2023 yılında en çok kurumlar vergisi ödeyen ilk 100 firmaya ve vergi adaletine ilişkin
Kaynak göster
Perihan Koca Doğan (DEM Parti), 3 Eylül 2024 tarihinde 7/15955 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 106 gün sonra, 18 Aralık 2024).
Perihan Koca Doğan (DEM Parti, Mersin). “2023 yılında en çok kurumlar vergisi ödeyen ilk 100 firmaya ve vergi adaletine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/15955, 3 Eylül 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-15955-2023-yilinda-en-cok-kurumlar-vergisi-odeyen-ilk-100-firmaya-ve-vergi-adaletine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/c6b5ac5c-eca8-4eec-a62d-0191bc102496
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 106 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 96 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. ve 99. maddeleri uyarınca T.C. Hazine ve Maliye Bakanı Sn. Mehmet Şimşek tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
2023 yılı Türkiye geneli kurumlar vergisi ilk 100 sıralaması Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından açıklandı. Basına yansıyan haberlere göre, Türkiye'nin devasa kârlar açıklayan ve en büyük 100 sanayi kuruluşu arasında yer alan firmaların 90 tanesi en çok vergi ödeyen 100 firma arasında yer almamaktadır. Başka bir ifadeyle devasa kârlar açıklamakta ilk 100'e giren firmalar söz konusu şey vergi ödemeleri olunca ilk 100'e giremiyor. Yine aynı haberlere göre Türkiye'nin en büyük 20 sanayi kuruluşundan 14'ü, Türkiye'nin en çok kurumlar vergisi ödeyen 100 şirketi arasında yer almamaktadır. Bütçedeki vergi gelirlerinin önemli bir kısmı vatandaşın ödediği KDV, ÖTV ve gelir vergisi kapsamında ücretlerden kesilen vergi dilimleri olurken örneğin Türkiye'nin en büyük sanayi şirketi olan Koç Holding'in 2023 için ödediği kurumlar vergisi 5'i bulmamaktadır. Bu durum vergi | adaletsizliği (tartışmalarını gündemden düşürmemektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Kurumlar vergisi uygulamasında firmaların kârlarının 9620'sini vergi olarak ödemeleri gerekirken çok büyük kârlar sağlayan firmalar niçin kurumlar vergisi ödemiyor? Yine aynı şekilde kurumlar vergisi ödeyen firmaların vergi oranları niçin ise 967'nin üzerine çıkmıyor?
İSO 5oolistelerinde ilk 100 içerisine giren firmaların, söz konusu vergi olunca ilk 100 içerisinde olmamaları akıllara vergi usulsüzlükleri ihtimalini getirmektedir. Bu durumda bakanlığınızın büyük firmaların vergi usulleriyle ilgili bir incelemesi var mıdır? Varsa hangi firmalara ne gibi yaptırımlar uygulanmıştır?
2023 Gelir İdaresinin verilerine göre kazancı oranında vergi vermeyen kaç firma vardır? Vergi kaçıran firmalara tarafınızdan herhangi bir işlem yapılmış mıdır?
Bütçedeki vergi gelirlerinin önemli bir kısmını, ÖTV, KDV, gelir vergisi gibi sabit ücretli yurttaşlardan alınan vergiler sağlarken, vergide adaleti sağlamak için ne gibi bir düzenleme yapmayı planlıyorsunuz?
Vergi adaletinin önemli göstergelerinden biri olan "çok kazanandan çok az kazanandan az vergi" ilkesi çerçevesinde yeni yasama yılında kazançlar oranında vergiyi zorunlu kılacak artan oranda servet vergisi uygulamasına dair bir hazırlığınız var mıdır? Varsa bunu kamuoyuna paylaşmayı düşünüyor musunuz?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Mersin Milletvekili Sayın Perihan KOCA ya ait 7/15955 esas sayılı yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mersin Milletvekili Sayın Perihan KOCA ya ait 7/15955 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Perihan KOCA, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Vergi adaletini güçlendirmek ve doğrudan vergilerin payını artırmak 12. Kalkınma Planı başta olmak üzere, 2024-2026 ve 2025-2027 dönemlerine ilişkin Orta Vadeli Programlarda ve Yıllık Programlarda öngörülen politika ve tedbirler arasında yer almaktadır. Bu kapsamda özellikle kurumlar vergisi mükelleflerine yönelik bir seri düzenleme yapılmıştır. Bunlar;
— Kurumlar vergisi oranı 5 puan artırılmış, banka ve finans kurumları ile yap işlet devret ve KÖİ modeli kapsamında elde edilen kazançların 9630 oranında vergilendirilmesi sağlanmıştır.
— Depremin etkilerini gidermek ve mali disipline katkı sağlamak amacıyla kurumlardan ek vergi alınması sağlanmıştır.
— Şirketlerin vergi matrahını azaltan bazı giderlerde kısıtlamalara gidilmiştir.
— Kurumlar vergisinde bazı indirim ve istisnalar kaldırılmış veya sınırlandırılmıştır.
Şirketlerin taşınmaz satış kazancı istisnası kaldırılmıştır.
— Şirketlerin yatırım fonlarından elde ettikleri kazançlara uygulanan kurumlar vergisi istisnası 15.07.2023 tarihinden itibaren kaldırılmıştır.
— TL mevduat ve katılma hesaplarından elde edilen faiz ve kar payları, fonlardan elde edilen gelirler, özel kesim tahvillerinden elde edilen gelirler ile bazı menkul kıymet gelirlerinde vergi kesintisi oranları artırılmıştır.
— Kur korumalı mevduat ve katılma hesaplarından elde edilen gelirlere uygulanan kurumlar vergisi istisnası sona erdirilmiş, vergi kesintisi oranları vadelere göre 905 ve 907,5 olarak belirlenmiştir.
— Yatırım fon ve ortaklıklarının hâlihazırda var olan kazanç istisnası, gayrimenkullerden elde edilen kazançların 9050sinin ortaklara kar dağıtımı olarak dağıtılması şartına bağlanmıştır.
— Serbest bölgelerde üretilen ürünlerden elde edilen kazançlara uygulanan kurumlar vergisi istisnası, ihracat gelirleri ile sınırlandırılmıştır.
— Asgari kurumlar vergisi getirilmiştir.
Ayrıca, vergi kanunlarımızda düzenlenen yükümlülükler ile bu yükümlülüklere uyulmaması halinde öngörülen müeyyideler, kapsama giren tüm mükelleflere; vergi harcaması olarak nitelendirilen vergi muafiyeti, istisnası ve indirimleri, düşük vergi oranı uygulamaları, verginin mahsubu veya ertelenmesi gibi düzenlemeler ise vergi mevzuatında belirlenen şartları
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 taşıyan tüm mükelleflere ve/veya vergisel işlemlere herhangi bir ayrım gözetilmeksizin eşit bir şekilde uygulanmaktadır. Bununla birlikte vergi harcamaları, Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu ekinde vergi türleri itibarıyla her yıl yayımlanmakta olup Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından her yıl hazırlanan vergi harcamaları raporu ise "hitps:/www.gib. gov.ir/kurumsal/stratejikyonetim" internet adresinde yayımlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır.
Diğer taraftan, vergi cezalarına ilişkin bilgiler yılı faaliyet raporlarında yer almakta olup,
"Ahtips://wdk.hmb. gov.tr vdk-faaliyet-raporlari" internet adresinden ulaşılabilmektedir.
Öte yandan, 213 sayılı Vergi Usul Kanunun "Vergi Mahremiyeti" başlıklı 5'inci maddesinde, vergi muameleleri ve incelemeleri ile uğraşan memurlar, vergi mahkemeleri, bölge idare mahkemeleri ve Danıştay'da görevli olanlar, vergi kanunlarına göre kurulan komisyonlara iştirak edenler ve vergi işlerinde kullanılan bilirkişilerin görevleri dolayısıyla, mükellefin ve mükellefle ilgili kimselerin şahıslarına, muamele ve hesap durumlarına, işlerine, işletmelerine, servetlerine veya mesleklerine müteallik olmak üzere öğrendikleri sırları veya gizli kalması lazım gelen diğer hususları ifşa edemeyecekleri hüküm altına alınmıştır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan