Murat Dağı'na kurulması planlanan altın madeni ocağına ilişkin
Kaynak göster
Ali Karaoba (CHP), 15 Ağustos 2024 tarihinde 7/15274 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 98 gün sonra, 21 Kasım 2024).
Ali Karaoba (CHP, Uşak). “Murat Dağı'na kurulması planlanan altın madeni ocağına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/15274, 15 Ağustos 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15274-murat-dagi-na-kurulmasi-planlanan-altin-madeni-ocagina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/b2ad4828-1dc8-4d54-93d1-019169c6ecbe
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 98 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Murat Kurum tarafından Anayasa'nın 98. Ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96 ile 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Ali KARAOBA Uşak Milletvekili
7/3710 esas numaralı, 29.08.2023 tarihli yanıt verilmeyen soru önergem aşağıdadır. İlgili sorulara yanıt verilmesi adına Bakanlığa tekrar gönderilmektedir.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Murat Dağı Ege Bölgesinde bulunan, 2 bin 312 metre yükseklikte, çok zengin çam ormanları ve otlaklarla kaplı, zengin bir ekosisteme ve bitki örtüsüne sahip, Türkiye'nin önemli bir doğal yaşam alanıdır. Güneyindeki Banaz Çayı ile Büyük Menderes Nehrine; (o kuzeybatısındaki Murat Çayı ile Gediz Nehri ve Ege Denizi'ne, kuzeydoğusundaki Kokar Çayı ile Sakarya Nehri'ne ve dolayısıyla Karadeniz'e, doğusundan ise Akar Çayı ile Eber Gölü'ne su gönderen ve milyonlarca insanın su ihtiyacını karşılayan önemli bir doğal oluşumdur.
T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na bölgede altın madeni kurmak amacıyla başvuran Anadolu Export Maden A.Ş.'nin girişimi ilk olarak 2017'de halkın itirazları ve çabaları sonucu engellenmiş, daha sonra tekrar girişimlerde bulunan şirket bu sefer 2020 yılında Danıştay'ın kararıyla ÇED olumlu kararı iptal edilerek durdurulmuştur. Şirket 2019 yılında bakanlığa sunduğu ÇED raporunu 2022 yılında tekrar revize etmiş ve T.C. .Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı raporun ön kabulünü yapmıştır. Bakanlık tarafından bu rapora karşı tanınan itiraz süresi 31 Ağustos 2023'e kadar devam etmektedir.
Başta Ege Bölgesi olmak üzere Türkiye'nin en önemli su ve oksijen kaynaklarından biri olan Murat Dağı Türkiye'nin 2021 yılında taraf olduğu Paris İklim Anlaşması ve 27 Eylül 2021 tarihinde gerçekleşen Kabine Toplantısının ardından açıklanan 2053 net sıfır emisyon hedefleri için kritik bir öneme sahiptir. İklim krizinden dolayı tüm dünyanın en çok önemsediği v0 15214 kaynakların başında su gelmektedir. Murat Dağı Anadolu'nun toplam su rezervinin 2640/'ını tek başına karşılayan bir kaynak olarak yalnızca Ege Bölgesi için değil, Türkiye ve gelecek nesillerimiz için büyük öneme sahiptir. Ayrıca zengin bitki örtüsü sıfır karbon hedefleri açısından ülkemizin oksijen depolarından biridir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Murat Dağında kurulması planlanan altın madeni kapsamında cevheri çıkarmak için yapılacak patlatmaların doğaya, çevreye ve doğal kaynaklara vereceği zarar hesaplanmış mıdır? Bu zarar için ne gibi önlemler alınmıştır?
Oluşacak yoğun metal kirliliğinin çevre ve insan sağlığına etkilerini sıfıra indirmek için ne gibi denetimler ve ön çalışmalar yapılmıştır, yapılmaktadır?
Altın madeninin açılması durumunda yapılacak patlamaların yer altı kaynak sularına vereceği zarar nedir? Olası zarar nasıl telafi edilecektir?
Bölgenin ormansızlaştırılması ve binlerce kilo dinamitin yaratacağı tozuma ile yağış yaratan unsurların ortadan kalkmasına karşı ne tür hazırlıklar ve projeler yapılmaktadır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Murat Kurum, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLAR
SORULAR
7/3710 Esas Numaralı, 29.08.2023 tarihli yanıt verilmeyen soru önergem aşağıdadır. İlgili sorulara yanıt verilmesi adına Bakanlığa tekrar gönderilmektedir.
Murat Dağı Ege Bölgesi'nde bulunan, 2 bin 312 metre yükseklikte, çok zengin çam ormanları ve otlaklarla kaplı, zengin bir ekosisteme ve bitki örtüsüne sahip, Türkiye'nin önemli bir doğal yaşam alanıdır. Güneyindeki Banaz Çayı ile Büyük Menderes Nehri'ne; kuzeybatısındaki Murat Çayı ile Gediz Nehri ve Ege Denizi'ne, kuzeydoğusundaki Kokar Çayı ile Sakarya Nehri'ne ve dolayısıyla Karadeniz'e, doğusundan ise Akar Çayı ile Eber Gölü'ne su gönderen ve milyonlarca insanın su ihtiyacını karşılayan önemli bir doğal oluşumdur.
T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na bölgede altın madeni kurmak amacıyla başvuran Anadolu Export Maden AŞ 'nin girişimi ilk olarak 2017'de halkın itirazları ve çabaları sonucu engellenmiş, daha sonra tekrar girişimlerde bulunan şirket bu sefer 2020 yılında Danıştay'ın kararıyla " ÇED Olumlu" kararı iptal edilerek durdurulmuştur. Şirket 2019 yılında Bakanlığa sunduğu Çevresel Etki Değerlendirilmesi (ÇED) Raporu'nu 2022 yılında tekrar revize etmiş ve T.C. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı raporun ön kabulünü yapmıştır. Bakanlık tarafından bu rapora karşı tanınan itiraz süresi 31 Ağustos 2023'e kadar devam etmektedir.
Başta Ege Bölgesi olmak üzere Türkiye'nin en önemli su ve oksijen kaynaklarından biri olan Murat Dağı Türkiye'nin 2021 yılında taraf olduğu Paris İklim Anlaşması ve 27 Eylül 2021 tarihinde gerçekleşen Kabine Toplantısı'nın ardından açıklanan 2053 net sıfır emisyon hedefleri için kritik bir öneme sahiptir. İklim krizinden dolayı tüm dünyanın en çok önemsediği kaynakların başında su gelmektedir. Murat Dağı Anadolu'nun toplam su rezervinin "640'ını tek başına karşılayan bir kaynak olarak yalnızca Ege Bölgesi için değil, Türkiye ve gelecek nesillerimiz için büyük öneme sahiptir. Ayrıca zengin bitki örtüsü sıfır karbon hedefleri açısından ülkemizin oksijen depolarından biridir.
Bu bağlamda;
I- Murat Dağı'nda kurulması planlanan altın madeni kapsamında cevheri çıkarmak için yapılacak opatlatmaların doğaya, çevreye ve doğal kaynaklara vereceği zarar hesaplanmış mıdır? Bu zarar için ne gibi önlemler alınmıştır?
2- Oluşacak yoğun metal kirliliğinin çevre ve insan sağlığına etkilerini sıfıra indirmek içinne gibi denetimler ve ön çalışmalar yapılmıştır, yapılmaktadır?
3- Altın madeninin açılması durumunda yapılacak patlamaların yer altı kaynak sularına vereceği zarar nedir? Olası zarar nasıl telafi edilecektir?
4- Bölgenin ormansızlaştırılması ve binlerce kilo dinamitin yaratacağı tozuma ile yağış yaratan unsurların ortadan kalkmasına karşı ne tür hazırlıklar ve projeler yapılmaktadır?
CEVAPLAR
Kütahya İli, Gediz İlçesi, Karaağaç Köyü'nde İR:85899 Ruhsat Numaralı sahada yapılması planlanan "İR:85899 No'lu Yıldız Altın- Gümüş Madeni Kapasite Artırımı ve Kırma Eleme Tesisi" projesine Bakanlığımızca 17.10.2023 tarihli ve E-20289998-220.01-7669750 sayılı yazımız ile "Çevresel Etki Değerlendirmesi Olumsuz" kararı verilmiş olup, söz konusu altın madeni ile ilgili Bakanlığımıza yapılan yeni bir başvuru bulunmamaktadır.