Şanlıurfa'nın Ceylanpınar ilçesinde bulunan TİGEM işletmesiyle ilgili iddialara ilişkin
Kaynak göster
Ferit Şenyaşar (DEM Parti), 12 Kasım 2025 tarihinde 7/36583 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 71 gün sonra, 22 Ocak 2026).
Ferit Şenyaşar (DEM Parti, Şanlıurfa). “Şanlıurfa'nın Ceylanpınar ilçesinde bulunan TİGEM işletmesiyle ilgili iddialara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/36583, 12 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36583-sanliurfa-nin-ceylanpinar-ilcesinde-bulunan-tigem-isletmesiyle-ilgili-iddialara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/0ad0a01f-b2a5-4c3b-b7dd-019a7cee6928
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 71 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü"'nün 96. ve 99. maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Ferit ŞENYAŞAR Şanlıurfa Milletvekili
Şanlıurfa'nın Ceylanpınar ilçesinde yer alan Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü'ne (TİGEM) bağlı Ceylanpınar Tarım İşletmesi tek parça hâlindeki en büyük tarım işletmelerinden biridir. Ancak bu devasa arazilerden bazılarının atıl durumda olması ve ilçe merkezinin hemen çevresini kuşatarak halkın yaşam alanlarını, kamusal erişimini ve yerleşim olanaklarını ciddi biçimde sınırlaması bölge halkının bir sorunudur. Ceylanpınar halkı, kamusal alanların genişletilmesi, yönünde uzun süredir talepte bulunmaktadır. Halkın ortak kullanımına açık alanların daraltılması, yalnızca mekansal değil, sosyal ve ekonomik bir adaletsizlik doğurmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Öte yandan, bölgenin verimli topraklarına rağmen tarımsal sanayi altyapısı atıl durumdadır. Yerelde üretilen ürünlerin işlenmesi, depolanması ve pazara dönüştürülmesi için gerekli sanayi tesisleri kurulmamış; bu da üreticilerin gelir düzeyini sınırlamış, bölgedeki işsizlik oranını artırmıştır. Yine yerel halktan gelen ciddi iddialara göre, TİGEM Ceylanpınar'da işe alınmak için aracılara para verildiği, işe alım süreçlerinden kazanç sağlayan usulsüz uygulamaların yaşandığı öne sürülmektedir. Bu iddialar hem liyakat ilkesine hem de kamu kurumlarının adalet ve eşitlik temelli istihdam anlayışına gölge düşürmektedir.
Ayrıca geçmişte dile getirilen diğer sorunlar da ciddiyetini korumaktadır: işletmede milyonlarca liralık sulama malzemesinin çalınıp geri satıldığı, denetim mekanizmalarının yetersiz, ihale süreçlerinin şeffaflıktan uzak olduğu ve Ceylanpınar halkı hem bu toprakların üretiminden dışlanmakta hem de bu üretimin yarattığı ekonomik değerden adil biçimde pay alamamaktadır. Halkın yaşam alanlarını daraltan, demokratik katılımını sınırlayan ve kaynakların adil paylaşımını engelleyen mevcut durumun ivedilikle ele alınması gerekmektedir.
Bu bağlamda:
SORULAR
Ceylanpınar TİGEM"e ait tarım arazilerinin ilçe yerleşim alanını çevreleyerek kamusal alanları daraltması konusunda Bakanlığınızca bir değerlendirme yapılmış mıdır? Halkın kamusal alan taleplerinin karşılanması için yerel yönetimlerle iş birliği planlanmakta mıdır?
Ceylanpınar halkının kamusal alan ve sosyal donatı eksikliği talepleri doğrultusunda, TİGEM arazilerinin bir kısmının belediyelere veya halka açık alan olarak tahsisi gündeme alınacak mıdır?
Ceylanpınar'da tarımsal sanayinin geliştirilmesi, ürünlerin yerinde işlenmesi ve kooperatifleşme yoluyla yerel üreticinin güçlendirilmesi için yürütülen bir proje bulunmakta mıdır?
Ceylanpınar TİĞEM'in son beş yıla ait kar-zarar durumu nedir? İşletmenin gelir ve gider dengesi hangi kalemlerden oluşmaktadır?
Ceylanpınar TİGEMe ait toplam arazi miktarı ne kadardır? Bu arazinin ne kadarı tarım arazisi olarak aktif biçimde ekilip biçilmektedir ve ne kadarı atıl durumdadır?
TİGEM Ceylanpınar'da işe alımlarda aracılık, torpil ve kazanç sağlama iddialarıyla ilgili olarak Bakanlığınızca bir inceleme veya soruşturma başlatılmış mıdır? Bu iddialar doğruysa sorumlular hakkında ne tür işlemler yapılmıştır?
TİGEM bünyesinde istihdam süreçlerinin şeffaf ve eşitlikçi yürütülmesi için bağımsız bir izleme veya denetim kurulu oluşturulması düşünülmekte midir?
İşletmede yaşanan malzeme hırsızlığı ve kamu zararı olaylarına ilişkin olarak kaç personel hakkında işlem yapılmıştır? Bu vakaların yinelenmemesi için hangi tedbirler alınmıştır?
