TÜİK'in enflasyon hesaplamalarında kullandığı mal ve hizmet fiyatlarına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96'ncı maddeleri gereğince talep ederim.

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK), Haziran 2022 tarihinden beri "Enflasyon Madde Sepeti" verilerini kamuoyu ile paylaşmamaktadır. Söz konusu bu durum çok farklı verilerin paylaşılmasına ve belirsizliğe neden olmaktadır. Bu nedenle işçi sendikalarından DİSK, söz konusu verilerin kamuoyu ile paylaşılması için TÜİK'e dava açmış ve konuya bakan Ankara 6. idare Mahkemesi'nin 31 Mart 2023 tarihli hükmü ile "Enflasyon Madde Sepeti" verilerinin açıklanması gerektiği kararı verilmiştir. Ankara 6. İdare Mahkemesi 31 Mart 2023 tarih, 2022/2383 esas ve 2023/700 sayılı kararına rağmen, TÜİK tarafından bugüne kadar "Enflasyon Madde Sepeti" verileri açıklanmamıştır. Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz, Merkez Bankası yetkilileri ve Hazine Maliye Bakanının açıklamalarına paralel olarak: Temmuz'da 60'lar; Ağustos'ta 50'ler civarına inen bir enflasyonu bekliyoruz açıklaması yapmıştı. Bu rakamların TÜİKWten elde edilen veri istatistiklerine göre yapıldığı ifade edilmiştir.

Ardından ekonomi yazarı ve gazeteci Alaattin Aktaş: "İşte TÜİK'in devlet sırrı gibi sakladığı madde fiyatları" başlığıyla bir haber yayınladı ve TÜİK'in fiyatları gizlediğini, zira paylaştığı ve TÜİK'e ait olduğunu söylediği enflasyon sepetindeki bilgilere göre zaten başka türlü yapmasının imkânsız olduğunu ifade eden bir yazı kaleme almıştır.

Gerekçenin tamamını göster (15 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Sayın Aktaş'ın aktardığı enflasyon sepetindeki bazı fiyatlara bakıldığında konu daha net anlaşılacaktır. Şöyle ki:

"Uzman doktor muayenesi: 34 TL "Çay-Kahve servisi: 18 TL

"Ekmek arası döner: 77 TL Zeytinyağı: 114 TL

"Zeytin: 134 TL

Beyaz peynir: 147TL

Krem peynir: 167TL

İnternet faturası: 205 TL

Cep hattı faturası: 206 TL "Kaşar peyniri: 232 TL

Aylık yurt ücreti: 457 TL

Ev kirası: 5.845 TL

Ev taşıma ücreti: 9.618 TL"

Buna mukabil TÜİK bir açıklama yaparak; TÜFE sepetinde 2024 yılı itibarıyla 12 ana harcama grubu altında, 43 harcama grubunun yer aldığı, bu harcama grupları altında 90 alt harcama grubunun bulunduğu, alt harcama gruplarının altındaki 143 temel başlıkta ise 406 madde ve bu maddeler altında 913 madde çeşidinin yer aldığını belirtmiştir.

TÜİK'in temel başlık düzeyinde endeks değişimlerini, uluslararası beklentilere en uygun biçimde kamuoyu ile paylaşılmakta olduğunu, bu bağlamda dünyadaki en şeffaf resmi istatistik kurumlarından biri olduğunu ifade etmiştir.

Ayrıca TÜİK: "İlgili köşe yazarı tarafından eksik ve yanıltıcı bilgiler üretilerek madde fiyatı sonuçlarına ulaşılmaya çalışılması neticesinde ortaya çıkan tartışmalar, Türkiye İstatistik Kurumunun, Avrupa Birliği'ne üye ve aday ülkeler, EFTA ülkeleri, ABD ve Kanada'da olduğu gibi seçilmiş homojen maddeler haricinde kalan ürünlerin fiyatlarının yayımlanmaması kararının ne denli isabetli bir karar olduğunu bir kez daha ortaya koymuştur." açıklamasını yapmıştır.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Bugüne kadar "Enflasyon Madde Sepeti" verilerinde baz alınan ana madde başlıkları ile alt başlıkları niçin kamuoyuna açıklanmamıştır.

2. Ankara 6. İdare Mahkemesinin 31 Mart 2023 tarih, 2022/2383 esas ve 2023/700 sayılı kararına uyulmamasına karşı TÜİK Başkanlığı hakkında herhangi bir yaptırım uygulanmış mıdır?

3. TÜİK Temmuz ayında aylık enflasyonu 3,23, yıllık enflasyonu ise 9061,78 olarak açıklamasına rağmen bağımsız kuruluşlardan ENAG'a göre, Temmuz'da tüketici fiyatlarının artışı 265,91, son 12 aylık artışın ise 96100,88 olarak gerçekleştiği ifade edilmiştir. Açıklanan bu enflasyon oranlardaki farkın sebebi nedir?

4. Açıklanan resmi TÜİK rakamlarının düşük olmasından kasıt, ücret artışlarının maaşlara daha az yansıması, memur ve emekli maaşlarına yapılacak zam miktarının olması gerekenden daha düşük uygulanması mı amaçlanmaktadır?

5. Türkiye Cumhuriyeti vatandaşları her alanda devasa fiyatlarla ve enflasyonla mücadele ederken, TÜİK bu kadar farklı verileri hangi kıstasları baz alarak hazırlamaktadır?

6. Enflasyon Madde Sepeti verilerini açıklamayan TÜİK'in, enflasyon başta olmak üzere açıkladığı diğer verilerinin güvenilir olduğuna dair kamuoyuna nasıl bir açıklama yapmayı düşünüyorsunuz? Bu konuda ortaya konulacak olan kanıtlar nelerdir?

7. TÜİK tarafından açıklanan mesela 2023 Mayıs ayı enflasyon verilerinin, doğal gaz fiyatları için "sıfır fiyat" yönteminin uygulanmasının etkili olduğu iddia edilmişti, bu doğru mudur? Bu tür iddialar, TÜİK verilerinin şaibeli olduğunun göstergesi değil midir?

8. Ortaya konulan bu ve benzeri iddialar ve şaibelerin, aldığı karar ve açıkladığı istatistiki verilerle, Türk halkının sofrasındaki ekmeğinden aldığı maaş ve ödediği faturalara kadar her şeyini etkileyen TÜİK gibi bir kuruma yöneltilmiş olması, ülkenin bugününü ve yarınlarını etkileyen ciddi sonuçlara sebep olacağını ve ayrıca bunun bir beka sorununa yol açtığını düşünüyor musunuz?