İznik Gölü Sulak Alanı Kontrollü Kullanım Bölgesi'nde yapılan imar planı değişikliğine ilişkin

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI

SORULAR

Bursa'nın Orhangazi ilçesi Muradiye Mahallesi'nde yer alan ve "Ulusal Öneme Haiz Sulak Alan" olarak tescil edilen İznik Gölü Sulak Alanı Kontrollü Kullanım Bölgesi'nde yapılan plan değişiklikleri ve sanayi tesisi kurulmasına yönelik süreç kamuoyunda ciddi endişelere yol açmıştır. Söz konusu alanda 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1000 ölçekli Uygulama İmar Planı değişikliği ile kamuya ait bir yolun kaldırılarak sanayi alanına dâhil edilmesi, tarım ilaçları ve kimyevi gübre üretimi gibi faaliyetlerin planlanması sulak alanlar ve çevre üzerindeki etkiler açısından tartışılmaktadır. Ayrıca, plan değişikliğine dair Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'nün bölgenin düşük kotta bulunması ve taban suyu yükselmesi nedeniyle drenaj sorunları yaşanabileceğine dair uyarıları dikkate alınmamıştır. Bu tür değişikliklerin İznik Gölü'nün ekosistemine zarar verebileceği ve koruma altındaki sulak alan statüsünü ihlal edebileceği belirtilmektedir.

Bu çerçevede:

1. "Ulusal Öneme Haiz Sulak Alan" olarak tescil edilen bir bölgede sanayi tesisi kurulması Çevre Kanunu ve Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği'ne uygun mudur? Bu tür değişiklikler hangi kriterlere dayanılarak onaylanmaktadır?

2. Söz konusu bölgede, kamuya ait olan 15 metre genişliğindeki yolun kaldırılarak sanayi alanına dâhil edilmesiyle ilgili alternatif ulaşım planlaması yapılmış mıdır? Aksi durumda bu değişikliğin bölgedeki erişilebilirlik ve kamu hizmetleri açısından yaratacağı sorunlar nasıl çözülecektir?

3. Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü'nün bölgedeki taban suyu ve drenaj sorunlarıyla ilgili uyarıları dikkate alınmış mıdır? Bölgenin coğrafi ve hidrolojik koşulları göz önüne alındığında can ve mal güvenliğini sağlamak adına hangi tedbirler alınmaktadır?

4. İznik Gölü'nün kısa ve orta mesafeli koruma alanında sanayi tesislerine izin verilmesi, su kaynaklarının kirlenmesine neden olabileceğinden, bölgenin içme suyu teminine yönelik olası etkileri değerlendirilmiş midir? Bu konuda Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED) sürecinde hangi önlemler alınmıştır?

5. Plan değişikliğine Bursa Büyükşehir Belediyesi Ulaşım Koordinasyon Şube Müdürlüğü ve Mimarlar Odası Bursa Şubesi'nin yaptığı itirazlar değerlendirilmiş midir? Söz konusu itirazlara ilişkin bakanlık tarafından yapılan çalışmalar nelerdir?

6. Endüstri Bölgeleri Kanunu'nda yapılan değişiklikle özel endüstri bölgeleri ilam için gereken alan büyüklüklerinin düşürülmesi, sulak alanlar gibi ekosistem açısından kritik bölgelerde sanayi faaliyetlerini artıracak bir risk oluşturmakta mıdır?

7. Bu süreçte yerel halkın, meslek odalarının ve sivil toplum kuruluşlarının görüşleri alınmış mıdır? Alınmamışsa, bu konudaki katılımcı süreç eksikliği nasıl giderilecektir?

CEVAPLAR

"Bursa İli, Orhangazi İlçesi, Muradiye Mahallesi, 80 Ada 96-107-142 numaralı parsellere ilişkin 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1.000 ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliği" plan süreci kısaca aşağıda özetlenmiştir.

Bursa Valiliğinin (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü) 16.01.2023 tarihli yazısı ve İmar Planlama Proje Müşavirlik A.Ş.'nin 22.07.2024 tarihli ve sayılı yazısı ile 2018 yılında Ulusal Öneme Haiz Sulak Alan olarak tescil edilen İznik Gölü Sulak Alanı Kontrollü Kullanım Bölgesinde kalan "Bursa İli, Orhangazi İlçesi, Muradiye Mahallesi, 80 Ada 96-107-142 numaralı parsellere ilişkin 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1.000 ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliği değerlendirilmek üzere Bakanlığımıza (Tabiat Varlıklarını Koruma Genel Müdürlüğü) iletilmiştir. 03.11.2024 tarihli yazımız ile; 2018 yılında Ulusal Öneme Haiz Sulak Alan olarak tescil edilen İznik Gölü Sulak Alanı Kontrollü Kullanım Bölgesinde kalan "Bursa İli, Orhangazi İlçesi, Muradiye Mahallesi, 80 Ada 96-107-142 numaralı parsellere ilişkin 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1.000 ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliği Bakanlık Makamının 02.09.2024 tarihli ve 10345838 sayılı Olurları ile Cumhurbaşkanlığı Teşkilatı Hakkında 1 sayılı Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 109. maddesi uyarınca onaylandığı belirtilerek Onaylı NİP-161066491 ve UİP-161066492 Plan İşlem Numaralı ve 2024/88 arşiv nolu; İznik Gölü Sulak Alanı Kontrollü Kullanım Bölgesinde kalan "Bursa İli, Orhangazi İlçesi, Muradiye Mahallesi, 80 Ada 96-107-142 numaralı parsellere ilişkin 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1.000 ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliğine ilişkin ilan ve askı işlemlerinin yapılması ve plana yapılan itiraz başvurularının Bakanlığımıza gönderilmesi istenmiştir.

Bursa Valiliğinin (Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü) 26.12.2024 tarihli yazısı ile; söz konusu planların 20.11.2024 tarihinde Bursa Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği İl Müdürlüğü ilan panosu, internet sitesi ve E-Plan Otomasyon sisteminde (https://e-plan.gov.tr/) eş zamanlı olarak 30 (otuz) gün süre ile askıya çıkarıldığı ve ilgili planların 20.12.2024 tarihinde askıdan indirildiği, söz konusu plana ilişkin askı süresi içerisinde 1 adet itiraz bulunduğu belirtilerek, itiraz başvuruları, itiraz değerlendirme formu, askı ilan ve askı indirme tutanakları Bakanlığımıza iletilmiştir.

16.01.2025 tarihli yazımızda; söz konusu itirazın Bakanlık Makamının 15.01.2025 tarihli ve 11512059 sayılı Olurları ile reddedilmiş olup, İznik Gölü Sulak Alanı Kontrollü Kullanım Bölgesinde kalan "Bursa İli, Orhangazi İlçesi, Muradiye Mahallesi, 80 Ada 96-107-142 numaralı parsellere ilişkin 1/5000 ölçekli Nazım İmar Planı ve 1/1.000 ölçekli Uygulama İmar Planı Değişikliğinin kesinlik kazandığı ve plana ilişkin uygulamaya dair işlemlere başlanabileceği bildirilmiştir.

1,3) Bahse konu plana ilişkin ilgili kurum kuruluş görüşleri alınarak görüşlerden gelen hususlar plana aktarılarak plan süreci tamamlanmıştır. Çevre Kanunu ve Sulak Alanların Korunması Yönetmeliği'ne ilişkin Tarım ve Orman Bakanlığı 2. Bölge Müdürlüğünün bila tarih ve 7075467 sayılı yazısı, Tarım ve Orman Bakanlığı Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü 1. Bölge Müdürlüğünün 23.01.2023 tarih ve 3041771 sayılı yazısı ve Tarım ve Orman Bakanlığı Su Yönetimi Genel Müdürlüğünün bila tarih ve 7249781 sayılı görüşleri alınmıştır ve görüşler doğrultusunda plan hazırlanmıştır

2) Planda yol alanı olarak görülen alanın Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü (1. Bölge Müdürlüğü) 14.10.2021 sayılı yazısında "Bölge Müdürlüğümüz sorumluluğunda Orhangazi Pompaj Sulaması kapsamında kamulaştırma suretiyle edinilen, tapuda Bursa İli, Orhangazi İlçesi, Muradiye Mahallesi, 80 Ada 8 ve 23 parsel no ile kayıtlı taşınmazlar, İdaremizce ihtiyaç fazlası olarak belirlenerek..." ifadeleri yer aldığı, bu kapsamda ihale edildiği ve OYAK (Ordu Yardımlaşma Kurumu Genel Müdürlüğü) tarafından alınarak özel mülkiyete konu olduğu tespit edilmiştir.

4) Bahse konu alanın Bursa Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 28.12.2016 tarih ve 2835 sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 Ölçekli Orhangazi Revizyon Uygulama İmar Planında "Sanayi Alanı", "Yol Alanı" ve "Park Alanı" olarak planlı olduğu Bakanlık Makamının 02.09.2024 tarihli ve 10345838 sayılı Olurları ile daha önceden Orhangazi Pompaj Sulaması kapsamında kamulaştırma suretiyle edinilen DSİ mülkiyetinde olan alanın ihtiyaç fazlası olması gerekçesi ile ihale edildiği ve OYAK (Ordu Yardımlaşma Kurumu Genel Müdürlüğü) tarafından alınarak 80 ada 96 parsel ile 80 ada 107 parsel meri planda kısmen Sanayi Alanı ve kısmen Park olarak tanımlanırken bu iki parsel arasında kalan 80 ada 142 parsel, meri planda yol olarak tanımlandığı, bu alanın mevcut durumda sadece sanayi alanı olarak kullanılan 80/96 ve 80/107 parsellere hizmet ettiği, ayrıca yolun devamında kalan alanın plansız alan olduğu ve sanayi alanındaki bütünlüğü parçaladığı ve işleyişi bozduğu gerekçeleriyle bahse konu imar yolunun kaldırıldığı ve alanın Sanayi Alanına dahil edildiği tespit edilmiştir.

5) Bakanlığımıza Mimarlar Odasından 1 adet itiraz gelmiş olup; söz konusu itiraz Bakanlık Makamının 15.01.2025 tarihli ve 11512059 sayılı Olurları ile reddedilmiştir.

6) Bahse konu plan onama sürecinde ve sonrasında ilgili kurum ve kuruluşlara gönderilmiştir. Ayrıca söz konusu alan mevcutta sanayi alanı olarak planlı bir alandır. Bakanlığımızın onayladığı plan yol alanına ilişkindir.

'7) Bahse konu alan Bursa Büyükşehir Belediye Meclisi'nin 28.12.2016 tarih ve 2835 sayılı kararı ile onaylanan 1/1000 Ölçekli Orhangazi Revizyon Uygulama İmar Planında "Sanayi Alanı", "Yol Alanı" ve "Park Alanı" olarak planlanmıştır.