Çiftçilerin sulama masraflarına katkı sunulması talebine ilişkin
Kaynak göster
Nermin Yıldırım Kara (CHP), 19 Ağustos 2024 tarihinde 7/15512 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 50 gün sonra, 8 Ekim 2024).
Nermin Yıldırım Kara (CHP, Hatay). “Çiftçilerin sulama masraflarına katkı sunulması talebine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/15512, 19 Ağustos 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15512-ciftcilerin-sulama-masraflarina-katki-sunulmasi-talebine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/e964713a-cf2d-46ac-a216-01916ea11050
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 50 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 42 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98 inci ve TBMM İçtüzüğünün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
SORULAR
7 Şubat depremlerinden etkilenen çiftçilere destek sağlamak amacıyla 2023 yılında tarımsal alanda kullanılan sulama suyuna W50 oranında destek sağlanmış ve çiftçilerin sulama masraflarına katkı sunulmuştu. Deprem bölgesinde hayatın henüz normale dönmemiş olması, barınma, eğitim, ulaşım gibi pek çok alanda sorunların devam ediyor olması, enflasyona bağlı maliyet artışları ve çiftçilerin ürünlerinden yeterli kâr edememeleri, bu yıl da desteklerin sürdürülmesi gerektiğini göstermektedir. Ancak tüm bu nedenlere rağmen, 2024 yılında tarımsal alanda kullanılan sulama suyuna yönelik 950 oranındaki destek uygulaması hayata geçirilmemiştir.
Buna istinaden,
Depremzede çiftçilerin durumu göz önünde bulundurularak, tarımsal alanda kullanılan sulama suyuna verilen 2650 oranında destek uygulamasının yeniden aktifleştirilmesi planlanmakta mıdır?
Enerji maliyetlerindeki artışın depremzede çiftçiler üzerinde yarattığı borç yükünü hafifletmek amacıyla su, elektrik, mazot ve gübre gibi temel girdilere yönelik destek ödemeleri planlanmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizde tarımsal üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesini sağlamak amaçlarıyla, üreticilerimize tarımsal desteklemeler verilmekte, hibe programları uygulanmakta ve projeler yürütülmektedir.
Değişen ulusal ve uluslararası koşullara göre destekleme programlarında yapılacak düzenlemeler, destekleme programlarının esasları ve araçları, bunların bütçe ödenek ihtiyaçları 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun amir hükümleri çerçevesinde belirlenmekte ve destekleme uygulamaları Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir.
Gübrede "018 olan KDV oranı 10 Şubat 2016 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanan düzenleme ile kaldırılmıştır. 2017 yılında başlayan uygulama ile stratejik ürünlerde mazot maliyetinin "050'si karşılanmaya başlanmıştır.
2024 Yılında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı 24.08.2024 tarihli ve 32642 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Diğer taraftan kimyevi gübre kullanım etkinliğinin artırılması ve ülkemiz kaynakları kullanılarak yerli imkânlarla üretilen organik ve organomineral gübrelerin kullanımının teşvik edilerek hem çevre kirliliğinin azaltılması ve hem de topraklarımızın sağlığını koruyarak sürdürülebilir tarımın devamını sağlamak amacıyla ilk defa 2019 üretim sezonundan itibaren gübre desteğine ilave olarak, organik ve organomineral gübre kullanan çiftçilerimize dekara 10 TL gübre desteği verilmeye başlanmıştır. Söz konusu destek miktarı, 2024 üretim sezonunda "0300 artışla dekara 40 TL olarak belirlenmiştir.
2024 yılı itibarıyla üreticilere verilen tarımsal destekler;
Bitkisel üretimin desteklenmesi,
Hayvansal üretimin desteklenmesi,
Kırsal kalkınmanın desteklenmesi,
Su ürünleri üretiminin desteklenmesi,
Tarımsal araştırma ve geliştirmenin desteklenmesi olarak 5 ana başlık altında toplanmıştır.
Söz konusu desteklemelerden desteğin türüne göre ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde gerekli şartları yerine getiren ve başvuru süresi içerisinde müracaat yapan üretici, yetiştirici ve yatırımcılar yararlanmaktadır.
2024 yılı tarımsal destek bütçesi 91,5 milyar TL olup çiftçilerimize ilk altı ayda 56,1 milyar TL ödenmiştir.
Tarım politikalarının amaçları, ilkeleri ve öncelikleri doğrultusunda tarım sektörüyle ilgili politikaların planlanmasına yönelik 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 7'nci maddesinde değişikliğe gidilmiştir. Bahse konu kanuni düzenlemeye istinaden "Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik" yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Yapılan düzenlemeyle ürünlerin arz ve talep miktarı dikkate alınarak tarım havzası veya işletme bazında ürün veya ürün gruplarının en uygun yerde üretilmesi sağlanacak, ilin ekolojisine Strateji Geliştirme Başkanlığı uygun ve suyu merkeze alan bir anlayış çerçevesinde oluşturulacak bitkisel üretim deseninde stratejik ürünler önceliklendirilecektir.
8859 sayılı 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında bitkisel üretimde yeni destekleme modeline ilişkin hususlar düzenlenmiştir.
Cumhurbaşkanı Kararı ile tarımsal üretimin ve gıda arz güvencesinin sürdürülebilirliğinin sağlanması, üretim planlamasına katkı sağlaması, verim ve kalitenin artırılması, tarımsal üretimde çevreci yaklaşımların benimsenmesi ve uygulanan politikaların etkinliğinin artırılması amaçlanmıştır.
Bu kapsamda, ülke ihtiyacının yurt içi üretimle karşılanabilmesi için verim ve kalitenin artırılması, kayıtların güncel tutulması ile üretim sürecinde yaşanan maliyet artışları ve fiyat istikrarsızlıkları gibi olumsuz koşullardan üreticilerin korunması hedeflenmektedir.
Bu Cumhurbaşkanı Kararı ile;
"e İlk defa bitkisel üretim destekleri 3 yıllık ve üretim döneminden önce açıklanmıştır. Destek kalemlerinde sadeleştirmeye gidilerek, bitkisel üretim yapan Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) kayıtlı tüm üreticilerimizin destek alması sağlanmıştır.
Üretim planlaması kapsamındaki stratejik ürünlere ilave destek verilecektir. e Sukısıtı olan havzalarda münavebeye uygun üretime ilave destek sağlanacaktır. e Kamu kuruluşları tarafından ıslah edilen milli tohumla üretim yapan üreticilerimiz ilave destek alacaktır.
Destek tutarları girdi maliyetlerindeki değişikliklere göre her yıl güncellenecektir. e Çiftçilerimiz üretime karar vermeden önce, hangi havzada, hangi ürüne, ne kadar destek alacağını bilerek planlı şekilde faaliyete başlayabilecekler ve bu sayede plansız üretimin getirdiği birtakım olumsuzluklardan etkilenmeyecektir.
Bitkisel üretimin desteklenmesi programıyla çiftçilere temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme destekleri verilecektir.
Temel destek ve planlı üretim desteği ile planlama kapsamındaki ürünlere belirlenen havzalarda ekim yapıldığı takdirde kullanılan mazotun tamamı, gübrenin ise yarısı nakdi olarak verilecektir. Bununla birlikte, su kısıtı olan yerlerde yine belirlenen şartlara uygun üretim yapan üreticilerimizin kullandığı mazot ve gübrenin tamamı nakdi olarak verilecektir.
Yem bitkileri üretim planlaması kapsamına alınmış olup tüm havzalarda desteklenecektir. Süt havzası olarak belirlenen illerde yem bitkisi üreten çiftçilere ilave 9050 planlı üretim desteği ödenecektir. Diğer taraftan su kısıtının olduğu 11 ilin 52 ilçesinde ise planlama kapsamında az su tüketen baklagil yem bitkileri üreten çiftçilerimize ise gübre maliyetinin kalan 9050'lik kısmı da yer altı su kısıtı desteği olarak verilecektir. Böylece bu bölgelerde üretim planlamasına uygun ekim yapan üreticilerin mazot ve gübre maliyetinin *0100'ü desteklenecektir. Çiftçilerimize bitkisel üretim destekleri nakdi olarak ödenecektir.
Verim ve kaliteyi artırmak için sertifikalı tohum kullanım, sertifikalı/standart fidan kullanım, organik tarım, iyi tarım uygulamaları, katı organik-organomineral gübre destekleri verilmeye devam edilecektir.
Ayrıca 8038 ve 8039 sayılı Cumhurbaşkanı Kararları kapsamında Ziraat Katılım Bankası A.Ş., Strateji Geliştirme Başkanlığı
T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatifleri tarafından kredi/finansman kullandırımları yapılmaktadır.
" 2024 yılı için temel bitkisel üretim konularında (üreticilerin mazot, gübre vb. girdi ihtiyaçları için) 300.000 TI.*ye kadar olan kredi/finansman kullandırımları, 90100'e varan oranda faiz/kâr payı destekli olarak uygulanmaktadır. e Üreticilerin tarımsal sulamaya ilişkin basınçlı sulama sistemi yatırımlarına 15 milyon TL üstlimite kadar 0100 faiz/kâr payı destekli kredi/finansman imkanı sağlanmaktadır. se Bununla birlikte 1163 sayılı Kanun kapsamında faaliyet gösteren tarımsal sulama kooperatifleri ve 6172 sayılı Kanun kapsamında faaliyet gösteren sulama birlikleri ile gerçek ya da tüzel kişi tarımsal üreticilerine ait elektrik perakende satış şirketi/elektrik toptan satış şirketi/elektrik dağıtım şirketince düzenlenmiş tarımsal faaliyetler/sulama tarifesine tabi elektrik fatura ödemeleri tarımsal elektrik üretim bedeli ödemeleri için 5 milyon TL üst limite kadar "0100 faiz/kâr payı destekli işletme kredisi/finansmanı imkanı sağlanmaktadır.
Tarımsal sulama amaçlı su kullanım hizmet bedelinin desteklenmesine yönelik | yıl süreyle uygulanmak üzere çıkarılan 2023/7179 no'lu Cumhurbaşkanlığı Kararı ile 6172 sayılı Sulama Birlikleri Kanunu kapsamında kurulan sulama birlikleri ve 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu kapsamında kurulan sulama kooperatifleri tarafından işletilen sulama sahalarında üreticilerimizin su kullanım hizmet bedeli 2023 yılında 9050 oranında desteklenmiştir.
İbrahim YUMAKLIBakan