TİGEM'in faaliyetleri sonucunda elde edilen gelirlerin yerel halka ve bölge kalkınmasına dönük bir pay mekanizması bulunmakta mıdır?
Bakanlığınız, TİGEM Ceylanpınar'ın hem kamu yararına hizmet etmesi hem de bölge halkının demokratik katılımı ve sosyal haklarını koruyacak biçimde yönetilmesi için katılımcı bir planlama süreci başlatmayı düşünmekte midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
02.02.2022 tarihli ve 31738 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü Ana Statüsü Hakkında Karar" kapsamında belirtildiği üzere, Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü (TİGEM), Türkiye Büyük Millet Meclisi ve Sayıştay Denetimine tabi bir kamu hukuku tüzel kişisidir. Bu kapsamda TİGEM, mülkiyetinde bulunan ve denetime tabi olan taşınmazları muhafaza etmekle sorumlu olup TİGEM"in bu taşınmazları başka bir kurum veya kuruluşa tahsisi konusunda da herhangi bir yetkisi bulunmamaktadır.
Ceylanpınar Belediye Başkanlığının talepleri doğrultusunda, işletme arazilerinin 223 dekarlık kısmı, mesire ve park alanı yapılması amacıyla 2942 sayılı Kamulaştırma Kanunu kapsamında 2020 yılında ilgili belediyeye devredilmiştir.
TİGEM*e bağlı Ceylanpınar Tarım İşletmesinde son beş yılda yaklaşık ortalama 508.881.500 TL kâr elde edilmiştir. Ceylanpınar Tarım İşletmesinin gelirleri; bitkisel, hayvansal ve tali ürün satışlarından, giderleri; işçi, memur ücretleri, dışarıdan sağlanan fayda ve hizmetler ile diğer gider ve sabit kıymetlere ait amortismanlardan oluşmaktadır.
TİGEM'e bağlı Ceylanpınar Tarım İşletmesinin arazi varlığı | milyon 633 bin dekardır. Bunun I milyon 436 bin dekarlık kısmı tarla, bahçe ve mera arazilerinden oluşmakta ve aktif bir şekilde kullanılmaktadır. Kalan 197 bin dekarlık kısmı ise üzerinde toprak bulunmayan kayalık alanlar, dere yatakları, vadiler vb. tarım dışı alanlardan oluşmaktadır. Tarıma uygun arazilerin tamamı ekilerek kullanılmakta, atıl arazi ise bulunmamaktadır.
TİGEM merkez ve bağlı İşletme Müdürlüklerine Türkiye İş Kurumu (İŞKUR) kanalıyla müracaatlar alınmakta olup İŞKUR tarafından TİGEM'e bildirilen nihai listelerde isimleri açıklanan ve işletme müdürlüklerinde evrak inceleme komisyonu tarafından teslim edilen belgeler objektif bir şekilde incelendikten sonra belgeleri eksiksiz olan ve belirlenen şartları taşıdığı tespit edilen işçi adaylarından alınacak işçi sayısının 4 katından fazla müracaat olması halinde noter huzurunda kura çekilerek sınava alınacaklar belirlenmektedir.
TİGEM bünyesinde yapılan istihdam süreçleri şeffaf ve eşitlikle yürütülmektedir. Mülakat yapacak sınav komisyonu ise genel müdür yardımcısı başkanlığında konularında uzman personelden oluşturulmaktadır.
Mülakat sınavına girmeye hak kazanan adayların mesleki bilgi ve becerilerini ölçmek üzere yapılan mülakat sınavı ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde yapılmaktadır. Kamera kaydı altına da alınan mülakat sınavında adaylara mesleki bilgiler yanında TİGEM İşçi Alımı Sınav Kurulu üyeleri tarafından görevle ilgili uygulama becerisinin de ölçülmesine olanak sağlayacak sorular sorularak sınav gerçekleştirilmektedir.
İşletmede yaşanan malzeme hırsızlığıyla ilgili adli ve idari süreç ivedilikle başlatılmış olup bir personelin sözleşmesi feshedilmiş, iki personelin ise görev yerleri değiştirilmiştir. Bu ve benzer olayların tekrarlanmaması için Ceylanpınar Tarım İşletmesi Müdürlüğünde 12 termal kamera ile 3-3,5 km aralığında araç tespiti, 1-1,5 km aralığında ise insan tespiti yapan 80 tanesi hareketli olmak üzere toplamda 472 güvenlik kamerası ile tarama işlemi yapılmaktadır.
TİGEM, 233 sayılı Kanun Hükmünde Kararname hükümlerine tabi İktisadi Devlet Teşekkülü olup sermayesinin tamamı Devlet'e aittir. İktisadi ticari esaslara göre faaliyet göstermekte ve Kurumlar Vergisi mükellefidir.
TİGEM"in yürüttüğü faaliyetler sonucunda elde ettiği gelirler doğrudan olmasa da dolaylı olarak Devlet yatırımı olarak bölgeye katkı sağlamaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan