Kürtün Baraj Gölü'nün çevresel etkilerine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 39 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 28 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.
Gökan ZEYBEK.
21 Mayıs 2024 tarihinde yazılı olarak cevaplanmasını istediğim soru önergem 13 Ağustos 2024 tarihi itibariyle cevaplanmamıştır. Bölge halkının mağduriyetinin görülmesi ve konuyla ilgili acilen bir önlem alınması gerekmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (8 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Harşit çayı üzerinde, Gümüşhane il sınırları içinde yer alan Kürtün Barajı ve HES, 1986- 2002. yılları arasında DSİ tarafından inşa edilmiş ve santral 2003 yılında devreye alınmıştır. Barajın yapılması ile birlikte daha önce Karaçukur yakası ve Araköy yakasını bağlayan çifte köprüler barajın altında kalmıştır. Yukarı Kürtün Gurup yolu üzerinde yer alan, "Sapmaz Sarıbaba, Kuşluk, Göndere, Eğrigüney, Akçal, Kızılcatam, Beşir, Elmalı, Gürgenli, Demirciler ve Gündoğdu" köyleri Köprünün sular altında kalmasından en çok mağdur olan köylerdir.
Bu baraj yapıldıktan sonra 2004 yılında Araköy köylüleri, Kürtün Baraj Gölü'nün etrafından dolaşmak yerine kendi imkanlarıyla asma köprü yapmışlardır. Yapılan bu asma köprü sayesinde köylerin ilçe ile olan mesafesi 20 kilometreden 5 kilometreye inmiştir. Asma köprünün 25 Haziran 2009 tarihinde doğal afet nedeniyle halatı düşmüş ve bir vatandaş baraj gölüne düşerek hayatını kaybetmiştir.
Bunula birlikte Yukarı Kürtün Grup Yolu üzerinde, Kürtün Barajı ve Hidroelektrik Santrali (HES) kaynaklı toprak kaymaları yaşanmaktadır. Göl yapım alanının heyelanlı bölge olması ve toprak yapısının uygun olmaması nedeniyle yerleşim yerlerinin sular altında kalma tehlikesi bulunmaktadır.
Konuyla ilgili DSİ 22. Bölge Müdürlüğü 2003 yılında rapor hazırlatmıştır. Jeoloji Yüksek Mühendisi Necip İba ve Jeoloji Mühendisi Güven Kutlu tarafından hazırlanan raporda Deprem Araştırma Dairesi'nin hazırlamış olduğu Depremsellik Haritasına göre inceleme alanının 3. derece deprem bölgesi olduğu belirtilmiştir. Raporda Baraj yerinde görülen en yaşlı birim Kretase yaşlı kireçtaşı ve volkanikler olduğu ve kireçtaşı ve volkanikler Granodiyorit batolitinin yerleşiminden etkilenmiş, orijinal durum ve dayanımlarını kaybettikleri belirtilmiştir.
71 T.B.M.M.
CUMHURİYET HALK PARTİSİ
CHP |" 4536 buna göre:
I- 2003 yılında üretime başlayan Kürtün HES Baraj Gölü'nün yapımı sırasında su altında kalan Gümüşhane Kürtün İlçesi Özkürtün Beldesini Yukarı Kürtün Grup köylerine ve Torul Demirkapı Grup Köylerine bağlayan köprünün yapımı bakanlık veya DSİ Genel Müdürlüğü'nün yatırım programına alınacak mıdır? Alınacaksa ne zaman alınacaktır?
SORULAR
Barajın neden olduğu toprak kayması ile ilgili en güncel rapor DSİ Genel Müdürlüğü — tarafından 2003 yılında hazırlanmıştır ve bu tarihten itibaren herhangi bir önlem alınmamıştır. Bu durumla ilgili güncel herhangi bir tespit-önlem raporu hazırlanacak mıdır?
Yukarı kürtün grup yolu her geçen gün baraj gölüne kaymaktadır. Dolgu yapılmak suretiyle yaratılan geçici çözümler dışında bölge halkının yaşadığı mağduriyeti çözmek için ne yapılması planlanmaktadır? Bu durumun tespiti için DSİ Genel Müdürlüğü ne zaman rapor hazırlayacaktır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Kürtün Baraj Gölü sağ sahilinde bulunan Özkürtün Belde Merkezi ile baraj gölünün sol sahilinde bulunan grup yollarının bağlantısını sağlayacak köprünün uzunluğu yaklaşık | km olup, anılan bölgede söz konusu köprünün yapımı topoğrafik etmenler ile iki yönlü Gümüşhane-Giresun Karayoluna bağlantısının sağlanması teknik ve ekonomik olarak elverişli görülmemektedir. Baraj gölünün her iki sahilinde topoğrafyaya bağlı yerleşim yerleri dağınık ve parçalıdır, anılan bölgede yapılacak köprü lokal olarak fayda sağlayacak olup, tüm alana hitap etmeyecektir.
Söz konusu bölge eski (fosil) bir heyelan sahası olup Kürtün Barajı yapımına başlanılmadan önce yapılan jeoteknik çalışmalar sonucunda heyelanlı sahalar tespit edilmiş, baraj yapıldıktan ve su tutulmaya başlanıldıktan sonra da bu bölgede tespiti yapılan heyelanlı sahalarda deformasyonlar ve oturmaların devam ettiği gözlenmiştir. Heyelanlı alanlar aplike edilerek takip edilmektedir. Meydana gelen heyelanlar küçük çapta ön görülebilir mahiyettedir.
2009 yılında heyelan ve heyelanın Kürtün Barajı'na etkisini araştırmak amacıyla jeoteknik etüt çalışmaları yapılmış ve rapor hazırlanmıştır. Yapılan çalışmalarda heyelanın yaklaşık 88.000 m>"lik bir alanı kapladığı, kayma yüzeyinin 15 m derinlikte bulunduğu, yüzeyde kaldığı tespit edilmiştir. Kullanılmakta olan köy ulaşım yolunda, heyelandaki hareketlenmelerden dolayı yolda oturmalar ve kabarmalar oluşmaktadır.
Heyelan kütlesinin yatay ve düşey yönde hareketleri takip edilmekte ve ilgili kurumlarla paylaşılmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan