Hakkari'de mayına basarak hayatını kaybeden bir kişiye ilişkin
Kaynak göster
Öznur Bartin (DEM Parti), 26 Temmuz 2024 tarihinde 7/14471 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 83 gün sonra, 17 Ekim 2024).
Öznur Bartin (DEM Parti, Hakkari). “Hakkari'de mayına basarak hayatını kaybeden bir kişiye ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/14471, 26 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-14471-hakkari-de-mayina-basarak-hayatini-kaybeden-bir-kisiye-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/50a6bf81-83c7-4ff3-aa03-0190f34c148a
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 83 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Adalet Bakanı Yılmaz Tunç tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Öznur Bartin
Dünyada 64 ülkede yaklaşık 110 milyon patlamamış mayın olduğu tahmin ediliyor. Gelişen teknoloji nedeniyle üretim maliyetlerinin düşmesi, mayın üretiminde büyük bir artışa yol açmıştır. 1960'lara kadar kontrollü bir şekilde yerleştirilen kara mayınları, daha sonra haritaları çıkarılmadan ve kayıtları tutulmadan döşenmeye başlandı. Bu durum, mayın temizleme çalışmalarını ve bu mayınların tespit edilmesini zorlaştırdı.
Gerekçenin tamamını göster (7 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
İçişleri Bakanlığı'nın verilerine göre, 1984-2009 yılları arasında Türkiye'de mayınlar ve patlayıcı maddeler nedeniyle 1269 kişi yaşamını yitirdi, 5091 kişi ise yaralandı. Uluslararası Mayın Yasaklatma Girişimi'nin bir sonucu olarak Uluslararası Mayın İzleme Komitesi oluşturuldu. Türkiye'de de Türk Tabipleri Birliği, Türkiye Sakatlar Derneği, İnsan Hakları Derneği, İnsan Hakları ve Mazlumlar İçin Dayanışma Derneği, Sosyal Demokrasi Vakfı ve Göç Edenler Sosyal Yardımlaşma ve Kültür Derneği tarafından Mayınsız Bir Türkiye Girişimi adı altında başlatılan bir sivil girişim, çeşitli etkinliklerle mayın sorununa dikkat çekmektedir. 4 Nisan tarihi, Mayın Bilinci Geliştirme Günü olarak belirlenirken, mayın sorununun bir parçası olarak görülen misket bombaları da kampanyaların kapsamı içinde tutularak, 19 Nisan Misket Bombalarına Karşı Uluslararası Eylem Günü ilan edilmiştir.
Mayınsız Bir Türkiye Girişimi, kara mayınları ve bunların yol açtığı sorunlarla ilgili derinlemesine bir araştırma yapılması gerektiğini vurgulamaktadır. Araştırma sonuçlarının "Bilgi Edinme Yasası" çerçevesinde kamuoyuna aktarılması, toplumsal bilinç ve duyarlılığın geliştirilmesi, mayınlı bölgelerde çocuklar başta olmak üzere sivil halkın mayın tehlikesine karşı eğitilmesi amacıyla 2002 yılında kurulmuştur. Türkiye'nin Mayın Yasâğı Antlâ$ması'na 25 Eylül 2003 tarihinde katıldığı ve I Mart 2004 tarihinde taraf devlet olduğu unutulmamalıdır.
Türkiye'nin 29 Mart 2013 tarihinde verdiği ilk uzatma talebi raporundaki bilgiye göre, toprağa döşeli halde bulunan 839 bin 146's1 anti-personel kara mayını, 164 bin 797"si ise anti-tank mayını olmak üzere toplamda | milyon 3 bin 943 adet mayın bulunmaktadır. Mayınsız Türkiye Girişimi kaynaklarına göre, mayın olduğu bilinen illerin tamamı Kürtlerin yoğun yaşadığı kentlerdir: Ağrı, Ardahan, Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Antep, Hakkâri; Hatay, Iğdır, Kars, Mardin, Siirt, Urfa, Şırnak, Tunceli ve Van kentleridir. ,
24 Temmuz 202#te, Hakkâri'nin İkiyaka Dağları'nda Sat Gölleri yakınlarında, Tuğlu (Hacıyan) köyüne bağlı yaylada koyunlarını otlatan 32 yaşındaki çoban Bedrettin Düzen, mayına basarak ağır yaralanmış ve yapılan tüm müdahalelere rağmen hayatını kaybetmiştir. Evli ve üç çocuk babası olan Bedrettin Düzen'in ölümü, bölgedeki mayınların ne denli büyük bir tehlike oluşturduğunu ve ciddi bir ihmali gözler önüne sermektedir. Söz konusu yaylanın yasaklı olmadığı, mayınların bu bölgeye uzun zaman önce yerleştirildiği yerel kaynaklardan teyit edilmiştir.
Özellikle vurgulamak gerekir ki, bu tür olaylarda hukuk sisteminin işlememesi ve soruşturmaların eksik kalması büyük bir sorundur. Bedrettin Düzen'in ölümüne neden olan mayınlar, sadece bir bireyin değil, tüm toplumun güvenliğini tehdit eden ölümcül silahlardır. Gever'de Bedrettin Düzen'in mayına basarak yaşamını yitirmesi, düpedüz bir cinayettir ve bu olayın ardından hukuki süreçlerin başlatılması gerekmektedir.
Bu trajik olay, Türkiye'de mayınların temizlenmesi ve gerekli önlemlerin alınması konusunda acil bir eylem planının gerekliliğini bir kez daha ortaya koymaktadır. Toplumsal bilinç ve duyarlılığın artırılması için, mayınlı bölgelerde yaşayan sivil halkın güvenliğinin sağlanması adına, Bakanlığınızca adli ve idari soruşturmanın başlatılması ve bölgenin mayınlardan temizlenmesi amacıyla gerekli girişimlerde bulunulması elzemdir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Bedrettin Düzen'in ölümüne neden olan mayın patlaması ile ilgili olarak başlatılan veya başlatılacak olan soruşturmaların durumu nedir?
Bedrettin Düzen'in ailesine tazminat ödenmesi konusunda Adalet Bakanlığı'nın herhangi bir çalışması var mıdır veya olacak mıdır?
Bedrettin Düzen'in ölümüne yol açan ihmallerin tespit edilmesi ve sorumluların cezalandırılması için hangi adli süreçler yürütülecektir veya yürütülmektedir?
Türkiye'deki mayınlı bölgelerde yaşayan sivil halkın güvenliği için Adalet Bakanlığı tarafından alınan veya alınması planlanan önlemler nelerdir?
Kürtlerin çoğunlukta olduğu kentlerde yoğun olarak bulunan mayınların temizlenmesi ve bu bölgelerde yaşayan halkın güvenliğinin sağlanması için Adalet Bakanlığı'nın yürüttüğü çalışmalar nelerdir?
Türkiye'nin Mayın Yasağı Antlaşması'na taraf olmasıyla birlikte, Adalet Bakanlığı'nın bu antlaşma kapsamında yürüttüğü faaliyetler nelerdir?
Kürtlerin yoğun yaşadığı kentlerde mayınların temizlenmesi konusunda Adalet Bakanlığı'nın diğer bakanlıklarla iş birliği nasıl yürütülecektir?
Bedrettin Düzen'in ölümüne yol açan mayınların kaynağı ve döşenme zamanı hakkında herhangi bir çalışma başlatılmış mıdır?
Türkiye'de mayınların tespit edilmesi ve temizlenmesi için Adalet Bakanlığı'nın yürüttüğü çalışmalar nelerdir?
Türkiye'deki mayın sorununun çözülmesi için Adalet Bakanlığı'nın uluslararası kuruluşlarla iş birliği yapma planları var mıdır?
Bedrettin Düzenin ölümünden sonra, benzer olayların önlenmesi için yapılan düzenlemeler veya planlanan reformlar nelerdir?
Adalet Bakanlığı'nın, mayın mağdurlarına yönelik rehabilitasyon ve destek hizmetleri nelerdir?
Mayın olduğu bilinen illerin tamamı Kürtlerin yoğun yaşadığı: Ağrı, Ardahan, Batman, Bingöl, Bitlis, Diyarbakır, Antep, Hakkâri, Hatay, Iğdır, Kars, Mardin, Siirt, Urfa, Şırnak, Tunceli ve Van olmasının gerekçesi nedir?
2002/2024 yılları arasında mayınların yol açtığı ölüm ve yaralanma sayısı kaçtır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1469314 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Hakkâri Milletvekili Öznur Bartin tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/14471 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. ddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana hitp://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden DD6GdS2N - 8nP/G2W - JpAYfbS - 3WPCKİS ile erişebilirsin iz 7 ADALET BAKANLIĞI in emi
AE 7 ADALET BAKANLIĞI Tree
Kb Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-968-5268/7311 Konu : Yazılı soru önergesi 2/10/2024
Sayın Öznur BARTİN Hakkâri Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/14471 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- A) Anayasanın;
I- "Yargı yetkisi" kenar başlıklı 9. maddesinde, yargı yetkisinin Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılacağı,
2- "Mahkemelerin bağımsızlığı" kenar başlıklı 138. maddesinde, hâkimlerin görevlerinde bağımsız oldukları; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verecekleri, hiçbir organ, makam, merci veya kişinin, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremeyeceği, genelge gönderemeyeceği, tavsiye ve telkinde bulunamayacağı; görülmekte olan bir dava hakkında Yasama Meclisinde yargı yetkisinin kullanılmasıyla ilgili soru sorulamayacağı, görüşme yapılamayacağı veya herhangi bir beyanda bulunulamayacağı,
B) 5271 sayılı Ceza Muhakemesi Kanununun;
I- "Soruşturmanın gizliliği" kenar başlıklı 157. maddesinde, Kanunun başka türlü hüküm koyduğu hâller saklı kalmak ve savunma haklarına zarar vermemek koşuluyla soruşturma evresindeki usul işlemlerinin gizli olduğu,
2- "Bir suçun işlendiğini öğrenen Cumhuriyet savcısının görevi" kenar başlıklı 160. maddesinin birinci fıkrasında, Cumhuriyet savcısının, ihbar veya başka bir suretle bir suçun işlendiği izlenimini veren bir hâli öğrenir öğrenmez kamu davasını açmaya yer olup olmadığına karar vermek üzere hemen işin gerçeğini araştırmaya başlayacağı,
3- "Cumhuriyet savcısının görev ve yetkileri" kenar başlıklı 161. maddesinin birinci fıkrasında, Cumhuriyet savcısının, doğrudan doğruya veya emrindeki adli kolluk görevlileri aracılığı ile her türlü araştırmayı yapabileceği,
4- "Kamu davasını açma görevi" kenar başlıklı 170. maddesinin birinci ve ikinci fıkralarında ise, kamu davasını açma görevinin, Cumhuriyet savcısı tarafından yerine getirileceği; soruşturma evresi sonunda toplanan delillerin, suçun işlendiği hususunda yeterli şüphe oluşturması halinde, Cumhuriyet savcısı tarafından iddianame düzenleneceği,
Hükümlerine yer verildiği malâmlarıdır.
Sözü edilen bu düzenlemeler çerçevesinde, işlendiği iddia edilen bir suçla ilgili delillerin takdiri ve olayın vasıflandırılması da dâhil olmak üzere, soruşturma yürütülmesi, koruma tedbirlerine başvurulması ve sonucuna göre kamu davası açılmasında tüm yetki ve
ADALET BAKANLIĞI rsi em lv Mevzuat Genel Müdürlüğü sorumluluk yargı mercilerine ait olup, gizli olarak yürütülen ve yargısal faaliyet kapsamında kalan soruşturma aşamasında ne tür işlemler yapıldığına dair Bakanlığımızda bilgi bulunmamaktadır.
1i- İçişleri Bakanlığıyla yapılan yazışmaya verilen 03/10/2024 tarihli cevapta; soru önergesinde bahsi geçen olay yeri ve bölgesinde güvenlik güçleri tarafından yerleştirilmiş mayın veya mayınlı alanların bulunmadığının tespit edildiği bildirilmiştir.
NI. Yüksekova Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 13/08/2024 tarihli cevapta; soru önergesinde bahsi geçen olayla ilgili yürütülen soruşturmanın devam ettiği bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
Yılmaz TUNÇBakan