Belediyelerin SGK borçlarına ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 209 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 195 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96. Maddeleri uyarınca Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Bilindiği üzere Adalet ve Kalkınma Partisi (AKP) Genel Başkanı ve Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan, 24 Temmuz'da partisinin grup toplantısında yaptığı konuşmada, muhalif belediyelerin Sosyal Güvenlik Kurumu'na (SGK) olan borçlarının ödenmesi gerektiğini belirtti.
Bu uygulama ile muhalefet belediyelerinin hedef alındığı ve maddi açıdan zor durumda bırakılmak istendiği gün gibi ortadır. İktidarınız tarafından gerçek anlamda sonuç odaklı ve fayda getirisi olan bir çalışma yürütülecek olsa idi; Belediyelerin sadece SGK prim borcu yerine genel borçları hedef alınırdı. 31 Mart 2024 Yerel Seçimleri'nde AKP-MHP'den devralınan belediyelerin borç durumu 100 milyar lira civarıdır. Bu borçların yanında iktidar belediyelerinin yıllarca şatafat ve gösteriş amaçlı yaptıkları harcamaların (Örn. Manisa Yunus Emre Belediyesi vs.) akıbeti devraldıktan sonra gün yüzüne çıkmış olup; söz konusu harcamalar ile birlikte rakamların korkunç boyuta ulaştığı görülmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bununla birlikte iktidarın seçim dönemlerinde propaganda aracı haline dönüştürdüğü KİT'lerin borcu 2020 yılında 124,9 milyar iken 2023 yılında 794,7 milyar TL'ye çıktı. 22 kamu iktisadi teşebbüsüne ilişkin istatistiklere göre borçların 684,4 milyar TI "si ticari bankalar, vergi, çiftçi ve SGK borçları gibi iç borçlardan oluşmaktadır.
KİT'ler ile özelleştirme programındaki kuruluşların ticari bankalara olan borcu 204,7 milyar TL, vergi borcu 29 milyar TL, çiftçilere olan borcu ise 14,3 milyar TL*yi buldu. İç borcun en büyük bölümü ise 276,9 milyar TL ile gerçek ve tüzel kişilere olan borçlardan oluşmaktadır.
Dolayısıyla amaç gerçekten hakkaniyet gözeterek emekçinin hakkını korumak ise
KİT*lerdeki ve belediyelerdeki toplam borçlar ile bu borçların kaynakları üzerinden bir çalışma yürütülmesi daha doğru bir yaklaşım olacaktır.
Yine iktidarın kendi belediyelerine uyguladıkları politikalara kısaca değinecek olursak; SGK prim borcu bulunan iktidar belediyelerine ilişkin geçmişte herhangi bir manipülasyona yer verilmemiş olup; olumsuz algı yönetimine gidilmemiştir. Geçmişte yapılan uygulama ile iktidar belediyelerinin SGK prim borçlarına karşılık belediye uhdesinde bulunan arazileri SGK. ya devrederek borcunu sildirdiği bilinmektedir. Örnek verecek olursak; Ünye Belediyesinin geriye dönük SGK ve Emekli Sandığı olmak üzere 56 milyon liralık borcuna karşılık uhdesinde bulunan binayı Sosyal Güvenlik Kurumuna (SGK) devrederek yaklaşık 40 milyon liralık borcunu ödemiş oldu. Yine 2021 yılında Üsküdar Belediyesi, SGK'ya olan yaklaşık 21 milyon 800 bin liralık borcunu, İstanbul'un çeşitli noktalarında bulunan arazilerini kuruma devrederek sildirmiştir.
Belediyelerin vergi ve sigorta primi borçlarını, taşınmaz devirleri suretiyle ödenmesine imkân veren kanuni düzenlemeler bulunmasına rağmen günümüzde görülmektedir ki; Muhalefet partilerinin yönettiği belediyelere böyle bir imkân tanınmamaktadır. (6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsili Usulü Hakkında Kanunun atıf yaptığı 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunun Geçici 41. Maddesi çerçevesinde ve ilgili kanunu ve geçici maddeleri) Bu çerçevede;
SORULAR
İktidar Belediyelerinin yıllara sâri bu kadar çok genel borçları oluşurken, geçmişte bakanlık olarak bu borçların nedenlerine veya önlenmesine yönelik bir çalışma yapılmış mıdır?
Bakanlık olarak iktidar belediyelerinin söz konusu borçlarının bu kadar çok artması takip edilmiş midir? Edildi ise 2024 yılı başı itibari ile hangi belediyelerin, ne kadar borcu bulunmaktadır?
KİT'lerin 2020 yılında 124,9 milyar TL olan borcu, 2023'ün son çeyreğinde 794,7 milyar TL'ye ulaştı.
Borçların 684,4 milyar TL*si ticari bankalar, vergi, çiftçi ve SGK borçları gibi iç borçlardan oluşmaktadır. KİT'lerde ki korkunç borç tutarına ilişkin herhangi bir çalışmanız veya yaptırımınız var mıdır?
2014 ile 2024 yılları arasında (2024 dahil) toplamda 10 (on) yılda hangi belediyelerin bina ve arsaları, vergi borçlarına karşılık devralınarak vergi borçlarından düşülmüştür?
Basına yansıyan haberlere göre bazı belediyeler üzerinde cami olan ve hiçbir şekilde satılıp yıkılamayacak arsalarını ilgili kurumlara satarak vergi borçlarının silindiği bilinmektedir. Bu kapsamda vergi borcu silinen belediyeler var mıdır? Devralınan arsaların üzerinde ibadet binaları var mıdır? Varsa hangileridir?
Vergi alacaklarının; belediye bina ve arsalarının devralınarak tahsil edilmesi uygulaması yaygın mıdır? Bu uygulama muhalefet belediyelerine de yapılmakta mıdır?
Yapılmaktaysa örnekleri var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Ankara Milletvekili Sayın Yüksel ARSLAN'"a ait 7/14876 esas sayılı yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Devlet Mah, Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Ankara Milletvekili Sayın Yüksel ARSLAN'a Ait 7/14876 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Yüksel ARSLAN, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Mali İstatistik Yönetmeliğinin 26ncı maddesinde; verilerin yasal düzenlemeler, yapılan protokoller ve uluslararası antlaşmalar çerçevesinde ilgili ulusal ve uluslararası kurum ve kuruluşlarla paylaşılabileceği belirtilmiş olup mali istatistikleri oluşturan birim bazlı veriler hiçbir organ, makam, merci veya kişiye verilemeyeceği hüküm altına alınmıştır. Bu çerçevede, belediyelerin borçlarına ilişkin olarak talep edilen veriler, konsolide olarak hazırlanarak "htips://muhasebat.hmb.gov.tr/mahalli-idareler-butce-istatistikleri" o internet (o adresinde yayımlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır.
Mahalli idareler kapsamındaki kamu idarelerinin mali durumlarının, gelir potansiyellerinin ve öz gelirlerinin incelenmesine merkezden alınan paylara olan bağımlılık ilişkisinin, borçlanma durumlarının ve mali sürdürülebilirliklerinin değerlendirilmesine risk ve potansiyellerinin ortaya konulmasına yönelik mali analiz çalışmaları yürütülmektedir. Bu çerçevede, 5393 sayılı Belediye Kanunun "Norm kadro ve personel istihdamı" başlıklı 49*uncu maddesinde yer alan "Belediyenin yıllık toplam personel giderleri, gerçekleşen en son yıl bütçe gelirlerinin 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre belirlenecek yeniden değerleme katsayısı ile çarpımı sonucu bulunacak miktarın yüzde otuzunu aşamaz. Nüfusu 10.000'in altında olan belediyelerde bu oran yüzde kırk olarak uygulanır." düzenlemesi ile "Borçlanma" başlıklı 68'inci maddesinde yer alan "Belediye ve bağlı kuruluşları ile bunların sermayesinin yüzde ellisinden fazlasına sahip oldukları şirketlerin, faiz dâhil iç ve dış borç stok tutarı, en son kesinleşmiş bütçe gelirleri toplamının 213 sayılı Vergi Usul Kanununa göre belirlenecek yeniden değerleme oranıyla artırılan miktarını aşamaz. Bu miktar büyükşehir belediyeleri için bir buçuk kat olarak uygulanır." düzenlemesi gereğince personel giderleri ile borç stokuna ilişkin getirilen mali kurallara uyum seviyelerinin izlenmesine yönelik çalışmalar yapılmaktadır.
Diğer taraftan, mahalli idareler ile KİT*lerin "Hazine alacağı" niteliğindeki borçları, 4749 sayılı Kanun kapsamında Bakanlığımızca dış borcun ikrazı suretiyle söz konusu kuruluşlara kullandırılan krediler ve Hazine garantili kredilerinden Bakanlığımızca yapılan üstlenimler neticesinde doğan borçlardır.
Söz konusu kuruluşlara dış borcun ikrazı ve Hazine geri ödemesi garantisi kapsamında finansman kullandırılması 4749 Sayılı Kanun Kapsamında Dış Finansman Sağlanmasına İlişkin
Devlet Mah. Dikinen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik'in 12'nci ve 19'inci maddeleri uyarınca; yılı bütçe kanunu ile belirlenen garantili imkân ve dış borcun ikrazı limiti kapsamında kalınması, Bakanlığa vadesi geçmiş yükümlülüğün bulunmaması, kuruluşun ilgili mevzuatta belirlenen borçlanma limitini aşmamış olması, geri ödeme döneminde kuruluşun öngörülen tüm nakit akışlarının, borç servisleri ile kuruluşun Bakanlığa olan mevcut borçlarından kaynaklanan yükümlülüklerini ve kuruluşun mevcut garantili ve ikrazlı kredilerinin borç servisini ve sair tüm yükümlülüklerini o karşılayacak düzeyde olması gibi belirli ktiterler çerçevesinde değerlendirilmekte olup Hazine alacağı niteliğindeki borçları "Hazine Alacaklarının Yönetimi, Takip ve Tahsiline Dair Yönetmelik" kapsamında belirli bir ödeme planı çerçevesinde
Bakanlığımıza geri ödenmektedir.
Bu kapsamda, mahalli idareler ile bağlı kuruluşlarının ve KİT'lerin Hazine alacağı kapsamında borç durumlarına ilişkin veriler Bakanlığımız "//1ps://www.hmb.gov.ir/kamu-Jinansmani-istatistikleri" internet adresinde yayımlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır.
Öte yandan, KİT'lerin ve Özelleştirme Programındaki Kuruluşların borç durumlarına ilişkin detaylı istatistiki bilgiler ise yine Bakanlığımız "hitps://www.hmb.gov.ir/kamu-sermayeli-kuruluş-ve-isletmeler-istatistikleri" ointemmet (adresinde (yayımlanmakta (ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır.
Soru önergesinde bahsi geçen diğer hususlar, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı uhdesinde bulunmaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan