İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/16661 GEÇ CEVAPLANDI · 173 GÜN

GSM operatörlerinin iletişim ücretlerine yaptıkları zamlara ilişkin

Kaynak göster

Ulaş Karasu (CHP), 20 Eylül 2024 tarihinde 7/16661 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 173 gün sonra, 12 Mart 2025).

Ulaş Karasu (CHP, Sivas). “GSM operatörlerinin iletişim ücretlerine yaptıkları zamlara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/16661, 20 Eylül 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-16661-gsm-operatorlerinin-iletisim-ucretlerine-yaptiklari-zamlara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/7a745591-339a-463f-8e24-01921ef9aec1

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. Bakanlığa iletildi
  3. 15. gün
  4. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 173 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 161 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıda yer alan sorularımın Ulaştırma ve Altyapı Bakanı Abdulkadir URALOĞLU tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Ulaş KARASU Sivas Milletvekili

Ülkemizde her geçen gün derinleşen ekonomik kriz, vatandaşların başta barınma ve beslenme olmak üzere ulaşım ve iletişim gibi temel giderleri ile telefon/internet faturaları ciddi bir soruna dönüşmüştür. En temel insan hakkı olan bu hizmetlerin güvenli, kaliteli ve daima uygun fiyattan sağlanması gerekirken, taahhüt süresi dolan tüketiciler paket yenileme işlemleri sırasında yüzde 200-300 zamlarla karşılaşmaktadır.

Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Önceki yıllarda 24 ay olan tarife taahhüt süreleri, son yıllarda 12 aya indirilmiş, ödenen tarife paketinin üzerine daha önce çoğu ücretsiz olan mobil içerik servisleri, kim aramış uygulaması, paket aşımında yansıtılan bedel, saklama alanı hizmeti, kısa mesajı dinleme bedelleri vb. bedeller eklenince faturalar katlanmaktadır. Faturaya KDV, Özel İletişim Vergisi (ÖİV), damga vergisi, telsiz kullanma ücretleri gibi vergilerin de yansıtılmasıyla birlikte faturalar şişmektedir.

Hisselerinin yüzde 60"ı Türkiye Varlık Fonu'na, yüzde 25'i Maliye Bakanlığı'na ait olan Türk Telekom tarifelerinin dahi vatandaşların alım gücünü zorlayan sınırlarda olmasına karşın, Türk Telekom CEO'sunun "Operatör tarifeleri ya da müşteri fiyatları sudan ucuz" sözleriyle vatandaşın aklıyla adeta alay etme cüretini göstermiştir. Oysa, iletişim harcamaları için Serbest Telekomünikasyon İşletmecileri Derneği (TELKODER) verilerini dikkate almak gerekir. Dernek, her yıl 4 kişilik bir ailenin iletişim/haberleşme maliyetini açıklamaktadır. Söz konusu hesaplama 1 sabit hat, 1 ev interneti ve 4 mobil abonelik üzerinden hesaplanmaktadır. Derneğin açıkladığı veriler göre 2023 yılında 4 kişilik bir ailenin aylık iletişim maliyeti 745 lira olmuştur. 2024 verilerini henüz açıklamamış olmasına karşın, en çok kullanılan tarifeler üzerinden bakıldığında şu anda | sabit telefon, 1 ev interneti ve 4 mobil abonelik için toplamda aylık 2 bin 350 lira, yıllık olarak ise 28 bin 200 lira ödemek gerekmektedir. Yani 4 kişilik bir aile, her ay operatörlere damacana suya ödediğinin yaklaşık 3 katını ödemektedir.

Ayrıca, önceki bakanların ihalesinin 2023 yılında yapılacağını açıkladığı 5G ihalesiyle ilgili hazırlık sürecinin başlamasını beklenmesine karşın, 2023-2027 yıllarını kapsayan Orta Vadeli Program"da (OVP) Türkiye'nin 5G'ye geçişine ilişkin hazırlık takvimin 2025 yılının son çeyreği olarak belirlenmiştir. Hazırlanan bir raporâ göre, 5G teknolojileri altyapı kurulumunun gecikmesiyle, teknoloji döngüsünün getireceği potansiyel ekonomik faydalar da gecikmekte ve ertelenmeden kaynaklı firsat maliyeti ortaya çıkmaktadır. 5G altyapısının etkin hale gelmesi planlanan yıldan 1 yıl gecikerek başlaması ile toplam 120 milyar TI.'lik bir faydadan mahrum kalınacağı hesaplanmaktadır.

Yine Ekonomik İşbirliği ve Kalkınma Örgütü'ne (OECD) üye 35 ülke arasında, 2022'de internet indirme hızında açık ara en yavaş ülke olan Türkiye, 2023'te de bu sonunculuğunu korumuştur. Tüm bu bilgiler ışığında;

SORULAR

  1. Türk Telekom CEO'sunun "damacana hesabı" yapmasına yönelik tavrı hakkındaki görüşünüz nedir?

  2. 2024 yılı verilerine göre, mobil internete en düşük fiyat ödeyen ülkeler sıralamasında ülkemizin yeri neresidir? Son bir yıl içinde, Türk Telekom operatörün en düşük paket üzerinden değerlendirilmesiyle internet paket ücretlerine yapılan zam miktarı ne kadardır?

