İsrail'de hayatını kaybeden bir Türk-Amerikan vatandaşına ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Dışişleri Bakanı Hakan FİDAN tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İç Tüzüğü'nün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim. 12.09.2024 <——

Filistin topraklarının İsrail tarafından işgaline ve Filistin halkının İsrail tarafından soykırıma uğratılmasına karşı protestoda bulunmak amacıyla 6 Eylül 2024 tarihinde Batı Şeria'nın Nablus kentine bağlı Beyta beldesinde düzenlenen bir gösteriye gözlemci olarak katılan Türk-Amerikan vatandaşı Ayşenur Ezgi EYGİ, uluslararası kamuoyunda ve Filistin kaynaklarında yaygın biçimde kabul edildiği üzere İsrailli bir keskin nişancı tarafından hedef alınmış ve yaşamını yitirmiştir. İşgalde yaşamını yitiren on binlerce sivilden biri olan EYGİ'nin hayatını kaybettiği İsrail saldırısına ilişkin olarak, Anadolu Ajansı Muhabiri Şerife Çetin tarafından, BM Sözcüsü Stephane Dujarric'e, BM'nin bu cinayete tepkisinin ne olduğu, bahse konu savaş suçunu kınayıp kınamadıkları ve sorumluluğu kabul eden İsrail ordusuna bir mesajları olup olmadığı sorulmuştur. Eygi'nin bir yurttaşımız olduğu da hesaba katılınca, benzer'soruların Türkiye Cumhuriyeti Devleti'nin sorumluluğu nazarında da yanıtlanması gereği ortaya çıkmıştır:

SORULAR

1. Bahse konu savaş suçu hakkında, "taziye dilenmesi" ve "saldırının lanetlenmesi" dışında, devletler düzeyinde herhangi bir diplomatik veya hukuki adım atılmış mıdır?

2. Savaş suçlusu İsrail devletine yönelik olarak, bahse konu saldırıdan ötürü herhangi bir yaptırım uygulanmış mıdır? Uygulanmamışsa, nasıl bir yaptırım planlanmaktadır?

3. İsrail'le Türkiye arasındaki ticaretin belirli eksenlerde kısıtlanmasının hemen ardından, işgal altındaki Filistin'e yönelik mücevher, çimento, çelik, halı, otomotiv gibi ürünlerin ihracatının 11 katın üzerinde arttığı ortaya çıkmıştır. İşgal altındaki bir ülkenin mücevher veya çimento tüketimi olamayacağı ve bahse konu kalemlerin geçmişte İsrail?e Türkiye tarafından tedarik edildiği de gözetilince, kamuoyunda, bu kalemlerin özellikle Batı Şeria üzerinden İsrail'e ulaştırıldığı öne sürülmüştür. İsrail'in Eygi'nin de aralarında bulunduğu sivilleri katletmekte de yararlandığı bu kalemlerin, Filistin üzerinden görünmez yollarla ticarete konu edilmesi hakkında, uluslararası düzeyde bir araştırma veya girişim mevcut mudur?

4. İsrail'in Mavi Marmara'da Türkiye Cumhuriyeti vatandaşlarını öldürmesi üzerine yerel mahkemelerde ceza davası açılmıştı. İnsanlığa karşı suç işleyen İsrail'e karşı, sivil bir Türkiye Cumhuriyeti vatandaşını kasten öldürdüğü için yerel mahkemelerde dava açılacak mıdır?