Bir araç kiralama şirketinde çalışanlara ırkçı muamelede bulunulduğu iddiasına ilişkin
Kaynak göster
Kamuran Tanhan (DEM Parti), 26 Temmuz 2024 tarihinde 7/14851 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 399 gün sonra, 29 Ağustos 2025).
Kamuran Tanhan (DEM Parti, Mardin). “Bir araç kiralama şirketinde çalışanlara ırkçı muamelede bulunulduğu iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/14851, 26 Temmuz 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-14851-bir-arac-kiralama-sirketinde-calisanlara-irkci-muamelede-bulunuldugu-iddiasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6edf10db-7249-474f-a46b-0190f2fc285f
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 399 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat IŞIKHAN tarafından Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını gez. ederim.
Kamuran <7
Tur şirketi olarak Bodrum ve İstanbul'da faaliyet gösteren Axis Mundi Travel isimli şirket, lüks seyahat ve araç kiralama hizmetleri sunmaktadır. Tarafıma ulaştırılan bilgilere göre; bu şirketin Bodrum ayağında müdür olarak görev yapan İlhan Kıldacı, diğer çalışanların da bulunduğu WhatsApp Messenger mesajlaşma, arama ve haberleşme uygulamasında Kürtçe konuşan çalışanları kastederek "...burası siyaset arenası değil ...bu yüzden buggy park ve serviste herkes sadece Türkçe konuşacak... Araçlarda etnik müzik çalmak yok...İşinizi yapın o kadar...çalışmıyorum diyenler bana bildirsin..." şeklinde bir mesaj atmış, bunun üzerine bu şirkette çalışan emekçilerin bir kısmı bu duruma tepki göstererek işten ayrılmışlardır.
Bahsi geçen şirketin https://axismunditravel.com/ adresli web sitesinde yer alan "şoför ve danışmanlık hizmeti" başlığı altında "4xis Mundi'nin tamamı çok dilli, deneyimli ve uzman ekibi, 4 ile 24 saat arasında değişen mekânsal paket programlarımızda hizmet veriyor." ifadesi bulunmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Bodrum'da faaliyet gösteren Axis Mundi Travel isimli şirketin müdürü olduğu iddia edilen kişinin "...bugey park ve serviste herkes sadece Türkçe konuşacak. çalışmıyorum diyenler bana bildirsin" biçimindeki ifadesinin belli bir etnisiteye ve dile mensup kişilere karşı ayrımcı, dışlayıcı ve emekçiler arasında çalışma barışını bozan bir tutuma işaret ettiği görülmektedir. Bu temelde 4857 sayılı İş Kanunu'nun "Eşit Davranma İlkesi" kenar başlıklı 5*inci madde 1'inci fıkrasında yer alan, "İş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılamaz." hükmüyle iş ilişkisinde ayrımcılık yasaklanarak, eşit davranma yükümlülüğü getirilmektedir. İş ilişkisinde eşit davranma ilkesinin yok. sayıldığı belirtilen bu vakaya ilişkin sayıldığı Bakanlığınızca hangi tedbirlere başvuracaksınız?
Türkiye'nin de tarafı olduğu Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO)'nun 111 numaralı Ayrımcılık (İstihdam ve Meslek) Sözleşmesi; iş verme, eğitim ve çalışma koşullarının düzenlenmesinde ırk, renk, cinsiyet, din, siyasal görüş, ulusal kimlik ve sosyal köken temelinde ayrımcılık yapılmasının ulusal politikalarla önlenmesi, fırsat ve uygulama alanında eşitliği geliştirme çağrısında bulunmaktadır. Bu çerçevede, ilgili ILO sözleşmesi gereğince hangi somut adımları atacaksınız?
Mezkur vakada şirket yetkilisinin sergilediği ayrımcı tutumun siyasal iktidarın Kürtlere ve Kürtçeye karşı yaklaşımının bir tezahürü olduğu konusundaki iddialara karşı bir açıklamanız olacak mı?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Vedat Işıkhan, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı ·
İlgi (o : 09.08.2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1474535 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ile Mardin Milletvekili Sayın Kamuran TANHAN tarafından yöneltilen 7/14851 Esas Numaralı yazılı soru önergesine ilişkin cevap aşağıda sunulmuştur.
"Bakanlığımız, çalışma hayatını düzenlemek, çalışma barışını sağlamak, çalışma hayatında her türlü ayrımcılığın ortadan kaldırılması adına işgücü piyasasının değişen ve gelişen koşullarına uygun mevzual, politika ve strateji belgeleri ile proje çalışmaları yürütmektedir.
4857 sayılı İş Kanununun "Eşit davranma ilkesi? başlıklı 5 inci maddesi uyarınca, 'İş ilişkisinde dil, ırk, renk, cinsiyet, engellilik, siyasal düşünce, felsefi inanç, din ve mezhep ve benzeri sebeplere dayalı ayrım yapılamaz' hükmü yer almaktadır.
Anılan mevzuat hükmünün yanı sıra; işgücü piyasasının yapısal sorunlarını çözmek, orta ve uzun vadede büyümenin istihdama katkısını artırmak amacıyla 2014-2023 dönemi Ulusal İstihdam Stratejisinin Özel Politika Gerektiren Grupların İstihdamının Artırılması temel politika ekseni altında "Ayrımcılıkla mücadeleye yönelik düzenlemeler geliştirilecektir.' politikası çerçevesinde çalışanların işgücü piyasasında maruz kaldığı ayrımcı uygulamaların önüne geçilmesine ilişkin tedbire yer verilmiş, tedbir kapsamında ilgili kurum ve kuruluşlarla işbirliği halinde farkındalık ve bilinçlendirme çalışmaları yapılmıştır.
2024-2028 dönemi yeni Ulusal İstihdam Siratejisi kapsamında; kadınlar, gençler, engelliler, yaşlılar, ne eğitimde ne istihdamda olan kişiler ve uluslararası işgücü göçü kapsamında yer alan kişilerin istihdamlarının geliştirilmesi amacıyla Strateji dokümanında Kapsayıcı İstihdamın Geliştirilmesi başlığı altında çalışma hayatında tüm ayrımcılık biçimleriyle mücadele edilmesi adına politika ve tedbirlere yer verilmiştir.
Bununla birlikte, Bakanlığımızca yıl içinde yürütülen iş teftişi faaliyetleri, geçmiş yıllara ait istatistiki veriler, ulusal politikalar ve ihtiyaçlar göz önünde bulundurularak, çalışma hayatının riskleri ve öncelikleri ile Bakanlığımızın kaynakları dikkate alınarak programlı teftişler ve program dışı teftişler şeklinde yürütülmektedir. Programlı teftişler, çalışma hayatı20ndaki sorunların değerlendirilmesi ve önceliklendirilmesi sonucu belirlenen alanlarda veya sektörlerde yahut özel bir risk grubu hedeflenerek belirlenen işyerlerinde çalışma hayatı ile ilgili mevzuat hükümlerinin uygulanmasının denetlenmesi amacıyla gerçekleştirilen teftişlerdir. İncelemelerden oluşan program dışı teftişler ise programlı teftişler dışında kalan ihbar, şikâyet vb. talepler üzerine veya Bakanlığa intikal eden evraklardan teftiş hizmetiyle bağdaşır nitelikte olanların teftiş programına alınması sonucu gerçekleştirilmektedir. "
Prof. Dr. Vedat IŞIKHAN Bakan
Çankaya / ANKARA Tel: (0312) 296 71 68 Telefan: (21) 904 An Mn