağlıklı yapılabilmiş midir? Elektrik sayaçlarının deprem nedeniyle hasarlı veya hasarsızlık tespiti yapılmış mıdır? Bu nedenle afet bölgesindeki illerde sayaç kalibrasyonu kontrolü yapılmış mıdır? Deprem öncesi ve sonrası kayıp ve kaçak oranları tespit edilmiş midir? Depremzede yurttaşlara gönderilen faturalara bu oranlar yansıtılmakta mıdır?
Depremden zarar gören illerde konut elektrik abonelerinin aktif çalışma durumları, gelir durumları ve temel ihtiyaçlarını karşılayabilme yeterlilikleri tespit edilmiş midir? Depremin yaşandığı illerde 6 Şubat 2023'e kadar olan faturalandırılmış ve ödenmemiş elektrik borçları silinirken, deprem sonrası evlerde ve çadırlarda karanlıkta kalmamak ve soğuktan korunmak gibi insani ihtiyaçlar için kullanılan elektrik borçlarının silinmemesinin nedeni nedir?
Evlerine 4 aylık birikmiş elektrik faturası gönderilen depremzedelerin işsiz, yoksul ve taksitle bile ödeyemeyecek olanlarının borçlarının silinmesi için bir çalışma var mıdır?
Afet bölgesinde yer alan hangi ilde hangi kamu ve özel elektrik dağıtım şirketleri faaliyet göstermektedir? Bu dağıtım şirketlerinin 2022 yılında gerçekleşen yıllık kârı nedir ve hangi vergi teşviklerinden yararlanmıştır?
TC Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığı tarafından Mart 2023'te RAPORU" nda "özel sektöre ait elektrik dağıtım tesislerinde ise toplam 7.867 milyon TL (416,7 milyon dolar) hasarın ortaya çıktığı tahmin edilmektedir," (sf. 72) denmektedir. Özel sektörün uğradığı bu mali zarar depremzede yurttaşlara yüklenen ağır faturalarla mı karşılanmak istenmektedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
İlgi . 22/06/2023 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1236313 sayılı yazınız. Gaziantep Milletvekili Sayın Sevda KARACA DEMİR'in tarafıma tevcih ettiği 7/143 esas numaralı yazılı soru önergesi, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 99 uncu maddesi gereği ekte cevaplandırılmaktadır.
Bilgilerinizi arz ederim.
AYRAKTAR
Bakan Ek: 7/143 Esas Numaralı Önerge Cevabı
Telefon No:(312) 546 5343
DEMİR'İN YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN | PO YAN CEVAPLAR
Elektrik piyasası teknik ve teknik olmayan kayıp bilgilerine Enerji Piyasası Düzenleme Kurumu (EPDK) tarafından yıllık olarak çıkarılan ve hitps//www.epdk.org.tr/Detay/Icerik/3-0-24- 3/elektrikyillik-sektör-raporu adresinde yayımlanan Elektrik Piyasası Gelişim Raporları'ndan ulaşılabilmektedir.
Elektrik faturaları, Elektrik Piyasası Tüketici Hizmetleri Yönetmeliği'nin (Yönetmelik) 33/1'inci maddesinde yer alan "Faturalamada, dağıtım şirketi tarafından okunan birbirini takip eden iki dönem arasındaki endeks farkının çarpan faktörü ile çarpımı sonucu bulunan değer tüketicinin elekirik enerjisi tüketimi olarak kabul edilir." şeklindeki hüküm doğrultusunda ilgili dönem ulusal tarife birim fiyatlarına bağlı kalınarak düzenlenmektedir.
Türkiye genelinde abone grupları bazındaki tüketici sayılarına EPDK'nın https://www.epdk.gov.tr/Detay/Icerik/3-0-167/resmi-istatistikler internet adresinde yer alan "Aylık Resmi İstatistikler" başlığı altından ulaşılabilmekte olup Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından hazırlanan kesinleşmiş hasar raporları çerçevesinde hasarlı, yıkılan ve yıkılması planlanan binalara ait abonelerin belirlenmesine ilişkin çalışmalara ilgili dağıtım şirketlerince devam edilmektedir.
Elektrik sayaçlarında deprem nedeniyle gerçekleşen hasar veya hasarsızlık tespiti, endeks okuma süreçleri ile birlikte devam etmekte olup deprem bölgesindeki illerde sayaç kalibrasyon kontrolü Sanayi ve Teknoloji İl Müdürlükleri sorumluluğunda yürütülmektedir.
Deprem bölgesi illerinden Adıyaman ve Kahramanmaraş'ta AKEDAŞ, Diyarbakır ve Şanlıurfa illerinde Dicle EDAŞ, Elazığ ve Malatya illerinde Fırat EDAŞ, Adana, Gaziantep, Hatay, Kilis ve Osmaniye illerinde ise Toroslar EDAŞ elektrik dağıtım faaliyetini yürütmektedir.
Elektrik dağıtım şirketlerinin yıllara sâri kâr/zarar durumları; şirketlerin işletme giderlerinde sağladıkları verimlilik veya neden oldukları verimsizlik düzeyi, hizmet kalitesi ve kayıp enerji performansı, yatırım harcamaları ve bu harcamaların aktifleşmeleri, döviz dalgalanmalarına bağlı kambiyo kâr/zarar durumları, her iki yönlü çalışan düzeltme bileşenlerinin etkisi gibi birçok faktöre göre değişkenlik göstermektedir.
Belirli bölge veya amaca yönelik olarak herhangi bir tüketici grubunun desteklenmesi hususuna ilişkin 6446 sayılı Elektrik Piyasası Kanunu'nun 17'nci maddesinin yedinci fıkrasındaki; "Belirli bölgelere veya belirli amaçlara yönelik olarak tüketicilerin desteklenmesi amacıyla sübvansiyon yapılması gerektiğinde, sübvansiyon fiyatlara müdahale edilmeksizin yapılır. Sübvansiyonun tutarı ile usul ve esasları Cumhurbaşkanı kararı ile belirlenir ve ilgili kurumun bütçesinden ödenir " hükmü amirdir.
Mezkur Kanunun 17'nci maddesinin yedinci fikrası gereğince ise dağıtım faaliyetiyle ilgili maliyetlerin tarife hesaplamalarında dikkate alınması esas olup sadece şebekenin gerekli kısımlarının yeniden tesis edilmesi/onarılması kapsamında oluşam/oluşacak zorunlu ve net şebeke maliyetlerinin kısıtlı şekilde ulusal tarife hesaplamalarında dikkate alınması gerekebilecektir. Raporda belirtilen şebeke hasarının doğrudan tarife hesaplamalarında kullanılması söz konusu değildir.