İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/24341 GEÇ CEVAPLANDI · 96 GÜN

Pamuk üreticilerinin desteklenmesi talebine ilişkin

Kaynak göster

Evrim Karakoz (CHP), 13 Şubat 2025 tarihinde 7/24341 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 96 gün sonra, 20 Mayıs 2025).

Evrim Karakoz (CHP, Aydın). “Pamuk üreticilerinin desteklenmesi talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/24341, 13 Şubat 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-24341-pamuk-ureticilerinin-desteklenmesi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/cc992465-3606-4f13-9f9a-019504ac404b

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlığa iletildi
  4. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 96 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 78 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98. ve TBMM içtüzüğünün 96. Maddelerine göre yazılı olarak yanıtlandırmasını dilerim. 11.02.2025 ini Karakoz illetveki

Pamuk yarattığı katma değer ve istihdam olanakları açısından ülkemizin ekonomisine önemli gelir sağlayan stratejik bir üründür. Ancak üretim maliyetlerin çok yüksek oluşu ve destekleme fiyatlarının yetersizliği üreticinin yaşadığı en önemli sorunlardan birisidir.

Pamuk üretim maliyetlerine baktığımızda; I dekara atılan gübre maliyeti yaklaşık 1.300 lira, zirai mücadele ve ilaç maliyeti 2.500 lira, işçi yevmiyesi en az 2.000 lira ve mazot maliyeti ortalama 25 litre yani 1.080 liradır. Yani 1 kilo pamuğun üretim maliyeti yaklaşık 30-32 lira civarındadır.

Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Açıklanan alım fiyatı 28 TL olduğu halde 1 kilo pamuğun 24 TLye 25 TI.'ye satıldığı bilinmektedir.

Görüldüğü gibi gübre, ilaç, mazot, işçilik ve diğer çeşitli tarımsal girdi fiyatlarının yüksekliği pamuk üretiminin sürdürülebilir olmasını tehdit etmektedir.

Bu Bağlamda;

SORULAR

  1. Bir önceki yıl 19 - 20 TL civarında olan | kilo pamuğun üretim maliyetinin; 2024 yılında 30 TI.'ye çıkarken ve bu yıl da alım fiyatı 28 TL olarak açıklanmışken serbest piyasada 24 TL'den 25 TI."den alım yapılması karşısında pamuk üreticisi daha ne kadar dayanabilecektir?

  2. . 2023 yılında pamuk üreticisine dekar başına 345 lira mazot ve 21 lira gübre desteği verilirken ve yükselen üretim maliyetleri de ortadayken bir önceki yıla göre neredeyse tüm girdilere de yüzde yüze zam gelmişken 2024 yılında mazot için 410 lira gübre için ise 62 lira verilmesini yeterli buluyor musunuz?

  3. Girdi maliyetlerindeki artışlar devam ederken ve Tarım Kanunu'nun 21 nci maddesinde tarımsal destekler için "bütçeden ayrılacak kaynak, gayrisafi milli hasılanın yüzde birinden az olamaz" demesine rağmen neden üreticilerimize ayrılan desteklerin tamamını vermiyorsunuz?

  4. Artan maliyetler ve tarımsal desteklerin azlığı nedeniyle birçok üreticinin pamuk üretmekten vazgeçtiği görülüyorken, pamuk ihtiyacımızda yaşanan sürecinde ihraç edileceği görülüyorken neden üreticinin girdi maliyetlerini düşürücü ve destekleme primlerini yükseltici çalışmalar yapmıyorsunuz?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·

Ülkemizde tarımsal üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesini sağlamak amaçlarıyla, üreticilerimize tarımsal desteklemeler verilmekte, hibe programları uygulanmakta ve projeler yürütülmektedir.

Değişen ulusal ve uluslararası koşullara göre destekleme programlarında yapılacak düzenlemeler, destekleme programlarının esasları ve araçları, bunların bütçe ödenek ihtiyaçları 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun amir hükümleri çerçevesinde belirlenmekte ve destekleme uygulamaları Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir.

2024 Yılında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı 24.08.2024 tarihli ve 32642 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Destekler kapsamında; e 2024 üretim yılı için pamuk üreticilerimizin girdi maliyetlerini azaltmak amacıyla mazot ve gübre desteği dekara 472 TL, katı organik organomineral gübre desteği 40 TL, organik tarım ve iyi tarım uygulamaları kapsamında bireysel sertifikasyon için 110 TL, grup sertifikasyonu için 55 TL ve ürünü üreterek satışı gerçekleştiren çiftçilerimize kilogram başına fark ödemesi desteği 160 kuruş olarak belirlenmiştir.

"e Bununlabirlikte; lisanslı depolarda muhafaza edilen pamuk ürünü için Ticaret Bakanlığı tarafından belirlenen kira ücret tarifesinin 9660" oranında kira, 950"si analiz desteği ile 100 TL/on nakliye desteği olarak belirlenmiştir.

Tarım politikalarının amaçları, ilkeleri ve öncelikleri doğrultusunda tarım sektörüyle ilgili politikaların planlanmasına yönelik 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 7'nci maddesinde değişikliğe gidilmiştir. Bahse konu kanuni düzenlemeye istinaden "Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik" yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.

Yapılan düzenlemeyle ürünlerin arz ve talep miktarı dikkate alınarak tarım havzası veya işletme bazında ürün veya ürün gruplarının en uygun yerde üretilmesi sağlanacak, ilin ekolojisine uygun ve suyu merkeze alan bir anlayış çerçevesinde oluşturulacak bitkisel üretim deseninde stratejik ürünler önceliklendirilecektir.

8859 sayılı 2023-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında bitkisel üretimde yeni destekleme modeline ilişkin hususlar düzenlenmiştir.

Yeni destekleme modeli kapsamında hazırlanan Karar ile üretim maliyetine göre ürünler kategorilere ayrılmış ve her kategori için destek katsayısı belirlenmiştir. 2025 üretim yılı için destek katsayı değeri dekara 244 TL'dir. Destek tutarları girdi maliyetlerindeki değişikliklere göre her yıl güncellenecektir.

Cumhurbaşkanı Kararı ile tarımsal üretimin ve gıda arz güvencesinin sürdürülebilirliğinin sağlanması, üretim planlamasına katkı sağlaması, verim ve kalitenin artırılması, tarımsal üretimde çevreci yaklaşımların benimsenmesi ve uygulanan politikaların etkinliğinin artırılması amaçlanmıştır.

Strateji Geliştirme Başkanlığı

Bu kapsamda, ülke ihtiyacının yurt içi üretimle karşılanabilmesi için verim ve kalitenin artırılması, kayıtların güncel tutulması ile üretim sürecinde yaşanan maliyet artışları ve fiyat istikrarsızlıkları gibi olumsuz koşullardan üreticilerin korunması hedeflenmektedir.

Yeni destekleme modeliyle; e İlk defa bitkisel üretim destekleri 3 yıllık ve üretim döneminden önce açıklanmıştır. e Destek kalemlerinde sadeleştirmeye gidilerek, daha yönlendirici, etkin ve öngörülebilir hâle getirilmiştir.

Üretim planlaması kapsamındaki stratejik ürünlere ilave destek verilecektir. "e Sukısıtı olan havzalarda münavebeye uygun üretime ilave destek sağlanacaktır. e Kamu kuruluşları tarafından ıslah edilen milli tohumla üretim yapan üreticilerimiz ilave destek alacaktır. e Destek tutarları girdi maliyetlerindeki değişikliklere göre her yıl güncellenecektir. e Çiftçilerimiz üretime karar vermeden önce, hangi havzada, hangi ürüne, ne kadar destek alacağını bilerek planlı şekilde faaliyete başlayabilecekler ve bu sayede plansız üretimin getirdiği birtakım olumsuzluklardan etkilenmeyecektir.

Bitkisel üretimin desteklenmesi programıyla çiftçilere temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme destekleri verilecektir.

Temel destek ve planlı üretim desteği ile planlama kapsamındaki ürünlere belirlenen havzalarda ekim yapıldığı takdirde kullanılan mazotun tamamı, gübrenin ise yarısı nakdi olarak verilecektir. Bununla birlikte, su kısıtı olan yerlerde yine belirlenen şartlara uygun üretim yapan üreticilerimizin kullandığı mazot ve gübrenin tamamı nakdi olarak verilecektir.

Verim ve kaliteyi artırmak için sertifikalı tohum kullanım, sertifikalı/standart fidan kullanım, organik tarım, iyi tarım uygulamaları, katı organik-organomineral gübre destekleri verilmeye devam edilecektir.

Söz konusu Karar kapsamında; temel, planlı üretim ve üretimi geliştirme destekleme tutarı, destek katsayı değeri ile destek katsayısının çarpımı sonucu elde edilerek ödemeler gerçekleştirilecektir. 4'üncü kategoride yer alan ürünler için destek katsayısı 2,25 olarak belirlenmiştir. Bu grupta yer alan pamuk ürününü üreten bir çiftçimiz;

• Temel destek kapsamında 549 TL/da,

• Planlı üretime uygun üretim yaptığı takdirde temel desteğe ilave 549 TL/da,

• Kamu araştırma enstitüleri ve üniversiteler tarafından yurt içinde ıslah edilerek tescil edilen ve sertifikalandırılan tohumu kullandığı takdirde ilave 146,4 TL/da ve

• Katı organik-organomineral gübre kullandığı takdirde ilave 51 TU/da, olmak üzere toplam dekara 1.295 TL destek alacaktır.

Üreticilerin tarımsal üretime dair finansman ihtiyaçlarının uygun koşullarda karşılanması amacıyla, 2024-2026 yıllarını kapsayan Ziraat Katılım Bankası A.Ş., T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerince, Hazine faiz/kâr payı destekli yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullandırılmaktadır. 28 farklı konuda, 9425-94100 aralığında faiz/kar payı desteği sağlanmaktadır.

Strateji Geliştirme Başkanlığı

Kararlar gereği üreticilerimiz temel bitkisel konularında 300.000 TIye kadar sıfır faizli, 300.000 TL'nin üzerindeki kredilerde ise 10 milyon TL'ye kadar 9050-96100 aralığında faiz/kar payı destekli kredi/finansman kullanabilmektedir. Bu kapsamdaki işletme kredi/finansmanların bir kısmı ayni olarak tahsis edilir ve akaryakıt, ilaç, gübre, tohum gibi tarımsal girdilerin alımına yönelik olarak kullandırılmaktadır.

2025 Yılı Merkezi Yönetim Bütçesinden tarım sektörüne 706 milyar lira kaynak ayrılmıştır. Bunun 135 milyar lirası tarımsal destek programları için Bakanlığımız bütçesinden ayrılan miktardır.

İbrahim YUMAKLIBakan

Metin otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir