TİGEM'in buğday tohumları pazar payındaki azalışın nedenlerine ilişkin
Kaynak göster
Ömer Fethi Gürer (CHP), 15 Ağustos 2024 tarihinde 7/15360 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 39 gün sonra, 23 Eylül 2024).
Ömer Fethi Gürer (CHP, Niğde). “TİGEM'in buğday tohumları pazar payındaki azalışın nedenlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/15360, 15 Ağustos 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15360-tigem-in-bugday-tohumlari-pazar-payindaki-azalisin-nedenlerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/d916c9f2-24bd-446a-a8e3-019169b4462a
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 39 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 ve TBMM İçtüzüğünün 96. Ve 99. Maddeleri uyarınca T.C. Tarım ve Orman Bakanı Sn. İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Saygılarımla. 12.08.2024
Fethi Gürer
TİGEMin buğday tohumları pazar payında kayda değer bir azalma gözlemlenmiştir.
Sayıştay raporlarında bu durumun nedenleri kapsamlı bir şekilde ele alınmış ve çeşitli stratejik eksiklikler ile piyasa dinamikleri arasındaki ilişkiler irdelenmiştir.
SORULAR
Sayıştay raporunda belirtildiği üzere TİGEM'in buğday tohumları pazar payındaki azalmanın nedenleri kapsamlı bir şekilde incelenmiş midir? Süreçte oluşan sorunlar var mıdır?
Kamu sektörünün pazar payındaki bu daralmanın, tohumluk buğday piyasasındaki rekabet üzerindeki etkileri detaylı bir şekilde irdelenmiş midir? TİGEM'in pazar payındaki düşüş, kurumsal strateji ve politikalarındaki eksikliklerle doğrudan ilişkilendirilebilir mi?
TİGEM'in verimli buğday tohum çeşitlerini geliştirmemesi, tohumluk pazarında çiftçilerin tercihlerini etkilemekte midir? Çiftçiler arasında tercih edilen tohum çeşitlerinin eksikliği, TİGEM'in pazar payındaki azalmanın bir nedeni olarak değerlendirilebilir mi?
'TİGEMin fiyat politikaları ve tohum çeşitliliği, pazar dengesinin sağlanması açısından yeterli midir? İç ve Orta Anadolu ile Trakya bölgelerinde TİGEM'in buğday tohumlarına yönelik talep eksikliğinin nedenleri nelerdir?
TİGEMin ekmeklik buğday tohumu satışındaki azalma, hangi stratejik değişikliklere veya eksikliklere işaret etmektedir ve bu konuda ne gibi önlemler alınmaktadır? Kamu sektörünün buğday tohumluğu piyasasında rekabeti artırmak için gerçekleştirdiği çalışmalar nelerdir? Ayrıca, TİGEMin verimli tohum çeşitlerini geliştirmemesinin nedenleri nelerdir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEMYnün ana statüsü ile belirlenmiş faaliyet konularının başında ülkenin bitkisel üretimini artırmak, çeşitlendirmek ve ürün kalitesini iyileştirmek amacıyla yetiştirdiği tohum, fidan, fide ve benzeri malları yetiştiricilere intikal ettirmek gelmektedir.
TİGEM, sertifikalı tohumluk üretim ve dağıtımında daha çok hububat ve yem bitkileri üzerinde yoğunlaşmış olup sertifikalı hububat tohumu üretimi amacıyla başta buğday olmak üzere her yıl yaklaşık I milyon dekar alanda üretim yapmaktadır. Bu alandan elde edilen mahsul, talepler doğrultusunda tohumluk olarak hazırlanmakta ve üreticilere ulaştırılmaktadır.
Özel sektörün son yıllarda sertifikalı tohum pazarına ilgi duyması ve ürün çeşitliliğinde artış göstermesi sektörün gelişmesine katkı sağlamıştır. Dolayısıyla yurt içinde kullanılan sertifikalı buğday/hububat tohumu artmıştır.
TİGEM, sektörün en büyük tohum üreticisi ve dağıtıcısı olarak faaliyetlerine devam etmektedir. Ayrıca TİGEM, güçlü üretim ve dağıtım kapasitesi, geniş bayi ağı ve 27 farklı buğday çeşidi ile sektöründe her zaman rekabete ve fiyatlandırmaya yön veren garantör kuruluş olmuştur.
Üretimi yapılan ve ülkenin farklı bölgelerine hitap eden çeşitler yanında, TİGEM'in yeni verimli ve kaliteli çeşit arayışı ve üretim desenine ilave edilmesi çalışmaları süreklilik taşımakta, yurt içerisinde faaliyet gösteren başta tarımsal araştırma kuruluşları olmak üzere, özel sektör ve yurt dışından yeni çeşitler takip edilerek, AR-GE biriminin denemeleri sonucunda verim ve kalite değerleri bakımından öne çıkanlar üretim desenine ilave edilmektedir. Ayrıca, son beş yılda ülkemizin farklı bölgelerine uygun toplam 17 buğday çeşidi TİGEM tarafından geliştirilerek tescil ettirilmiştir.
TİGEM belirlediği fiyat politikaları ile çiftçiye en kaliteli tohumu en uygun fiyata ulaştırma konusunda her zaman öncü kuruluş olmuştur.
TİGEM"in İç Anadolu bölgesinde tohumluk dağıtımı ortalama yıllık 42 bin ton civarında olup toplam dağıtıma oranla 9040 ile en çok tohum satışı gerçekleştirdiği bölgedir. Bu bölgede talepte eksilme görülmemektedir. Trakya bölgesinde ise buğday ekim alanları İç Anadolu bölgesindeki gibi her yıl oturmuş bir oranda seyretmemekte ve endüstri bitkilerinin etkisi ile hububat alanlarında değişimler gözlenmektedir.
Son yıllarda gerek buğday alanlarındaki değişim gerekse farklı çeşit talepleri ve nakliyeden kaynaklı olarak bölgedeki yerel tohum üreticilerinin etkisi ile Trakya bölgesinde tohum satışlarında geçmiş yıllara göre azalma görülmektedir.
TİGEM, kurumsal olarak piyasadaki fiyatların ve üretim materyalinin garantisi olarak özel sektör ile birlikte çiftçiye hizmet etmeye devam etmeyi amaçlamaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan