TÜİK'in enflasyon hesaplamalarında kullandığı mal ve hizmet fiyatlarına ilişkin
Kaynak göster
Mehmet Satuk Buğra Kavuncu (İYİ Parti), 5 Kasım 2025 tarihinde 7/36233 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 72 gün sonra, 16 Ocak 2026).
Mehmet Satuk Buğra Kavuncu (İYİ Parti, İstanbul). “TÜİK'in enflasyon hesaplamalarında kullandığı mal ve hizmet fiyatlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/36233, 5 Kasım 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-36233-tuik-in-enflasyon-hesaplamalarinda-kullandigi-mal-ve-hizmet-fiyatlarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/90dd66fd-cdb4-4bb5-8352-019a583e7088
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 72 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 60 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda yer alan sorularımın, Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Grup Başkanvekili
Son yıllarda Türkiye'de enflasyon ölçüm yöntemlerine ilişkin tartışmalar, resmi istatistiklerin toplumsal güvenilirliğini doğrudan etkileyecek düzeye ulaşmıştır. Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) tarafından yayımlanan Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ile alternatif akademik çalışma grupları (örneğin ENAG) tarafından hesaplanan endeksler arasındaki fark, dönemsel olarak 2 ila 3 kat arasında seyretmektedir. Bu fark, kamuoyunda "gerçek enflasyon" tartışmalarını derinleştirdiği gibi, ücret artışları, yeniden değerleme oranları ve vergi politikalarının da fiilen farklı temellere dayanmasına neden olmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (11 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Enflasyonun ölçümünde kullanılan madde sepeti, fiyat derleme noktaları, ağırlıklandırma yöntemleri ve kira kalemi hesaplama tekniği gibi unsurlar kamuoyu tarafından yeterince izlenebilir değildir. TÜİK'in kullandığı "örneklem noktaları" ve "ağırlık kod kitapçığı" kamuya açık değildir, bu durum bilimsel denetimi ve karşılaştırılabilirliği zorlaştırmaktadır.
Kira artışlarının yüksek seyrettiği son iki yılda, TÜİK'in "kontrat yenileme frekansı" ve "tavan/fiili kira ayrımı" konusundaki yaklaşımı, endeksin genel düzeyine anlamlı etki etmektedir. Benzer şekilde, zincir marketlerin fiyat derleme ağırlığının artması, küçük esnaf ve pazar fiyatlarının yeterince temsil edilmediği iddialarını güçlendirmektedir.
Resmi istatistiklerin güvenilirliği yalnızca ekonomik teknik bir mesele değil, aynı zamanda kamu yönetiminde şeffaflık, hesap verebilirlik ve toplumsal güven meselesidir. TÜİK'in bağımsız denetim mekanizmalarına tabi tutulması ve metodolojik revizyonların kamuya açık biçimde yayımlanması hem kurumsal itibarın korunması hem de sosyal tarafların doğru bilgiye erişimi açısından zorunludur.
Bu bağlamda;
. TÜFE sepetindeki madde gruplarının ağırlıkları ve fiyat derleme noktaları 2022—
2025 yılları arasında nasıl değişmiştir? Bu değişiklikler il ve ilçe düzeyinde kamuya açık biçimde paylaşılacak mıdır?
. Kira kalemi ölçümünde kullanılan yöntem nedir? "Kontrat yenileme frekansı" ve
"tavan/fiili kira" ayrımı hangi teknik formülasyonla dikkate alınmaktadır? 2023— 2025 dönemi için bu yöntemin endeks üzerindeki etki analizleri yapılmış mıdır?
. Fiyat derleme sürecinde zincir market, pazar ve küçük esnaf ağırlıkları nedir? Bu oranların belirlenmesinde kullanılan ağırlıklandırma kod kitapçığı ve revizyon tarihçesi kamuoyuna açıklanacak mıdır?
. TÜFE verilerinin; yeniden değerleme oranı, asgari ücret artışı, emekli ve memur maaş artışlarında referans alınan teknik notları ve etki analizleri Bakanlık tarafından paylaşılacak mıdır?
. TÜİK'in saha derleme ve hesaplama süreçleri için bağımsız dış denetim
SORULAR
(uluslararası veya akademik) planlanmakta mıdır? Varsa takvimi, kapsamı ve yürütücü kurumları nelerdir?
. Aynı dönem için ENAG ve benzeri alternatif endekslerle kalem bazlı sapma analizleri yapılmış mıdır? Bu sapmaları gidermek amacıyla TÜİK veya Bakanlık bünyesinde herhangi bir metodolojik revizyon veya eylem planı hazırlanmış mıdır?
. TÜİK verilerinin şeffaflığına ilişkin olarak Eurostat, IMF veya OECD standartlarıyla uyum düzeyi ne kadardır? Son dış denetim raporları kamuya açıklanacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi 17/11/2025 tarihli ve E-43452547-120.07.04- 1736862 sayılı yazınız.
İlgi yazınız ekinde alınan İstanbul Milletvekili Sayın M. Satuk Buğra KAVUNCU'ya ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
• M36233 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın M. Satuk Buğra KAVUNCU, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Tüketici Fiyat Endeksi (TÜFE) ana grup ve temel başlık ağırlıklarına ilişkin tablo cari yıl için Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) internet sayfasında, Tüketici Fiyat Endeksi konu başlığında altındaki "İstatistiksel Tablolar" bölümünde hali hazırda kamuoyu ile paylaşılmaktadır. Ayrıca, TÜFE'de ana harcama gruplarının genel endekse aylık ve yıllık etkilerine, her ay açıklanan TÜFE haber bülteninde yer verilmektedir.
Bu çerçevede, TÜFE kapsamında fiyatların derlendiği işyerleri, satış noktaları ve madde çeşitlerine ilişkin ayrıntıların kamuya açıklanmaması, yalnızca ülkemize özgü bir uygulama olmayıp, tüm dünyada uygulanan ortak bir istatistik ilkesidir ve uluslararası standartların gereğidir. Bu standartlar; Uluslararası Para Fonu (IMF), Uluslararası Çalışma Örgütü (ILO), Avrupa Birliği İstatistik Ofisi (Eurostat), Birleşmiş Milletler Avrupa Ekonomik Komisyonu (UNECE), Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü (OECD) ve Dünya Bankası gibi kuruluşlar tarafından belirlemektedir. Dolayısıyla TÜİK uygulamaları, uluslararası kabul görmüş metodolojiye tam uyum içindedir.
Diğer taraftan, TÜFE kapsamında kira fiyatlarının takibi için kullanılan yöntemlere ilişkin bilgiler; "h//ps-//data.tuik.gov.tr/Bülten/Index?p-Tüketici-Fiyat-Endeksi-Kasim-2025- 54186" internet adresinde yer alan "TÜFE Metodoloji Dokümanında" ayrıntılı olarak kamuoyuyla paylaşılmaktadır.
Nitekim, TÜİK Resmi İstatistik Programı kapsamında yayınlamakta olduğu tüm istatistiklerde olduğu gibi, Tüketici Fiyat Endeksi'ni (TÜFE) de uluslararası norm ve standartlar doğrultusunda, Avrupa İstatistikleri Uygulama Esaslarının bütününü dikkate alarak hesaplamakta ve yayınlamaktadır. Bu kapsamda yayımlanan uygulama sonuçları, yerli ve yabancı kurum ve kuruluşlardaki uzmanların değerlendirmelerine açıktır.
Diğer otaraftan, önergede bahsi geçen hususlara ilişkin açıklamalara;
"httips//www.tuik.gov.ir/Kurumsal/Kamuoyu Bilgilendirme" adresinden erişilebilmektedir.
Dexlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kav 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan