Halk eğitim merkezlerinde görev yapan usta öğreticilerin maaşlarının ödenmediği iddiasına ilişkin
Kaynak göster
İskender Bayhan (EMEP), 10 Eylül 2024 tarihinde 7/16336 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Millî Eğitim Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 62 gün sonra, 11 Kasım 2024).
İskender Bayhan (EMEP, İstanbul). “Halk eğitim merkezlerinde görev yapan usta öğreticilerin maaşlarının ödenmediği iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/16336, 10 Eylül 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-16336-halk-egitim-merkezlerinde-gorev-yapan-usta-ogreticilerin-maaslarinin-odenmedigi-iddiasina (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/6f1500c3-5ba3-40d8-b132-0191dff97335
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlığa iletildi
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 62 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 42 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Milli Eğitim Bakanı Yusuf Tekin tarafından Anayasa'nın 98, TBMM İç Tüzüğü'nün 96 ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Örgün ve yaygın eğitim kurumlarında, ayrıca hizmet içi yetiştirme kurs ve seminerlerinde çalışan on binlerce ücretli usta öğretici, asgari ücretin altında maaşlarla, iş güvencesi olmaksızın çalışmakta, kadro ve statü haklarından yoksun kalmaktadır. Bu öğreticilerin sigorta primleri düzensiz yatırıldığı için emeklilik sorunları yaşanmakta, sözleşmeleri ise bir mali yıl ile sınırlı tutulup yıl sonunda tek taraflı feshedilebilmektedir.
Usta öğreticiler, kısmi çalışma, ücret kesintileri, özlük haklarındaki eksiklikler ve sosyal güvenceleriyle ilgili birçok problemle karşı karşıyadır. Ancak, son dönemde bu sorunların üzerine, iki ay boyunca ücretlerini alamamaları da eklenmiştir. Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı örgün ve yaygın eğitim kurumlarında, ayrıca hizmet içi yetiştirme kursları ve seminerlerinde çalışan usta öğreticilerin Temmuz ve Ağustos ayı ücretleri ödenmemekte ve kendilerine herhangi bir açıklama yapılmamaktadır. Artan hayat pahalılığı, fahiş zamlar ve ücretlerin enflasyon karşısında erimesi, toplumun tüm kesimlerini olduğu gibi usta öğreticileri de olumsuz etkilemiştir. Ancak, Erdoğan ve Şimşek imzalı "kemer sıkma" politikaları, bu yükü emekçilerin omuzlarına yıkmaktadır. Sosyal güvence, ücret kesintileri ve özlük haklarındaki sorunların çözülmesi beklenirken, usta öğreticiler, hak ettikleri ücretlerin dahi ödenmemesiyle daha da mağdur edilmektedir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Bakanlığınız bünyesinde kısmi zamanlı olarak çalışan usta öğretici sayısı nedir? Bu sayının kurumlara göre dağılımı nasıldır?
Usta öğreticilerin Temmuz ve Ağustos ayı ücretlerinin ödenmemesinin nedeni nedir? Bu mağduriyeti gidermek adına Bakanlığınız, sürece dahil olup sorumluluk alacak mıdır?
Halk Eğitim Müdürlüklerine bağlı olarak ek ders karşılığında görev yapan usta öğreticiler, milli ve dini bayramlarda, yılbaşı, sömestr ve yaz tatillerinde ücret TTy alamamakta, SGK primleri yatmamaktadır. Bu durum, toplamda üç ay ve daha uzun süreli mağduriyetler yaratmaktadır. Usta öğreticilerin yıl boyunca SGK primleri yatırılarak ve ücret kesintisi olmadan çalışabilmeleri, işsizlik maaşı ve kısa çalışma ödeneği ve emeklilik haklarından faydalanabilmeleri için bir adım atılacak mıdır?
Halk Eğitim Merkezlerindeki kurs ve eğitimlere kota getirildiği, bu sınırlamalar nedeniyle birçok kursun açılamayacağı iddia edilmektedir. Bu durum, usta öğreticiler arasında işsizlik kaygısı yaratmaktadır. İddialar doğruysa, Bakanlığınız kurs ve sınıfların kapatılmasına endeksli olmayan ve usta öğreticilerin iş güvencesini teminat altına alacak bir planlama yapmış mıdır?
Usta öğreticiler, kadrolu usta öğreticilerle aynı kurumlarda gerektiğinde daha uzun saatler çalışmakta; ancak eşit ücret alamamakta, hatta asgari ücretin bile altında ücretlere mahkum edilmektedir. Bu adaletsizliği çözmek için usta öğreticilere kadro verilmesi konusunda Bakanlığınızın bir çalışması var mıdır?
Kadrosuz usta öğreticiler, görev aldıklarında imzaladıkları sözleşmeye göre müdür görev vermedikçe izin kullanamamakta, gerektiğinde nöbet tutmakta, yıllık ve günlük plan hazırlamakta, eğitim materyali geliştirmekte ve anne-baba çalışmaları planlayıp uygulamaktadır. Normal görevlerinin dışında ek eğitim etkinliklerine katılmakta, ancak asgari ücretin dahi altında ücret almaktadırlar. Bakanlığınız, usta öğreticilerin çalışma koşulları, özlük ve sosyal hakları ile ilgili denetimler yaparak, insanca ve güvenceli çalışma şartlarını sağlamak için adımlar atacak mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yusuf Tekin, Milli Eğitim Bakanı ·
b) 02/10/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1503002 sayılı yazınız.
c) 04/10/2024 tarihli ve E-43452547-120.07.04-1504468 sayılı yazınız.
Bakanlığımıza İlgi (a-b-c)'de kayıtlı yazıyla iletilen İstanbul Milletvekili İskender BAYHAN'ın 7/16336, Diyarbakır Milletvekili M. Sezgin TANRIKULU'nun 7/ 16618, İzmir Milletvekili Seda KÂYA ÖSEN'in 7/16624, İstanbul Milletvekili Kezban KONUKÇU'nun 716740, İzmir Milletvekili İbrahim AKIN'ın 7/16743, İstanbul Milletvekili İsa Mesih ŞAHİN'in 7/16744, İzmir Milletvekili Hüsmen KIRKPINAR"ın 7/ 16747, Denizli Milletvekili Yasin ÖZTÜRK'ün 7/16749, Bitlis Milletvekili Semra ÇAĞLAR GÖKALP'ın 7/16754, Diyarbakır Milletvekili Ceylan AKÇA CUPOLO'nun 7/16756 ve Kars Milletvekili Gülüstan KILIÇ KOÇYİĞİT'in 7/16757 esas numaralı yazılı soru önergeleri incelenmiş olup konuya ilişkin bilgiler Ek'te sunulmuştur.
7116336 GC l4 74648 GL 16 ?esly Gc 16
• Bilgi H 16144 Ek: Bilgi (15 Sayfa) 1 1614? Ge17 HLEH9 Hr 1619?
Milli Eğitim Bakanı €-posta: sgb © meb.gov.tr Elektronik Ağ: www.meb.gov.tr
Strateji Geliştirme Başkanlığı 6K iy YAZILI SORU ÖNERGESİNE İLİŞKİN BİLGİ
I Ocak-04 Ekim 2024 tarihleri arasında kısmi zamanlı olarak çalışan ücretli usta öğretici sayısı, 92.301'dir.
Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararın "Ders ücreti karşılığında görevlendirme" başlıklı 9*uncu maddesinin 2. fıkrasında "Resmi görevi bulunmayanlar ile emeklilere okul öncesi, ilköğretim, orta öğretim, özel eğitim ve yaygın eğitim kurumları ile yabancı uyrukluların eğitim gördüğü geçici eğitim merkezlerinde haftada 30 saate, kadar ek ders görevi verilebilir. i
b) İlgili mevzuatında belirtilen esaslara göre uzman ve usta öğretici olarak nitelendirilenlerden;
) Resmi görevi bulunanlara haftada 10 saate,
2) Resmi görevi bulunmayanlara haftada 40 saate, kadar okul öncesi, mesleki ve teknik orta öğretim, özel eğilim ve yaygın eğitim kurumlarında ek ders görevi verilebilir.
(2) Bu madde kapsamında ders görevi verilenlerden resmi görevi bulunmayanlara, fiilen okuttukları her 2 saat ders için 1 saat daha eğitim öğretime destek görevi karşılığında ayrıca ek ders ücreti ödenir." hükümlerine yer verilmiştir.
Ek ders ücreti karşılığında görev yapanlar, yalnızca fiilen okuttukları ders karşılığında ek ders ücretinden yararlandırılmaktadır.
Diğer taraftan, 5510 sayılı Sosyal Sigortalar ve Genel Sağlık Sigortası Kanunu'nun "Prime esas kazançlar" başlıklı 80'inci maddesinin birinci fıkrasının (h) bendinde; "Sigortalıların günlük kazançlarının hesabında esas tutulan gün sayıları, aynı zamanda, bunların prim ödeme gün sayılarını gösterir. Ancak, işveren ve sigortalı arasında kısmi süreli hizmet akdinin yazılı olarak yapılmış olması kaydıyla, ay içerisinde günün bazı saatlerinde çalışan ve çalıştığı saat karşılığında ücret alan sigortalının ay içindeki prim ödeme gün sayısı, ay içindeki toplam çalışma saati süresinin 4857 sayılı İş Kanununa göre belirlenen haftalık çalışma süresine göre hesaplanan günlük çalışma saatine bölünmesi suretiyle bulunur. Bu şekildeki hesaplamada gün kesirleri bir gün kabul edilir." hükmüne yer verilmiştir.
Aynı maddenin (j) bendinde ise; "Milli Eğitim Bakanlığına bağlı her derece ve türdeki örgün ve yaygın eğitim kurumlarında ek ders ücreti karşılığında ilgili mevzuatı çerçevesinde uzman ve usta öğretici olarak çalıştırılanların prim ödeme gün sayısı 30 günü aşmamak kaydıyla, bir takvim ayı içerisinde hak kazandıkları brüt ek ders ücreti toplam tutarının, prime esas günlük kazanç alt sınırına bölünmesi sonucu bulunur. Bu şekilde yapılacak hesaplamalarda tam sayıdan sonraki küsuratlar dikkate alınmaz. " denilmiştir.
Bu hükümlerden hareketle Hazine ve Maliye Bakanlığının 09.07.2010 tarihli ve B.07.0.BMK.0.19.115706-45/10283 sayılı yazısında; uzman ve usta öğretici olarak çalıştırılanların prim ödeme gün sayısının 30 günü aşmamak kaydıyla bir takvim ayı içerisinde hak kazandıkları brüt ek ders ücreti toplam tutarının, prime esas günlük kazanç alt sınırına bölünmesi sonucu, uzman ve usta öğretici statüsü dışında çalışanların prim ödeme gün sayısının ise bir takvim ayındaki ek ders saati toplamının 7,5 saate bölünmesiyle tespit edileceği belirtilmiştir.
Bu itibarla Bakanlığımıza bağlı eğitim kurumlarında ek ders ücreti karşılığında görev yapan uzman ve usta öğreticiler ile uzman ve usta öğretici statüsü dışında çalışanların prim Strateji Geliştirme Başkanlığı ödeme gün sayılarının belirlenmesinde, Hazine ve Maliye Bakanlığının 09.07.2010 tarihli ve B.07.0.BMK.0.19.115706-45/10283 sayılı yazısı çerçevesinde işlem yapılmaktadır.
Öte taraftan Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığının 09.12.2004 tarihli ve 16-327 Ek sayılı "İşsizlik Sigortası Kapsamına Girmeyenler" konulu Genelgesinde özetle; Hazine ve Maliye Bakanlığından alınan görüş doğrultusunda Bakanlığımıza bağlı eğitim kurumlarında Milli Eğitim Bakanlığı Yönetici ve Öğretmenlerinin Ders ve Ek Ders Saatlerine İlişkin Kararın yukarıda anılan 9*uncu maddesi çerçevesinde ek ders ücreti karşılığında görevlendirilenlerin, 4447 sayılı İşsizlik Sigortası Kanununun 46'ncı maddesi uyarınca bu Kanun kapsamına dâhil olmadıkları, dolayısıyla ilgililerden işsizlik sigortası primi kesilmesinin uygun görülmediği belirtilmektedir. İşsizlik ödeneği konusu; Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ile Hazine ve Maliye Bakanlığının görev alanında bulunmaktadır.
7489 sayılı 2024 Yılı Merkezi Yönetim Bütçe Kanunu'nun "Bazı Ödeneklerin Kullanımına ve Harcamalara İlişkin Esaslar" başlıklı E cetvelinin 30. maddesinde "7/72/2006 tarihli ve 2006/11330 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı ile 14/7/2009 tarihli ve 2009/15215 sayılı Bakanlar Kurulu Kararı uyarınca, üzerinde resmi görevi bulunmayanlardan ders ücreti karşılığında yapılacak görevlendirmeler, Cumhurbaşkanlığınca yapılacak yıllık saat vizesi ile sınırlı olarak gerçekleştirilebilir. İdareler, yıllık saat vizesini ve ilgili tertiplerde yer alan ödeneği aşacak şekilde görevlendirme yapamaz. " hükmü yer almaktadır.
1923-2023 yılları arası, sürekli ve geçici yolluklar ile mahkeme kararları kaleminde ödenek üstü harcama yapılabilmekte ve dolayısıyla bağlı kurumlarımız ödenek talebinde bulunmadan usta öğreticilerin ücret ödemesini gerçekleştirmekteydi. Cumhuriyet Halk Partisi (CHP) milletvekillerinin Anayasa Mahkemesine 27/72/2019 tarihli ve 7198 sayılı 2018 Yılı Merkezi Yönetim Kesin Hesap Kanunu 'nun 4. maddesinin (3) numaralı fikrasının Anayasa'nın /.. 87. 88. 89. ve 161. maddelerine aykırılığı ileri sürülerek iptaline ve yürürlüğünün durdurulmasına karar verilmesi talebi ile yaptığı başvuru üzerine Anayasa Mahkemesinin 3/11/2023 tarihli ve 32358 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan 28/9/2023 tarihli ve 2023/161 sayılı Karar'ı gereği 07-Personel Giderleri ve 02-Sosyal Güvenlik Kurumlarına Devlet Primi Giderleri başlıklı ekonomik kodlardan yapılacak ödemeler dâhil türlü ödeme işlemi için ödeneği olmaksızın hiçbir şekilde harcama yapılamamaktadır. Bu nedenle ödenek üstü harcama yapılamamaktadır. Anayasa Mahkemesi kararı sonrası bu işlemler Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığından ödenek temin edilerek yapılabilmektedir. Ayrıca devam eden kurslarda herhangi bir ücretli usta öğreticinin görevlendirilmesi sonlandırılmamıştır.
Bahse konuda geriye dönük bir problem bulunmamaktadır. Bu konuda ödemeler çalışılan ayı takip eden ay içerisinde yapıldığından ne kadar ücret tahakkuk edeceği önceden bilinmemektedir. İl/ilçe milli eğitim müdürlüklerin talebi Bakanlığımıza intikal ettikçe bütçe mahalline gönderilmektedir.
Usta öğreticilerin ücretlerinin ödenmesi noktasında Bakanlığımızın herhangi bir planlama hatası bulunmamaktadır.
Bu kapsamda usta öğreticilerin ücretlerinin ödenmesi amacıyla bir bütçe ihtiyacı ortaya çıkarsa Cumhurbaşkanlığı Strateji ve Bütçe Başkanlığından talep edilen ödenek Bakanlığımıza aktarıldığında usta öğreticilerin ücretleri ivedilikle ödenecektir.