Domates üretimine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 54 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını saygılarımla arz ederim.
Sea En, ÖSEN ii" Milletvekili"
Türkiye domates üretiminde dünyanın önde gelen ülkelerinden bir tanesidir Domates üretiminde binlerce çiftçimiz emek yaratmaktadır. Hal böyleyken ülkemizdeki domates alım fiyatı binlerce aileyi ilgilendiren önemli bir konu olarak ortaya çıkmaktadır. İzmir'in Kınık ilçesi başta olmak üzere Türkiye'nin birçok bölgesindeki domates üreticileri seslerini duyurmak ve yaşadıkları ekonomik zorluklara dikkat çekebilmek için eylemler düzenlemektedir.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Çiftçilerin belirttiğine göre 2024 yılında kilogram maliyeti 3 ila 4 lira arasında değişen domatesin, kilogram alım fiyatı bu dönemde 1.7 lira olarak belirlenmiş durumdadır. 2023 yılında 3 lira olan alım fiyatının bu yıl neredeyse 9050'lik bir düşüş yaşadığı görülmektedir. 2023 yılındaki ihracat yasağının domates piyasasında ciddi sorunlar ortaya çıkardığı, plansız tarım politikalarının zararlarını sonuç olarak üreticilerimizin tamamı tecrübe etmektedir. Mevcut şartlar altında domates ve salçalık domatesin tarlada kalma tehlikesi ortaya çıkmıştır.
Bu bağlamda;
I- 2024 yılında Türkiye'nin toplam domates üretimi ne kadardır?
SORULAR
Domates üretiminin ne kadarının bu sene tarlada kalması beklenmektedir?
Domates ve salçalık domates üretimi içerisinde sözleşmeli üretim toplam üretimin yüzde kaçını oluşturmaktadır?
Sözleşmeli üretim içerisinde domates alımında beklenilen "fire" oranı kaçtır?
Türkiye'de vergi borçları silinen şirketlerin olduğu bilinirken, maliyetinin çok altında kalan alım fiyatları karşısında ekonomik olarak zor durumda kalan domates üreticileri için Tarım ve Orman Bakanlığı'nın almayı düşündüğü önlemler ve destek kampanyaları nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizin son on yıllık domates üretimi ortalama 13 milyon tondur. 2023 yılı domates üretimi 13,3 milyon ton ve bunun 5,6 milyon tonu salçalık domates, 2024 yılı 1. tahmin domates üretimi 14,5 milyon ton ve bunun 6,1 milyon tonunun salçalık domates olacağı tahmin edilmektedir.
Üreticilerin, fiyat dalgalanmalarından korunabilmeleri için 5488 Sayılı Tarım Kanunu'nun 13tüncü maddesinde yapılan değişiklik çerçevesinde "Sözleşmeli Üretimin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik" 15.09.2023 tarihli ve 32310 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiş ve "Bitkisel Üretim Tip Sözleşmeleri" hazırlanarak Bakanlığımızın internet sayfasında yayımlanmıştır.
Tip sözleşmede taraflar ürün fiyatını mutabakat içerisinde belirlerken sabit fiyat ya da piyasaya bağlı değişken fiyat (ürünün hasat edildiği dönemde piyasada oluşacak fiyat) üzerinden anlaşma yapabilecekler veya daha farklı (kaliteye, ürünün fiziksel ve kimyasal özelliklerine göre) fiyatlandırma usulleri belirleyerek kullanabileceklerdir. Sanayi kuruluşları tarafından sözleşmeli üretim yapılan ürünlerin alımına öncelik verilmektedir.
"Sözleşmeli Üretimin Usul ve Esasları Hakkında Yönetmelik" kapsamında sözleşmeli üretim yapan üreticilere ilave faiz indirimi, üretim yaptıran gerçek/tüzel kişilere de faiz indirimi avantajı sağlanmakla birlikte sözleşmeli üretimde irade serbestisi esastır.
Firmaların stoklarında önceki sezondan kalan salça bulunması nedeniyle ihracatın kota uygulanmadan yapılmasına 3 Mayıs 2024 tarihinden itibaren izin verilmiştir.
Üretilen ihtiyaç fazlası sanayilik domatesin ve işlenmiş ürünlerin değerlendirilmesi amacıyla 15 Ağustos 2024 — 31 Temmuz 2025 tarihleri arasında gerçekleştirilecek domates mamulleri ihracatında; mahsup sistemi kapsamında 4.500 TI./ton ile 10.000 TL/ton arasında ihracat iadesi yardımı sağlanacaktır.
Bakanlığımızca mevzuat kapsamında; domates üreticilerine dekara mazot ve gübre desteği, katı organik-organomineral gübre desteği, organik tarım desteği ve iyi tarım uygulamaları desteği verilmektedir.
Ayrıca Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından yayımlanan 29.12.2023 tarihli 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları kapsamında Ziraat Katılım Bankası A.Ş., T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatifleri tarafından kredi/finansman kullandırımları yapılmaktadır. Bu Kararlar gereği 2024 yılı için temel bitkisel üretim konularında 300.000 TI"ye kadar olan kredi/finansman kullandırımları, "6100'e varan oranda faiz/kâr payı destekli olarak uygulanmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan