Kocaeli 2 Nolu F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Cezaevinde yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin
Kaynak göster
Beritan Güneş Altın (DEM Parti), 14 Ağustos 2024 tarihinde 7/15397 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 250 gün sonra, 21 Nisan 2025).
Beritan Güneş Altın (DEM Parti, Mardin). “Kocaeli 2 Nolu F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı Cezaevinde yaşandığı iddia edilen hak ihlallerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/15397, 14 Ağustos 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15397-kocaeli-2-nolu-f-tipi-yuksek-guvenlikli-kapali-cezaevinde-yasandigi-iddia-edilen-hak-ihlal (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/20361963-a509-40ab-a6ca-0191552e92e5
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 250 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)"HALKLARIN EŞLİK VE DEMOKRASİ PARTİSİ
GRUP BAŞKANLIĞI
Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Aşağıdaki sorularımın Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasa'nın 9$inci,
İçtüzüğün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz
Kocaeli 2 Nolu F Tipi Yüksek Güvenlikli Ceza ve İnfaz Kurumundan tarafındıza ulaşan bilgiler ve avukatların yaptığı inceleme raporları neticesinde mahpusların aktâwrmlarına göre hapishanede yoğun hak ihlalleri ve işkence vakaları yaşanmaktadır. Buna göre 9 Ağustos Cuma günü sabah saat 10:30-11:00 sıralarında, hakkında daha önce işkence ve kötü muameleye dair birçok şikayetin iletildiği baş gardiyan ği N | ve birkaç gardiyan, odalarda arama adı altında baskınlar düzenlemiş ve 30-35 dakika arasında süren aramada mahpusların tüm eşyaları dağıtılmış, mahpusların özel alanlarına saygı gösterilmemiş ve 2 adet de kitaba el konulmuştur. Mart ayında mahpuslara işkence uygulayan baş gardiyan hakkında hapishane idaresine dilekçeyle başvuruda bulunan mahpuslara arama esnasında ri | isimli baş gardiyan, "Beni kırıyorsunuz, soy ismimi dilekçelerinizde yanlış yazmışsınız, bana rig Başkan diyeceksiniz!" şeklinde sözler kullanmış ve hem ortamı provoke etmiş hem de kendisi hakkında herhangi bir cezai işlem yapıl(a)mayacağı vurgusu ile alenen tehdit etmiştir.
Arama sonrasında odada kalmakta olan Mehmet Alçınkaya, Mustafa Doğan ve Adem Dinç isimli mahpuslar, önce boş bir odaya götürülmüş, yarım saat sonrasında ise Adem Dinç tek başına odadan alınmış ve eşyalarını toplayacaksın denilerek eski odasına geri götürülmüştür. Eşyalarını toplarken yine TİMES mahpuslara sözlü tehditler savunduktan sonra Adem Dinç'e vurmaya kalkışmış, Dinç'in kendini korumak için kollarını yüzüne doğru kaldırması sonucunda tokat koluna çarpmıştır. Ardından NN | yanında bulunan diğer iki gardiyan Adem Dinç'i kollarından tutmuş, bir gardiyan boğazını sıkmış, baş gardiyan ise 3 kez Dinç'in yüzüne tokat atmıştır.
Bu darbelerden dolayı Adem Dinç'in sağ gözünün etrafi şişmiş ve gözünün içi kan toplamıştır. Bu darp işlemi sırasında odada bulunan gardiyanlardan bir tanesinin yaka kamerası bulunduğu ancak açık olup olmadığının bilinmediği aktarılmıştır. Bu işkence sürecinin ardından Dinç kendi kaldığı odadan ve birlikte kaldığı arkadaşlarından farklı bir. odaya götürülmüştür. Bu darp işleminden sonra Adem Dinç rapor almak üzere Cezaevi Revirine gitmiş ve darp ye ME p 04 iii 15397 edildiğine ilişkin rapor talep etmiştir ancak rapor kendisine teslim edilmemiştir. Pazartesi günü ise bu gardiyanlar hakkında suç duyurusunda bulunmuştur.
Bu bağlamda;
SORULAR
Koğuşlarda arama adı altında, uzun süreler alan aramalar yapılmasının altında mahpusların psikolojik olarak baskı altında tutulması mı amaçlanmaktadır?
Her aramada mahpusların eşyalarının tarumar edilmesinin, özel alanlarına saygısızlık yapılmasının, daha önce gerekli incelemeler yapılarak kendilerine teslim edilen kitaplara el konulmasının dayanağı nedir?
9 Ağustos günü el konulan kitapların isimleri nelerdir? Bugüne kadar mahpusların kaç kitabına el konulmuştur? El konulan kitaplara ilişkin tutanak tutulmakta mıdır? Daha önce incelenen kitaplara tekrardan el konulmakta mıdır? İncelenen kitaplara incelendiğine ilişkin mühür vurulmakta mıdır?
Daha önce de hakkında çok kez işkence faili olduğuna dair şikayet ve başvurular bulunan baş gardiyan TNS hakkında açılmış herhangi bir soruşturma var mıdır?
Yok ise soruşturma açılmamasının gerekçesi nedir?
Kocaeli 2 Nolu F Tipi Hapishanesinde mahpuslara dönük kötü muamele ve işkence uygulamalarına imza atan gardiyanlar ve idareciler hakkında açılmış herhangi bir soruşturma var mıdır? Yok ise soruşturma açılmamasının gerekçesi nedir?
Adem Dinç'i darp eden ve işkence uygulayan gardiyanlar kimlerdir haklarında açılmış bir soruşturma var mıdır? Açılmadıysa bunun sebebi merkezi bir karardan mı kaynaklanmaktadır?
İşkence uygulayan bir gardiyanda bulunan yaka kamerası kayıtları incelenmiş midir?
Bu kayıtları kamuoyu ile de paylaşmayı düşünüyor musunuz?
İşkenceye maruz bırakılan ve darp raporu almak isteyen Adem Dinç'e darp raporu vermeyen görevliler hakkında başlatılmış bir soruşturma var mıdır? Mahpuslara darp raporu verilmemesi yönünde sağlık personelleri üzerinde hapishane idaresi veya gardiyanlar tarafından baskı mı kurulmaktadır?
İktidarlarınız tarafından "işkenceye sıfır tolerans" sloganı/projesi ortaya çıktıktan sonra Türkiye'deki hapishanelerde kaç işkence vakası gerçekleşmiştir? Bunların hapishanelere göre dağılımı nedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1483619 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Mardin Milletvekili Beritan Güneş Altın tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/15397 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur. ,
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden Zymz47k - SIbE2pN - 5NHZL67 - I9IHHA-ik erişebilirsin
ADALET BAKANLIĞI rn ov
ADALET BAKANLIĞI TÜRKİYE COMİC yi Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-1176-6052/8429 Konu : Yazılı soru önergesi ZA 1042025
Sayın Beritan GÜNEŞ ALTIN Mardin Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/15397 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklulara karşı kötü muamele vakalarının yaşanmaması ve bu tür şikâyet sebeplerinin ortadan kaldırılması için mevzuatımızda köklü değişiklikler yapılmıştır.
Bu çerçevede, ceza infaz kurumları; yargı denetimi kapsamında 4675 sayılı İnfaz Hâkimliği Kanunu ile oluşturulan infaz hâkimleri, idari denetim kapsamında Adalet Bakanlığı müfettişleri ile Ceza ve Tevkifevleri Genel Müdürlüğü hâkim ve kontrolörleri; sivil toplum kuruluşlarının denetimi kapsamında 4681 sayılı Ceza İnfaz Kurumları ve Tutukevleri İzleme Kurulları Kanunu hükümleri gereğince oluşturulan izleme kurulları; idari özerkliğe sahip kurumların denetimi kapsamında 6701 sayılı Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu Kanunu uyarınca kurulan Türkiye İnsan Hakları ve Eşitlik Kurumu; parlamento denetimi kapsamında Türkiye Büyük Millet Meclisi İnsan Haklarını İnceleme Komisyonu ya da araştırma komisyonlarının başkan ve üyeleri; uluslararası denetim kapsamında Avrupa İşkencenin Önlenmesi Sözleşmesi gereğince Avrupa İşkenceyi Önleme Komitesi tarafından denetlenmesinin yanı sıra, Avrupa Konseyi İnsan Hakları Komiserliği ve Birleşmiş Milletler Keyfi Tutuklamalar Çalışma Grubu tarafından denetlenmektedir.
Ayrıca, Birleşmiş Milletler İşkenceye Karşı Sözleşmeye Ek İhtiyari Protokolü (OPCAT), 27/10/2011 tarihinde Ülkemiz bakımından yürürlüğe girmiştir. Bilindiği üzere, Ek Protokol çerçevesinde kişilerin özgürlüklerinden yoksun bırakıldığı gözaltı merkezleri ve ceza infaz kurumlarına Ek Protokolde belirtilen denetleme organınca ziyaretler düzenlenebilecektir.
Ceza infaz kurumları, yukarıda belirtilen hem ulusal hem de uluslararası bağımsız kuruluşlar tarafından düzenli aralıklarla haberli ve habersiz olarak ziyaret edilmekte, hükümlü ve tutukluların sağlık ve yaşam koşulları, iç güvenlik, sevk ve nakil işlemleriyle ilgili aksaklık ve eksiklikler yetkili mercilere bildirilmektedir.
Hükümlü ve tutuklular veya sivil toplum örgütleri, resmi ya da özel insan hakları kuruluşları tarafından yapılan başvurular titizlikle incelenmekte, adli ve idari yönden yapılan soruşturmalar sonucunda kusur ve ihmali olan görevliler hakkında yasal gereğine tevessül edilmektedir.
1i- A) Ceza infaz kurumlarında bulunan hükümlü ve tutuklular, özgürlüğünden yoksun olmayan her vatandaş gibi tüm sağlık hizmetlerinden tıbbi gereklilik çerçevesinde
UYAP Bilişim Sistemindeki bu dokümana htip://vatandaş.uyap.gov.tr adresinden DaXcIKB - Hg20NwZ - INGKYİtt - /0ZLYU-ir erişebilirsin
ADALET BAKANLIĞI Tier na Mevzuat Genel Müdürlüğü ilgili mevzuat hükümleri doğrultusunda faydalanmakta olup, her türlü muayene ve tedavileri Devletin teminatı altında ve ücretsizdir. Hükümlü ve tutukluların beden ve ruh sağlığının korunması ve hastalıklarının tanısı için ilk muayene ve tedavi hizmetleri ceza infaz kurumlarında verilmekte; ileri tetkik, tedavi ve rehabilitasyon gerekenler Devlet hastanelerine, daha ileri sağlık hizmeti gerekenler ise üniversite hastanelerine sevk edilmektedir.
B) Ceza infaz kurumlarında barındırılan hükümlü ve tutuklulara ilişkin sağlık koşullarının düzenlenmesi ve sağlık hizmetine erişimin daha da etkili ve verimli hale gelebilmesi için 30/04/2009 tarihli Sağlık Bakanlığı ve Adalet Bakanlığı Arasında Ceza İnfaz Kurumlarındaki Sağlık Hizmetlerinin Düzenlenmesi Hakkında Protokol ve 26/01/2017 tarihli Adalet, İçişleri ve Sağlık Bakanlıkları Arasında Düzenlenen Protokol hükümleri dikkate alınarak her türlü çalışma ve düzenleme yapılmaktadır.
HIi- Arama, 5275 sayılı Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Kanunun "Arama" kenar başlıklı 36. ve 28/3/2020 tarihli ve 2324 sayılı Cumhurbaşkanı Kararı ile yürürlüğe konulan Ceza İnfaz Kurumlarının Yönetimi ile Ceza ve Güvenlik Tedbirlerinin İnfazı Hakkında Yönetmeliğin, "Arama, güvenlik tatbikatı ve sayım" kenar başlıklı 34. maddesinde düzenlenmiştir.
Arama hükümlerini düzenleyen ceza infaz mevzuatımız, Ülkemizin taraf olduğu sözleşmeler ve uluslararası düzenlemeler dikkate alınmak suretiyle hazırlanarak yürürlüğe konulmuştur. Avrupa Konseyi Bakanlar Komitesinin Üye Devletlere Avrupa Cezaevi Kuralları Hakkında REC (2006) 2 sayılı Tavsiye Kararının "Arama ve Kontroller" başlığını taşıyan 54. maddesinde, görevlilerin arama yaparken uyacakları detaylı prosedürlerin olması, arama yapılacak hallerin ve arama şekillerinin ulusal mevzuatta düzenlenmesi, aranan kişilerin küçük düşürülmemesi, aramanın hemcins olan görevliler tarafından yapılması gibi hususlara yer verilmiştir. Yönetmeliğin 34, maddesinde yer alan düzenleme de söz konusu Tavsiye Kararındaki hükümler ile paralellik arz etmektedir.
Aramanın amacı, kurumda bulundurulması yasak olan eşya ve kanunla yasaklanan uyuşturucu maddelerin yanı sıra telefon ve sim kartı gibi haberleşme araçları ile bıçak ve jilet gibi kesici ve bereleyici aletlerin kuruma girişinin önüne geçmektir. Ayrıca, terör örgütlerinin ceza infaz kurumundaki hükümlü ve tutuklularla bağlantılarını kesmek için örgütsel iletişim niteliğinde değerlendirilebilecrek haberleşme evrak ve belgelerinin kuruma girişinin engellenmesi hedeflenmektedir.
Bu çerçevede insan onuru ve haysiyetine saygı ile utanma duygusunun ihlal edilmemesi esasları doğrultusunda yapılan aramalar, kurumların güvenliğinin sağlanabilmesi için tedbir amaçlı gerçekleştirilmekte olup, herhangi bir keyfi uygulama söz konusu değildir.
IV- İşlendiği iddia edilen bir suçla ilgili delillerin takdiri ve olayın vasıflandırılması da dâhil olmak üzere, soruşturma başlatılması, koruma tedbirlerine başvurulması ve sonucuna göre kamu davası açılmasında tüm yetki ve sorumluluk yargı mercilerine aittir. Bununla birlikte açılan davalara ilişkin yapılan yargılamalar, Anayasanın 9. ve 138. maddelerindeki yetki ve teminata dayalı olarak görev yapan bağımsız ve tarafsız mahkemelerce sürdürülüp sonuçlandırılmaktadır.
V- Kocaeli Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 05/09/2024 tarihli cevapta;
A) Soru önergesinde adı geçenlerin Kocaeli 2 Nolu F Tipi Yüksek Güvenlikli Kapalı
ADALET BAKANLIĞI TÜRKİYE CAMRY ÜZÜMCÜ Ya Mevzuat Genel Müdürlüğü
Ceza İnfaz Kurumunda barındırıldığı,
B) Soru önergesinde belirtilen iddialara ilişkin olarak görevli personel hakkında başlatılan adli ve idari soruşturmanın devam ettiği,
C) Kurumda tüm iş ve işlemlerin mevzuat hükümlerine uygun olarak yürütüldüğü, Ç) Soru önergesinde belirtilen aksi yöndeki iddiaların gerçeği yansıtmadığı,
Bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
Yılmaz TUNÇBakan