  3. GSM operatörlerinin uyguladığı yüksek fiyat politikaları ve ek ücretlerle ilgili olarak bakanlığınızın son bir yılda yaptığı denetim ve denetimlerinin içeriği ve sonuçları nelerdir?

  4. Fiyat politikalarının belirlenmesindeki kriterler nelerdir, bunun vatandaş üzerindeki etkileri hakkında bakanlığınız tarafından yapılan çalışmalar nelerdir?

  5. Önergenin yanıtlandığı tarih itibariyle, son üç yıl içinde GSM operatörleri arasında haksız fiyat uyguladığı gerekçesiyle yaptırım uygulanan şirket var mıdır? Var ise yaptırımın içeriği nedir?

  6. Ülkemizde ve Avrupa'daki ülkeleri arasındaki tarife örnekleri nelerdir? Ülkeler arasındaki fiyat tarifeleri arasındaki farklar neden kaynaklanmaktadır?

  7. Son beş yıl içinde her biri ayrı ayrı gösterilmek üzere haberleşme ve internet hizmetleri üzerinden toplanan KDV, ÖİV, damga vergisi, telsiz kullanma ücreti, Haberleşme Vergisi ve Uluslararası Mobil Telekomünikasyon Hizmet ve Altyapı Yetkilendirme Gelirleri ne kadardır?

  8. 5G geçişe ilişkin sürecin gecikmesinin kaynağı nedir? Bu alandaki gecikmenin ekonomik, çevresel ve sosyal etkileri ve maliyeti nedir?

  9. Ülkemizin OECD üyesi 35 ülke arasında, internet indirme hızında ülkemizin en yavaş ülke olmasının gerekçeleri nelerdir? Bu durumun değiştirilmesi için bakanlığınızın yaptığı/yapacağı çalışmalar nelerdir?

  10. Türkiye'nin son üç yılda internet altyapısının güçlendirilmesi ve geliştirilmesi için yaptığı yatırımlar nedir?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Abdulkadir Uraloğlu, Ulaştırma ve Altyapı Bakanı ·

Mobil elektronik haberleşme hizmetleri sunan işletmecilerin belirli hizmet kalemleri için tüketicilere uygulayabilecekleri azami ücretler; "Mobil Elektronik Haberleşme Hizmetleri Azami Ücret Tarifesi" kapsamında Bilgi Teknolojileri ve İletişim Kurumu Başkanlığınca (BTK) belirli aralıklarla belirlenmektedir.

Mobil şebeke işletmecileri ise; 5809 sayılı Elektronik Haberleşme Kanunu'nun "Tarifelerin Düzenlenmesi" başlıklı 13'üncü maddesinin ikinci fıkrasının (a) bendine göre ilgili mevzuat ve BTK düzenlemelerine aykırı olmayacak şekilde uygulayacakları tarifeleri serbestçe belirlemektedirler.

Mobil tarifelere ilişkin olarak BTK tarafından yayımlanmakta olan Türkiye Haberleşme Sektörü Üç Aylık Pazar Verileri Raporu'nda 2024 yılında bazı Avrupa ülkeleri ile Türkiye'nin Mobil Abone Başına Elde Edilen Gelir (ARPU) tutarları kıyaslanmaktadır.

Söz konusu rapora göre, aylık ortalama ARPU tutarları; İsviçre'de 34,37 Avro, İngiltere'de 15,54 Avro, Batı Avrupa'da 17,26 Avro ve Yunanistan'da 10,71 Avro iken, ülkemizde 4,46 Avro'dur.

Ayrıca işletmecilere; BTK tarafından mevzuata uygun olarak planlı ve re'sen olmak üzere düzenli şekilde denetimler gerçekleştirilmekte olup, söz konusu denetimler sonucu alınan kararlara ise BTK'nın "https://www.btk.gov.tr/kurulkararlari" resmi internet sitesinden ulaşılabilmektedir.

Diğer yandan, Türkiye'nin dijital dönüşümüne liderlik eden Türk Telekom altyapı yatırımlarına hız kesmeden devam etmektedir. 2024 yılı ortalarında fiber altyapı uzunluğu 449 bin km'ye, fiber şebeke ise 32,4 milyon haneye ulaşmıştır. Ayrıca Türk Telekom tarafından yürütülen altyapı çalışmalarıyla Ülkemiz genelinde sokağa ve eve kadar fiberleşme oranı son 3 yılda 94695 ,5 seviyelerine ulaşmıştır.

Abdulkadir URALOĞLUBakan

Metin otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir