Asbest riskine ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 37 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Türkiye Cumhuriyeti Anayasası'nın 98 inci ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96 ve 99 uncu maddelerine uygun olarak, T.C. Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı'na iletilmesi ve Sayın Mehmet ÖZHASEKİ tarafından yazılı olarak yanıtlanması için gereğinin yapılmasını arz ederim.
KPula
Bilindiği gibi asbest insan sağlığı açısından en tehlikeli maddelerden biri olarak uzun bir süre boyunca çeşitli sektörlerde ve binalarda kullanılmış ancak olumsuz sağlık etkilerinin ortaya konmasıyla birlikte kullanımı sınırlanmış ve sonrasında da yasaklanmıştır. Asbest başta akciğer zarı kanseri, akciğer kanseri, gırtlak kanseri ve yumurtalık kanseri olmak üzere birçok sağlık sorununa neden olmaktadır.
Geçmiş dönemlerde asbest yaygın olarak inşaat sektöründe kullanılmıştır. Bu açıdan eski binalarda binaların çeşitli bölümlerinde bulunabilmekte ve bu binaların, yıkımı, tadilat ve tamirat çalışmaları ile deprem sonrası enkaz kaldırma çalışmalarında asbest hem bu işleri yapanlarda hem de çevrede yaşayanlarda risk oluşturabilmektedir. Bu açıdan ülkemizdeki kentsel dönüşüm çalışmaları ve deprem sonrası enkaz kaldırma ve yıkıntı atıklarıyla ilgili yürütülen işlemler riski arttırmaktadır. Bu kapsamda:
I. Kentsel dönüşüm çalışmalarında binalarda asbest bulunup bulunmadığının tespiti ile ilgili hangi çalışmalar yapılmaktadır?
SORULAR
Türkiye'de kaç asbest söküm uzmanı bulunmaktadır? Bu sayı yeterli midir?
6 Şubat depremleri sonrasında depremden etkilenen illerde asbestli binaların belirlenmesiyle ilgili hangi çalışmalar yürütülmüştür? Bölgede görevlendirilen asbest söküm uzmanı sayısı kaçtır?
Mevzuata göre yıkıntı atıkları içindeki asbest gibi tehlikeli atıkların diğer atıklardan ayrı olarak toplanması gerekmektedir. Bu kapsamda depremden etkilenen illerde asbestin çevreye yayılımı riskine karşı hangi önlemler alınmıştır?
Depremden etkilenen illerde asbest riskinin değerlendirilmesi için hava, toz, bulk numune alınarak asbest incelemesi yapılmış mıdır? Numune sonuçları nelerdir?
Türkiye Büyük Millet Meclisi Halkla İlişkiler Binası 2.Kat No: F-216 Çankaya / Ankara 06543
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Özhaseki, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
SORULAR:
1. Kentsel dönüşüm çalışmalarında binalarda asbest bulunup bulunmadığının tespiti ile ilgili hangi çalışmalar yapılmaktadır?
2. Türkiye'de kaç asbest söküm uzmanı bulunmaktadır? Bu sayı yeterli midir?
3) 06 Şubat 2023 depremleri sonrasında depremden etkilenen illerde asbestli binaların belirlenmesiyle ilgili hangi çalışmalar yürütülmüştür? Bölgede görevlendirilen asbest söküm uzmanı sayısı kaçtır?
4) Mevzuata göre yıkıntı atıkları içindeki asbest gibi tehlikeli atıkların diğer atıklardan ayrı olarak toplanması gerekmektedir. Bu kapsamda depremden etkilenen illerde asbestin çevreye yayılımı riskine karşı hangi önlemler alınmıştır?
5) Depremden etkilenen illerde asbest riskinin değerlendirilmesi için hava, toz, bulk numune alınarak asbest incelemesi yapılmış mıdır? Numune sonuçları nelerdir?
CEVAP:
13/10/2021 tarihli ve 31627 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan ve 01/07/2022 tarihinde yürürlüğe giren "Binaların Yıkılması Hakkında Yönetmeliğin" 16 ncı maddesinin birinci fıkrasında "Yıkıma başlanılmadan önce asbestli imalatın var olup olmadığı, varsa asbest içeren imalatlar için asbestin türünü, miktarını ve yerini belirlemeye yönelik envanter çalışması yapılması zorunludur. Envanter çalışması sırasında katı numune alma ve analiz işlemleri, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı tarafından katı numunede asbest tür tayini parametresinden yetkilendirilmiş bir laboratuvar tarafından yapılır. Asbest ve diğer tehlikeli maddeleri içeren imalatlar, yıkım faaliyetinden önce belirlenerek sökülür, ayrı olarak toplanır ve Atıkların Düzenli Depolanmasına Dair Yönetmelik hükümlerine göre bertaraf edilir." hükmü yer almakta olup, zikredilen Yönetmelik hükmü uyarınca; 6306 sayılı Kanun kapsamında "riskli" olarak tespit edilen yapıların yıkımında asbest tespiti ve bertaraf edilmesi için gerekli işlemlerin tesis edilmesi zorunlu hale getirilmiştir.
Ayrıca, 18/03/2004 tarihli ve 25406 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Hafriyat Toprağı, İnşaat ve Yıkıntı Atıklarının Kontrolü Yönetmeliği 44 üncü maddesinde; "Başta deprem olmak üzere doğal afetler sonucunda oluşan yıkıntı atıklarının yönetiminden, mahallin en büyük mülki amirinin başkanlığında oluşturulacak Kriz Merkezi sorumludur. Merkez, olası bir doğal afet durumunda oluşabilecek atık miktarı, bunların kaldırılması ve taşınması için gerekli araç-gereç ve ekipman ile bu atıkların depolanacağı uygun alanları bu Yönetmelikte belirtilen esaslara göre önceden tespit eder ve gereken hazırlıkları yapar... Doğal afetler sonucunda oluşan yıkıntı atıklarının taşınması ve depolanması faaliyetleri Kriz Merkezi tarafından yapılan planlamalar doğrultusunda, ilgili belediyenin sorumluluğunda belediye veya belediyenin yetkilerini devrettiği kişi ve kuruluşlar tarafından yürütülür." hükmü yer almakta olup, buna göre; mahallin en büyük mülki amirinin başkanlığında yıkıntı atıklarının depolanacağı alan belirlenmektedir.
Bakanlığımız tarafından yıkıntı atıklarının yönetiminin sağlandığı alanların tespitinde; Üniversitelerin Çevre, Jeoloji, İnşaat, Maden ve Harita Mühendisliği bölümü öğretim üyelerinden oluşan akademik komisyon ve ilgili kurumlar ile koordinasyon içerisinde saha ve yerinde inceleme çalışmaları yürütülmektedir. Bu alanlar belirlenirken, sahanın topoğrafyası ve jeolojisi dikkate alınmakta, tarım amaçlı kullanılan arazilerde, içme, sulama ve kullanma suları rezervuarlarında, taşkın riskinin yüksek olduğu yerlerde, yağmur sularının akışını engelleyecek vadilerde veya dere yataklarında, heyelan, çığ ve erozyon bölgelerinde, sulak alanlarda ve korunan alanlarda döküm sahası teşkil edilmemesine dikkat edilmektedir.
Geçici döküm alanlarında yıkıntı atıklarından kaynaklı asbest yönetimine dair, Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile koordineli çalışmalar yürütülmektedir. Alanda asbest ölçümüne dair çalışmalar yapılmakta ve tespiti halinde asbestli malzemenin bertaraf edilmesi sağlanmaktadır