Bingöl'ün Kiğı ilçesinde bulunan tarihi taş evlerin yıkılacağı iddiasına ilişkin
Kaynak göster
Ömer Faruk Hülakü (DEM Parti), 10 Eylül 2024 tarihinde 7/16061 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 71 gün sonra, 20 Kasım 2024).
Ömer Faruk Hülakü (DEM Parti, Bingöl). “Bingöl'ün Kiğı ilçesinde bulunan tarihi taş evlerin yıkılacağı iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/16061, 10 Eylül 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-16061-bingol-un-kigi-ilcesinde-bulunan-tarihi-tas-evlerin-yikilacagi-iddiasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/95bda0d1-f953-4c7b-bd66-0191dfd843a6
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 71 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri ERSOY tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99*uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Ömer Faruk HÜLAKÜ Bingöl Milletvekili
Kiğı Açıkgüney, Ağaçöven, Baklalı, Bilice, Dallıca, İlbeyi, Kutluca, Sabırtaşı ve Yazgünü köylerindeki tarihi taş evler, ağır hasarlı oldukları gerekçesiyle yıkılma tehlikesiyle karşı karşıyadır. Bu evler, bölgenin kültürel mirasının önemli bir parçası olup, mimari dokusuyla bölge halkının tarihini ve kimliğini yansıtmaktadır. Tarihi değeri olan bu yapılar, aynı zamanda bölge halkı için birer simge niteliğindedir. Bu evlerin yıkılması, bölge halkının kimliğinin yok edilmeye çalışıldığına dair bir endişe yaratmaktadır.
Bu bağlamda;
I) Bakanlığınız, Kiğı bölgesinde bulunan tarihi taş evlerin korunması için herhangi bir çalışma yürütmüş müdür?
SORULAR
Tarihi ve kültürel değere sahip olan bu evlerin yıkılması yerine, restore edilmesi düşünülmekte midir?
Bu evlerin yıkılması durumunda hak sahiplerine yönelik mağduriyetlerin giderilmesi için bir tazminat veya alternatif konut planlaması yapılacak mıdır?
Kürt kimliğinin ve kültürel mirasının korunması adına, bölgedeki tarihi yapılarla ilgili bir koruma projesi bulunmakta mıdır?
Bu yıkım kararının gözden geçirilmesi ve iptal edilmesi yönünde bir çalışma yapılacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·
Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel MüdürlüğüY'ca;
Bingöl ili, Kiğı ilçesi sınırları dahilinde 2 Arkeolojik Sit Alanı, 37 korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı bulunmaktadır.
Ağaçöven, Baklalı, Bilice, Dallıca, İlbeyi, Kutluca ve Sabırtaşı köylerinde 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında tescilli herhangi bir korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı veya Arkeolojik-Kentsel-Tarihi Sit Alanı bulunmamaktadır. Açıkgüney köyü ve Yazgünü köyü sınırları dâhilinde korunması gerekli taşınmaz kültür varlığı olarak mezarlık alanları, bir şapel, cami kalıntısı ile muhtelif arkeolojik kalıntılar bulunmakta olup tescilli tarihi bir taş ev bulunmamaktadır.
Kiğı ilçesi sınırları içerisinde yer alan Eskişehir Mahallesinde ise tescilli Balaban Camii dışında taş malzemeli 15 dükkân ve 1 konut Erzurum Kültür Varlıklarını Koruma Bölge Kurulunun muhtelif kararları ile tescil edilmiş ve korunma alanları belirlenmiştir. Taşınmazlara ilişkin rölöve, restitüsyon ve restorasyon projelerinin ilgilerince hazırlanarak Kurula iletilmesi istenmiştir.
Açıkgüney ve Yazgünü köyleri ile Eskişehir Mahallesi'nde yer alan tescilli yapılara ilişkin Koruma Bölge Kurulu tarafından alınan herhangi bir yıkım kararı bulunmamaktatır. Söz konusu tescilli taşınmazların korunmasına yönelik hazırlanacak rölöve, restitüsyon, restorasyon vb. projeleri ilgili Koruma Bölge Kurulu Müdürlüğüne iletildikçe 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında iş ve işlemler yürütülmektedir.
Bakanlığımızca, Taşınmaz Kültür Varlıklarına Yardım Sağlanmasına Dair Yönetmelik kapsamında özel hukuka tabi, gerçek ve tüzel kişilerin mülkiyetinde bulunan korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarının korunması, bakım ve onarımı için yardım sağlanmaktadır.
Deprem bölgesinde yer alan Bingöl ili, Kiğı ilçesinden 2023-2024 yıllarında düzenlenen 5 başvuru döneminde toplam 4 özel mülkiyetteki tescilli taşınmaz kültür varlığı için proje yardımı başvurusunda bulunulmuş olup talepler Bakanlığımız bütçe imkanları doğrultusunda yapılacak ilk komisyon toplantısında değerlendirilecektir.