2004'ten bu yana belediyelerin borçlarına ilişkin
Kaynak göster
Selçuk Özdağ (Yeni Yol), 15 Nisan 2026 tarihinde 7/43387 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 57 gün sonra, 11 Haziran 2026).
Selçuk Özdağ (Yeni Yol, Muğla). “2004'ten bu yana belediyelerin borçlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/43387, 15 Nisan 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-43387-2004-ten-bu-yana-belediyelerin-borclarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/9b7d3c34-0b24-4ba4-8401-019d95a0a9b3
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 57 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 48 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96'ncı maddeleri gereğince arz ederim. Saygılarımla.
Başkanvekili
Türkiye'de yerel yönetimlerin mali yapısı, kamu mali disiplininin önemli bir parçasını oluşturmaktadır. Belediyelerin vergi borçları, SGK prim yükümlülükleri, Hazine'ye olan borçları ve bu borçlara karşılık yapılan mahsuplaşma (takas) işlemleri uzun yıllardır kamuoyunda tartışma konusu olmaktadır. i Özellikle farklı siyasi partilere mensup belediyeler arasında borçların tahsili, yapılandırılması, silinmesi veya takas edilmesi süreçlerinde eşitlik ilkesine uyulup uyulmadığı hususunda ciddi tereddütler bulunmaktadır. Kamu kaynaklarının adil, şeffaf ve hesap verebilir şekilde yönetilmesi açısından, belediyelerin borç durumlarının dönemsel olarak ve siyasi parti bazında ortaya konulması büyük önem arz etmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (11 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Bu çerçevede, 2004 yılından günümüze kadar geçen süreçte belediyelerin mali yükümlülüklerinin nasıl oluştuğu, hangi dönemlerde ne kadar borç biriktiği, bu borçların ne kadarının tahsil edildiği, ne kadarının yapılandırıldığı ya da takas yoluyla kapatıldığı hususlarının açıklığa kavuşturulması gerekmektedir.
Bu bağlamda;
2004 yılından günümüze kadar Türkiye genelinde belediyelerin toplam vergi borcu tutarı yıllar itibarıyla ne kadardır?
Belediyelerin vergi borçları;
2004-2009, 2009-2014, 2014-2019, 2019-2024 dönemleri itibarıyla ayrı ayrı ne kadardır?
Anılan dönemler itibarıyla belediyelerin vergi borçlarının siyasi parti dağılımı nedir? Hangi partiye mensup belediyelerin ne kadar borcu bulunmaktadır? Aynı dönemler için belediyelerin Sosyal Güvenlik Kurumu'na olan prim borçları ne kadardır? Parti bazlı dağılımı nedir?
. Belediyelerin Hazine'ye, vergi dairelerine ve diğer kamu kurumlarına olan toplam borçları dönemsel olarak ne kadardır?
2004 yılından günümüze kadar belediyelerin borçlarına ilişkin kaç kez yapılandırma yapılmıştır? Bu yapılandırmalardan toplam kaç belediye yararlanmıştır?
Yapılandırma kapsamında silinen, ertelenen veya yeniden taksitlendirilen borç tutarı ne kadardır?
Belediyelerin Oo merkezi (idareden olan alacakları ile borçlarının mahsuplaştırılması (takas) yoluyla kapatılan tutar yıllar ve dönemler itibarıyla ne kadardır?
Takas işlemleri hangi kriterlere göre yapılmaktadır? Bu işlemlerde tüm belediyelere eşit uygulama yapılmakta mıdır?
SORULAR
Belediyelerin vergi ve SGK borçlarının tahsilinde siyasi parti ayrımı yapıldığı yönünde kamuoyuna yansıyan iddialar doğru mudur?
2004 yılından bu yana en fazla borcu bulunan ilk 20 belediye hangileridir? Bu belediyelerin parti dağılımı nedir?
Borçlarını ödemediği halde herhangi bir yaptırıma tabi tutulmayan belediye sayısı kaçtır?
Belediyelerin mali verilerinin şeffaf şekilde kamuoyuyla paylaşılması adına bir veri tabanı oluşturulması planlanmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Muğla Milletvekili Sayın Doç. Dr. Selçuk ÖZDAĞ'a ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
7/43387 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Sayın Doç. Dr. Selçuk ÖZDAĞ, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Anayasanın "Kanun önünde eşitlik" başlıklı 10 uncu maddesinin son fıkrasında "Devlet organları ve idare makamları bütün işlemlerinde kanun önünde eşitlik ilkesine uygun olarak hareket etmek zorundadırlar." hükmü, "Vergi ödevi" başlıklı 73 üncü maddesinde ise "Herkes, kamu giderlerini karşılamak üzere, malî gücüne göre, vergi ödemekle yükümlüdür..i hükmü yer almaktadır. Anılan amir hükümleri uyarınca herkesin elde ettiği, gelir, servet ya da harcamalar üzerinden vergi ödemesi gerekmekte olup, bu vergilerin dayanağı olan kanunlarda yer alan hükümler ve ilgili kanunlarda verilen yetkiler çerçevesinde gerçekleştirilen idari düzenlemeler mükellef grubu ayrımı yapılmaksızın tüm mükellefler hakkında aynı şekilde uygulanmaktadır. Bu kapsamda, vergi dairelerince, ödeme süreleri içinde ödenmeyen amme alacaklarının takip ve tahsil işlemleri de borçlu ayrımı yapılmaksızın 6183 sayılı Kanun çerçevesinde yürütülmektedir.
2004 yılından sonra belediyelerin borçlarının yeniden yapılandırılmasına yönelik 15 adet kanuni düzenleme yapılmıştır.
Ayrıca, 213 sayılı Vergi Usul Kanunu'nun 5 inci maddesinde vergi muameleleri ve incelemeleri ile uğraşan memurların, vergi mahkemeleri, bölge idare mahkemeleri ve Danıştay' da görevli olanların, vergi kanunlarına göre kurulan komisyonlara iştirak edenlerin ve vergi işlerinde kullanılan bilirkişilerin; görevleri dolayısıyla, mükellefin ve mükellefle ilgili kimselerin şahıslarına, muamele ve hesap durumlarına, işlerine, işletmelerine, servetlerine veya mesleklerine müteallik olmak üzere öğrendikleri sırları veya gizli kalması lazım gelen diğer hususların ifşa edilmesinin, vergi mahremiyetinin ihlali anlamına geleceği hüküm altına alınmıştır. Bununla birlikte, 6183 sayılı Kanun'un "Sırrın ifşası" başlıklı 107 nci maddesinde, 6183 sayılı Kanun'un uygulamasında görevli olanların amme borçlusunun ve onunla ilgili kimselerin şahıslarına, mesleklerine, işlerine, muamele ve hesap durumlarına ait öğrendikleri sırlarla, gizli kalması lazım gelen diğer hususları ifşa ettikleri takdirde Türk Ceza Kanunu'nun 239 uncu maddesine göre cezalandırılacağı hükmüne yer verilmiştir. Bu kapsamda, mükelleflerin muamele ve hesap durumlarına ilişkin talep edilen bilgilerin paylaşılması mümkün bulunmamaktadır.
Öte yandan, mahalli idarelerin 4749 sayılı Kamu Finansmanı ve Borç Yönetiminin Düzenlenmesi Hakkında Kanun çerçevesinde Bakanlığımız tarafından verilen garantiler kapsamında Bakanlığımızca üstlenilen ve/veya Bakanlığımızca ikrazen kullandırılan Devlet Mah. Dikmen Cad. No: 12, M Blok, Kat: 3-4 kredilerden kaynaklanan vadesi geçmiş ve vadesi gelecek borçlarına ilişkin veriler "https://www.hmb.gov.tr/kamu-finansmanı-istatistikleri" internet adresinde yayımlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır.
Belediyelerin Hazineye olan vadesi geçmiş borçlarının yeniden yapılandırılması, farklı tarihlerde yürürlüğe konulan kanuni düzenlemeler çerçevesinde gerçekleştirilmiştir. Yapılandırma uygulamaları başvuru esasına dayalı yürütülmüş olup söz konusu düzenlemeler şartları sağlayan tüm belediyelere açık tutulmuştur. Bununla birlikte, belediyelerin Hazine alacağı kapsamında olan borçlarının ödenmemesi halinde, ilgili mevzuat çerçevesinde gerekli yaptırımlar uygulanmaktadır. Bu kapsamda, söz konusu alacakların takibi 6183 sayılı Kanun hükümleri uyarınca yürütülmekte olup vadesinde ödenmeyen borçlara gecikme zammı uygulanmaktadır. Ayrıca, belediyelerin genel bütçe vergi gelirlerinden aldıkları paylar üzerinden, 5779 sayılı Kanun kapsamında kesinti yapılmak suretiyle tahsilat gerçekleştirilmektedir. Bu itibarla, Bakanlığımıza Hazine alacağı kapsamında borçlarını ödemediği halde yaptırıma tabi tutulmayan belediye bulunmamaktadır.
Soru önergesinde bahsi geçen diğer hususlar, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ile İçişleri Bakanlığı uhdesinde bulunmaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No: 12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan