2023'te internet özgürlüğü hakkında yayımlanan bir raporda Türkiye'nin sıralamasına ilişkin
Kaynak göster
Selçuk Özdağ (Yeni Yol), 3 Eylül 2024 tarihinde 7/16001 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 49 gün sonra, 22 Ekim 2024).
Selçuk Özdağ (Yeni Yol, Muğla). “2023'te internet özgürlüğü hakkında yayımlanan bir raporda Türkiye'nin sıralamasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/16001, 3 Eylül 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-16001-2023-te-internet-ozgurlugu-hakkinda-yayimlanan-bir-raporda-turkiye-nin-siralamasina-iliski (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/3aa91b36-c168-4ca4-b609-0191bbdc482b
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 49 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 39 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir Uraloğlu tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96'ncı maddeleri gereğince talep ederim.
Freedom House'un 2023 yılına ilişkin "Freedom on the Net" raporuna göre, Türkiye, internet özgürlüğü konusunda 55. sırada yer alarak ciddi bir gerileme göstermiştir. Bu durum, ülkemizin dijital haklar, ifade özgürlüğü, bilgiye erişim ve internetin özgür ve güvenli kullanımına yönelik politikaları açısından önemli endişeler yaratmaktadır.
İnternet, günümüzde demokratik toplumların bilgi paylaşımı, siyasi katılım, ifade özgürlüğü ve ekonomik gelişim açısından vazgeçilmez bir unsuru haline gelmiştir. Türkiye'nin, bu temel haklar ve özgürlükler konusunda uluslararası sıralamalarda geriye düşmesi, hem vatandaşlarımızın bireysel haklarını kısıtlamakta hem de ülkemizin uluslararası alanda imajına zarar vermektedir.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Freedom House tarafından yayınlanan raporda, Türkiye'nin sıralamasının düşük olmasının ardındaki nedenlerin detaylı bir şekilde incelenmesi, internet özgürlüğü konusunda yapılan uygulamaların gözden geçirilmesi ve bu alanda yapılacak reformların belirlenmesi zorunlu hale gelmiştir. İnternet özgürlüğü üzerindeki kısıtlamalar, sadece bireylerin bilgiye erişimini engellemekle kalmayıp, aynı zamanda ekonomik faaliyetlerin gelişmesini, inovasyonun yaygınlaşmasını ve uluslararası yatırımcıların Türkiye'ye olan güvenini de olumsuz etkilemektedir.
Bu bağlamda, ülkemizin internet özgürlüğü sıralamasını iyileştirmek, vatandaşlarımızın ifade özgürlüğünü güvence altına almak ve Türkiye'nin dijital dünyada daha saygın bir konuma gelmesini sağlamak amacıyla aşağıdaki soruların cevaplanması önem arz etmektedir.
Bu bilgiler ışığında;
SORULAR
Türkiye'nin 2023 yılında internet özgürlüğü sıralamasında 55. sırada yer almasının başlıca nedenleri nelerdir? Bu sıralama sonuçlarına dair hükümet tarafından yapılmış bir değerlendirme var mıdır?
İnternet özgürlüğü konusunda Türkiye'nin gerilemesine neden olan eksik yasal düzenlemeler ve uygulamalar nelerdir? Bu düzenlemelerin gözden geçirilmesi ve revize edilmesi için herhangi bir çalışma yapılmakta mıdır?
Son yıllarda internet ve sosyal medya üzerinde uygulanan kısıtlamaların hukuki dayanakları nelerdir? Bu kısıtlamaların Türkiye'nin demokrasi ve ifade özgürlüğü üzerindeki etkileri nasıl değerlendirilmektedir?
İnternet üzerinde uygulanan sansür ve erişim engellemeleri hangi kriterlere göre yapılmaktadır? Bu engellemelerin yasalara uygunluğu konusunda yapılan denetimler nelerdir?
Sosyal medya platformlarına yönelik getirilen yasal düzenlemelerin Türkiye'nin uluslararası alandaki imajı üzerindeki etkileri nelerdir? Bu düzenlemeler, ifade özgürlüğünü ne ölçüde kısıtlamaktadır?
Freedom House raporunda belirtilen sorunları gidermek için hükümetin attığı veya atmayı planladığı somut adımlar nelerdir? Bu bağlamda yürütülen herhangi bir reform çalışması var mıdır?
İnternet özgürlüğü konusunda Türkiye'nin uluslararası hukuki yükümlülüklerine ne ölçüde uyulmaktadır? Bu yükümlülüklere uymayan uygulamalar nedeniyle herhangi bir yaptırım uygulanmakta mıdır?
Türkiye'deki internet kullanıcılarının kişisel verilerinin korunmasına yönelik olarak alınan önlemler ve denetim mekanizmaları yeterli midir? Bu konuda uluslararası standartlarla uyumlu iyileştirme çalışmaları yapılmakta mıdır?
İnternet özgürlüğü sıralamasında daha iyi bir konuma gelmek için sivil toplum kuruluşları, akademisyenler ve diğer paydaşlarla iş birliği yapılmakta mıdır? Bu iş birliğinin kapsamı ve sonuçları nelerdir?
İnternet üzerindeki kısıtlamaların, özellikle genç nüfusun bilgiye erişimi ve ifade özgürlüğü üzerindeki olumsuz etkileri nasıl değerlendirilmektedir? Bu etkileri azaltmak için ne gibi önlemler alınmaktadır?
İnternet sansürü ve erişim engellemeleri nedeniyle Türkiye'nin ekonomik kalkınma ve dijital inovasyon alanlarındaki potansiyeli ne ölçüde etkilenmektedir? Bu durumun uluslararası yatırımlar üzerindeki etkileri hakkında herhangi bir ekonomik analiz yapılmış mıdır?
Türkiye'nin internet özgürlüğü sıralamasını iyileştirmek amacıyla, diğer ülkelerde uygulanan başarılı örneklerden alınan dersler doğrultusunda hükümetin planladığı herhangi bir yasal veya idari reform bulunmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Abdulkadir Uraloğlu, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı ·
"Freedom House" ve "Sınır Tanımayan Gazeteciler" raporları da dâhil olmak üzere; internet özgürlüğü konusunda tüm dünyada geçerli olan objektif ve nesnel kriterler çerçevesinde, tarafsız ve şeffaf herhangi bir çalışma bulunmamaktadır. Mevcut raporlar genellikle taraflı ve sübjektif olarak hazırlanmakta olup, söz konusu raporların tarafsızlığı ve güvenilirliği yoğun olarak tartışılmakta ve eleştirilmektedir.
Bununla birlikte; 04.05.2007 tarihli ve 5651 sayılı "İnternet Ortamında Yapılan Yayınların Düzenlenmesi ve Bu Yayınlar Yoluyla İşlenen Suçlarla Mücadele Edilmesi Hakkında Kanun" ve ilgili diğer mevzuat çerçevesinde yetkili adli ve idari merciler tarafından verilen içeriğin çıkarılması ve/veya erişimin engellenmesi kararları uygulanmak üzere erişim sağlayıcılar ile ilgili içerik ve/veya yer sağlayıcılara bildirilmek suretiyle bahse konu süreçler tamamlanmaktadır.
Abdulkadir URALOĞLUBakan