Bursa'daki çiftçilerin yaşadığı sorunlara ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 45 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 41 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Türkiye Cumhuriyeti Tarım ve Orman Bakanı Sn. İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98 ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü *nün 96 ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını için gereğini saygılarımla arz ederim. 05/08/2024 el Selçuk TÜRKOĞLU udi Bursa Milletvekili
Ülkemizin en fazla ekilebilir tarım alanına sahip Bursa'da; Mustafakemalpaşa ve Karacabey ilçeleri başta olmak üzere üretim potansiyeli yüksek olan tüm ilçe ve köylerinde, çiftçilerimizin büyük bir mağduriyeti söz konusudur. Son derece verimli ovalarında tarla bitkileri, endüstri bitkileri, yem bitkileri ile sebze ve meyvenin envai çeşidi yetişen ve nerdeyse bite on, bire yüz veren güzelim toprakların gerçek sahibi çiftçilerimiz; ürünlerinin maliyeti, satış fiyatının çok gerisinde kalınca büyük bir çaresizlikle baş başa kalmışlardır. Bu topraklarda her şeye rağmen bu yıl da rızkını arayan çiftçimizin buğdayı, arpası, soğanı, patatesi, karpuzu, kavunu maliyetinin altında dahi alıcı bulmazken, bugünlerde domatesinin de tarlada kalma tehlikesi bulunuyor. Bütün bu ürünlere, üretim maliyetinin çok çok altında teklif verilmesi, üreticiyi tam anlamıyla ümitsizliğe mahkum etmiş durumdadır. Örneğin, maliyeti 3 TL civarında olan salçalık domatesin 2 liraya satın alınmaya çalışılması, ki henüz alımların dahi başlamaması, çiftçimizi haklı olarak şaşkına çevirmiştir. Oysa ki bu ürün, 2023'te bile 3-3,5 TL arası alıcı bulmuştu. Karpuzdaki durum maalesef daha da içler acısıdır. Kg maliyeti 3 TL'yi bulurken, alımlarda 0.75 kuruşlar konuşuluyor. Karpuz üreticisi yaptığı masrafın üçte birini dahi karşılayamıyor. Verilen fiyatın üretim maliyetinin çok altında olmasının yanında, alıcı da bulunamaması halinde, ürünlerin tarlada çürüyüp gideceği endişesi de ne yazık ki ciddi oranda artıyor.
Dolayısıyla;
Gerekçenin tamamını göster (10 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
SORU 1- Bakanlık olarak, sorunu pratik biçimde çözebilmek amacıyla, yerel yönetimlerle iş birliği yapmak, birlikte ortak projeleri hayata geçirmek gibi bir uygulamanız var mıdır veya olacak mıdır? | .
1sSE2
SORU 2- Ürün alımı yapan firmalara finansman sağlama amaçlı, düşük faizli kredi vermeyi düşünüyor musunuz?
SORU 3- Maliyetinin altında satış yapmak zorunda kalan çiftçiye, telafi ödemesi yapacak mısınız?
SORU 4- Tarım Kredi Kooperatiflerini devreye sokarak, üreticiden direk âlim yaptırma gibi bir planınız var mı?
SORU 5- Maliyetinin altında satış yapmak zorunda kalan çifiçinin, bankalara olan borçlarını faizsiz olarak erteleme gibi bir uygulamanız olacak mıdır?
SORU 6- Tarım arazilerini imar rantı kıskacından kurtarıp, üreticilerin elinde kalmasını sağlayacak bir projeniz mevcut mudur?
SORU 7- Bakanlığınızın 2024-2025 Üretim Yılı için yeni bir "Ürün Değerlendirme Planlaması" olacak mıdır?
SORU 8- Ülkemizin toprak, su ve insan kaynaklarının boşa harcanmasıyla ilgili alınan ek tedbirler var mıdır?
Adres: Halkla İlişkiler Binası 6-kat No: E-61
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizde tarımsal üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesine yönelik çiftçilere tarımsal desteklemeler verilmekte ve projeler yürütülmektedir.
Değişen ulusal ve uluslararası koşullara göre destekleme programlarında yapılacak düzenlemeler, destekleme programlarının esasları ve araçları, bunların bütçe ödenek ihtiyaçları 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun amir hükümleri çerçevesinde belirlenmekte ve destekleme uygulamaları Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir.
Tarım politikalarının amaçları, ilkeleri ve öncelikleri doğrultusunda tarım sektörüyle ilgili politikaların planlanmasına yönelik 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 7'nci maddesinde değişikliğe gidilmiştir. Bahse konu kanuni düzenlemeye istinaden "Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik" yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Yapılan düzenlemeyle ürünlerin arz ve talep miktarı dikkate alınarak tarım havzası veya işletme bazında ürün veya ürün gruplarının en uygun yerde üretilmesi sağlanacak, ilin ekolojisine uygun ve suyu merkeze alan bir anlayış çerçevesinde oluşturulacak bitkisel üretim deseninde stratejik ürünler önceliklendirilecektir.
8859 sayılı 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında bitkisel üretimde yeni destekleme modeline ilişkin hususlar düzenlenmiştir.
Cumhurbaşkanı Kararı ile tarımsal üretimin ve gıda arz güvencesinin sürdürülebilirliğinin sağlanması, üretim planlamasına katkı sağlaması, verim ve kalitenin artırılması, tarımsal üretimde çevreci yaklaşımların benimsenmesi ve uygulanan politikaların etkinliğinin artırılması amaçlanmıştır.
Bu kapsamda, ülke ihtiyacının yurt içi üretimle karşılanabilmesi için verim ve kalitenin artırılması, kayıtların güncel tutulması ile üretim sürecinde yaşanan maliyet artışları ve fiyat istikrarsızlıkları gibi olumsuz koşullardan üreticilerin korunması hedeflenmektedir.
Bu Cumhurbaşkanı Kararı ile;
• İlk defa bitkisel üretim destekleri 3 yıllık ve üretim döneminden önce açıklanmıştır. Destek kalemlerinde sadeleştirmeye gidilerek, bitkisel üretim yapan Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) kayıtlı tüm üreticilerimizin destek alması sağlanmıştır. e Üretim planlaması kapsamındaki stratejik ürünlere ilave destek verilecektir. e Sukısıtı olan havzalarda münavebeye uygun üretime ilave destek sağlanacaktır. e Kamukuruluşları tarafından ıslah edilen milli tohumla üretim yapan üreticilerimiz ilave destek alacaktır.
Destek tutarları girdi maliyetlerindeki değişikliklere göre her yıl güncellenecektir. e Çiftçilerimiz üretime karar vermeden önce, hangi havzada, hangi ürüne, ne kadar destek alacağını bilerek planlı şekilde faaliyete başlayabilecekler ve bu sayede plansız üretimin getirdiği birtakım olumsuzluklardan etkilenmeyecektir.
Bitkisel üretimin desteklenmesi programıyla çiftçilere temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme destekleri verilecektir.
Strateji Geliştirme Başkanlığı
Temel destek ve planlı üretim desteği ile planlama kapsamındaki ürünlere belirlenen havzalarda ekim yapıldığı takdirde kullanılan mazotun tamamı, gübrenin ise yarısı nakdi olarak verilecektir. Bununla birlikte, su kısıtı olan yerlerde yine belirlenen şartlara uygun üretim yapan üreticilerimizin kullandığı mazot ve gübrenin tamamı nakdi olarak verilecektir.
Bakanlığımızca "Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirilmesi Projesi" ile işlenmeyen ve nadasa ayrılan alanlar ile işlemeli tarıma uygun olmayan alanlar öncelikli olmak üzere, iklim değişikliğini dikkate alarak uygun tarımsal üretim yöntemleri kullanmak suretiyle stratejik ürünler başta olmak üzere bitkisel üretimin artırılması amacıyla azami *"075'i ayni destek ile ülke genelinde projeler yürütülmektedir.
Ürün değerlendirme faaliyetleri kapsamında çiftçilerimizden farklı ürün gruplarında birçok çeşit tarımsal ürün Tarım Kredi Kooperatifleri'nin (TKK) pazarlama imkânları, ihtiyaçları, yöresel tercihler ve lojistik imkânlar dâhilinde satın alınarak kooperatif marketleri aracılığıyla tüketicilerimizle buluşturulmaktadır. Böylece çiftçilerimize ekonomik destek sağlanmaktadır.
Salçalık domates, TKK tarafından alımı yapılan tarımsal ürünler arasında bulunmaktadır. 2023 yılında ülkemizin değişik yörelerinde çiftçilerimizce üretilen salçalık domates gerekli kalite ve standartlara haiz olmak kaydıyla kooperatiflerimiz aracılığıyla alınmıştır.
2024 yılı salçalık domates hasadının başlamasıyla birlikte çiftçilerimizin üretimini yaptığı uygun çeşit, kalite ve standartlarda olan salçalık domateslerin TKK Kooperatiflerince alımı devam etmektedir.
29.12.2023 tarihli 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları kapsamında Ziraat Katılım Bankası A.Ş., T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatifleri (TKK) tarafından kredi/finansman kullandırımları yapılmaktadır.
Bu Kararlar gereği; e 2024 yılı için temel hayvansal üretim ve temel bitkisel üretim konularında 300.000 TL'ye kadar olan kredi/finansman kullandırımları, 0100'e varan oranda faiz/kâr payı destekli olarak uygulanmaktadır.
" 2024/15 nolu Uygulama Esasları Tebliği'nin, temel hayvansal üretim konusunun teknik kıstaslarını belirleyen 12'nci maddesinin 2'nci fıkrası üreticilerimize 300.000 TL'ye kadar olan kredi/finansman taleplerinin 9070'i ayni olarak kullandırılmaktadır. e Tarımsal Ürünlerin İşlenmesi konusundaki kredilerden 9065'e varan oranlarda yatırım ve işletme faiz/kâr payı desteği ile 30 milyon TL'ye kadar işletme ve yatırım kredisi kullandırılabilmektedir. e Sözleşmeli Üretim konusu başlığı altında 200 milyon TL üst limite kadar işletme kredisinde "070'e varan oranlarda faiz/kâr payı destekli indirim uygulanabilmektedir.
Ayrıca üretim konuları itibarıyla üreticilere sözleşmeli üretim yapmaları durumunda işletme kredisinde ilave "015 faiz/kâr payı desteği uygulanmaktadır.
Ülkemiz sınırları içerisinde, 01.01.2024-31.12.2026 tarihleri arasında (bu tarihler dahil) meydana gelen/gelebilecek doğal afetler nedeniyle ekilişleri, ürünleri, hayvan varlıkları, tesisleri veya seraları zarar gören üreticilerin, 2023/8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında veya önceki yıllarda yayınlanan Bakanlar Kurulu Kararları kapsamında kullanmış oldukları faiz indirimli (sübvansiyonlu) krediler, 1 yıla kadar 90625 faiz indirimli ertelenebilmekte ya da 5 yıla kadar 9020 faiz indirimli olarak taksitlendirilebilmektedir. Strateji Geliştirme Başkanlığı
5403 sayılı "Toprak Koruma ve Arazi Kullanımı Kanunu" kapsamında hangi sınıf tarım arazisinin hangi şartlarda, hangi yatırımlar için tarım dışı amaçla kullanılacağı düzenlenmiş olup, birinci derecede önemli tarım arazilerinin tarım dışı amaçla kullanılması engellenmiş ve korunması sağlanmıştır. Aynı Kanun'un 13'üncü ve 14'üncü maddelerinde Bakanlık ve Valilikler tarafından hangi sınıf arazilerin tarım dışı amaçla kullanılmak üzere izinlendirileceği hüküm altına alınmıştır.
Tarımsal üretim potansiyeli yüksek, erozyon, kirlenme, amaç dışı veya yanlış kullanımlar gibi çeşitli nedenlerle toprak kaybı ve arazi bozulmalarının hızlı geliştiği ovalar, Cumhurbaşkanı kararı ile büyük ova koruma alanı olarak belirlenmektedir. Bu kapsamda bugüne kadar 72 ilimizde 440 adet büyük ova koruma alanı ilan edilmiştir. Yeni büyük ova koruma alanlarının belirlenmesi çalışmaları devam etmektedir.
5403 sayılı Kanun ile ülkemizde tarım arazileri üzerinde hiçbir şekilde plansız veya izinsiz yapılaşmaya izin verilmemektedir. İzinsiz yapılması halinde 5403 sayılı Kanun'un 2'inci maddesi kapsamında işlem tesis edilmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan