Marmara Denizi'nde artan midye çiftliklerinin çevresel etkilerine ilişkin
Kaynak göster
Serkan Sarı (CHP), 31 Temmuz 2024 tarihinde 7/14710 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 54 gün sonra, 23 Eylül 2024).
Serkan Sarı (CHP, Balıkesir). “Marmara Denizi'nde artan midye çiftliklerinin çevresel etkilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/14710, 31 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-14710-marmara-denizi-nde-artan-midye-ciftliklerinin-cevresel-etkilerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d6360396-acad-4eb5-80d2-0191086fc811
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 54 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 46 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak yanıtlanması hususunda gereğini saygılarımla arz ederim.
Marmara Denizi kıyılarında giderek artan midye çiftliklerinin insan sağlığına tehdit oluşturduğunun yanı sıra balıkçılık ve turizm faaliyetlerini olumsuz etkilediği belirtilmektedir. Halkın şikayetçi olduğu bu durum karşısında alınacak yine halk tarafından önlem alınması ve denetim yapılması talep edilmektedir. Bu bağlamda;
SORULAR
Marmara denizinde midye çiftliği kurulmasına yönelik izinlerin verilmesinde hangi kriterler esas alınmıştır? /
Midyeçiftliklerinin kurulacağı bölgelerin çevresel etkileri ve balıkçılık üzerindeki olası zararları hakkında detaylı bir etki değerlendirmesi yapılmış mıdır?
Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) raporlarında, midye çiftliklerinin deniz ekosistemi, su kalitesi ve biyolojik çeşitlilik üzerindeki etkileri nasıl değerlendirilmiştir?
Midye çiftliklerinin kurulmasıyla ilgili olarak yerel halk, balıkçılar ve ilgili sivil toplum kuruluşlarının görüşleri alınmış mıdır?
Midye çiftliklerinin denize bırakacağı atıkların deniz suyu kalitesini ve deniz canlılarını nasıl etkileyeceği konusunda yapılan bilimsel çalışmaların ne kadarını dikkate aldınız?
Midye çiftliklerinin kurulmasıyla ilgili olarak kıyı kullanımı planlarında yapılan değişiklikler nelerdir?
1 WHO
Midye çiftliklerinin deniz dibi topografyası ve deniz akıntıları üzerindeki etkileri nasıl değerlendirilmiştir?
Midye çiftliklerinin kurulmasıyla kıyı balıkçılığı faaliyetleri ne ölçüde kısıtlanmıştır? Bu kısıtlamaların önüne geçilmesi için aldığınız önlemler nelerdir?
Balıkçılar tarafından ifade edilen geçim sıkıntıları ve iş kayıplarıyla ilgili olarak herhangi bir çalışma yapılmış mıdır?
Midye çiftliklerinin kurulmasıyla bölgedeki turizm faaliyetleri nasıl etkilenmiştir? Olumsuzlukların önüne geçecek önleme çalışmalarınız nelerdir?
Yerel halkın yaşam koşullarını olumsuz etkileyen bu durumla ilgili olarak hangi önlemleri aldınız?
Balıkçılık kooperatiflerinin bu konudaki görüşleri ve önerileri dikkate alınmış mıdır? Midye çiftliği kurulmasına izin veren mevzuatın güncel durumu nedir?
Midye çiftliklerinin çevresel etkilerini denetlemekle görevli kurumlar hangi sıklıkla denetim yapmaktadır?
Midye çiftlikleriyle ilgili olarak uluslararası sözleşmelere uyum sağlanıyor mu?
Midye çiftliklerinin kurulmasıyla ilgili olarak çıkarılan yönetmeliklerde halkın katılımına yönelik herhangi bir düzenleme var mıdır?
Çözüm Önerileri:
Midye çiftliklerinin kurulmasıyla ilgili olarak daha katılımcı bir karar alma süreci ne zaman oluşturacaksınız?
Midye çiftliklerinin çevresel etkilerini azaltacak teknolojiler ve uygulamalar teşvik edecek misiniz?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Midye yetiştiriciliğine ilişkin iş ve işlemler; "1380 Sayılı Su Ürünleri Kanunu", "Su Ürünleri Yetiştiriciliği Yönetmeliği", "Su Ürünleri Yetiştiriciliği Yönetmeliğine İlişkin Uygulama
Esasları Genelgesi", "Çift Kabuklu Yumuşakça Yetiştiriciliğine İlişkin Uygulama Esasları Genelgesi" ve ilgili meri mevzuat hükümleri kapsamında yürütülmektedir.
Çifi kabuklu su ürünleri arasında yer alan midyeler bir nevi ekolojik filtre gibi süzdükleri suyun içindeki planktonik organizmalarla beslenmekte ve ortamın temizlenmesine katkı sağlamaktadır.
Bu çerçevede, midye yetiştiriciliğinin Marmara Denizi'nde yaşanan deniz salyası (müsilaj) sorununda temizleyici bir etken olması yönünde bilimsel öneriler bulunmaktadır.
Midye çiftliği kurulması planlanan alanlarda, deniz dip yapısı ve akıntılara etkisiyle ilgili üniversite veya araştırma enstitüsü raporları müracaat aşamasında talep edilmekte, yerel hassasiyetler, turizm faaliyetleri, plaj alanları, küçük ve orta ölçekli avcıların av sahaları dikkate alınmakta, proje onayı öncesinde çevresel etkileri açısından incelenmekte ve "Çevresel Etki Değerlendirmesi (ÇED) Yönetmeliği" kapsamında sürecin başlangıcından sonuna kadar, halkı proje hakkında bilgilendirmek, projeye ilişkin görüş ve önerilerini almak üzere etkinlikler düzenlenmektedir. Ayrıca midye yetiştiriciliği (faaliyetinde bulunacak tesislerden ekosistemlerin sağlığı, biyolojik çeşitlilik, su kalitesi, flora ve fauna gibi çeşitli doğal kaynaklar ve ekolojik parametreler üzerindeki etkilerin kapsamlı bir şekilde incelendiği "Ekosistem Değerlendirme Raporu" istenmektedir.
Midye yetiştiriciliği tesisleri, yetiştiriciliğe uygun olan yerlerde, kıyıya herhangi bir müdahale yapılmadan kurulmakta, denize sarkıtılan halatların üzerine midyelerin tutunması suretiyle üretim gerçekleştirilmektedir. Bununla birlikte kurulum izni verilmeden önce ilgili kurum ve kuruluşların uygun görüşü alınmaktadır.
Balıkçılarımızın daha fazla av alanından yararlanmalarını sağlamak ve gelirlerini artırmak amacıyla 10.09.2022 tarihinde yapılan düzenleme ile balıkçılarımızın su ürünleri yetiştiricilik tesislerine 200 metrelik mesafeye kadar avlanma sınırlaması 100 metreye düşürülmüştür.
Midye çiftliklerinin izlenmesi ve sınıflandırılması, tesislerin faaliyet gösterdiği su ve ürünlerinden belirli aralıklarla (haftalık-15 günlük) alınan numune analiz kontrolleri AB mevzuatı ile uyumlu şekilde hazırlanan "Hayvansal Gıdalar İçin Özel Hijyen Kuralları
Yönetmeliği" kapsamında yürütülmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan