Şeker pancarı alım fiyatlarına ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Bilici (Saadet Partisi), 2 Ekim 2024 tarihinde 7/17135 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 34 gün sonra, 5 Kasım 2024).
Mustafa Bilici (Saadet Partisi, İzmir). “Şeker pancarı alım fiyatlarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/17135, 2 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-17135-seker-pancari-alim-fiyatlarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a55e3f93-61fb-4e89-b4fc-019251767ad5
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 34 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 27 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Anayasanın 98. ve Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğü'nün 96. Maddesi gereğince aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim. eki"
02/10/2024
Türkiye?de şeker pancarı hasatı başlamasına rağmen pancar fiyatı halen açıklanmamıştır. Geçmiş yıllarda yaşanan sorunların ortaya çıkmaması için pancar üretiminde yapılan hataların tekrarlanmaması elzemdir.
SORULAR
Pancar alım fiyatları ne zaman açıklanacaktır?
Ülke genelinde söküm başlamadan fiyat açıklanmamasının sebebi nedir?
Türkşeker'in stoklarında kaç ton işlenmiş şeker bulunmaktadır?
2023 yılında yurtdışından şeker ithal edilmiş midir? Edilmiş ise kaç ton ithal edilmiştir?
Özelleştirilen fabrikaların açığa ekim yaptırdığı iddiaları gerçeği yansıtmakta mıdır? Şayet gerçeği yansıtmakta ise bu durum ile etkin mücadele edilmekte midir?
Şekerin fiyatı yüksek ve stoklarda fazlaca bulunduğu esnada ihracat , yasağının kaldırılmama sebebi nedir? ve ii
Şeker fabrikalarının tutmakla yükümlü oldukları emniyet stoğu miktarının düşürülmesine ya da bu stoğun getirdiği maliyetin karşılanmasına yönelik bir politika Bakanlığın gündeminde ; midir? iti İ
Tel, (O: (0312) 4206056-57
E-mail : mustafa.bilici(©tomm.gov.tr
Adres : TBMM Halkla İlişkiler Binası 2. Kat F Koridor Oda No: 224 06543-ANKARA
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
4634 sayılı Şeker Kanunu gereği, şekerin hammaddesi olan şeker pancarı fiyatları veya avans fiyat her yıl, şeker fabrikası işleten gerçek ve tüzel kişiler ile üretici ve/veya üretici temsilcileri arasında, pancar ekiminden önce Ekim ayında başlayacak müzakereler sonucunda; yıllık enflasyon oranı, üretici maliyetlerindeki artış, dünya pancar fiyatları ile alternatif ürün paritesi dikkate alınarak belirlenmekte olup süreç Bakanlığımızca izlenmekte ve denetlenmektedir.
2024/2025 üretim dönemi 9016 polar şeker ihtiva eden net bir ton A kotası şeker pancarı baz alım kesin fiyatı kota tamamlama primi ile birlikte 2.375 TL/#ton olarak belirlenmiştir.
Türkşeker tarafından çiftçilerin şeker pancarı üretim sürecindeki giderlerine destek olmak amacıyla gübre ve tohum desteğinin yanında çapalama, bakım, sulama, motorin, hasat ve teslim avansı olmak üzere toplam 6 adet nakdi avans verilmektedir.
Yapılan nakdi ve ayni avans ödemeleri ile üreticilerimize, pancarlarını teslim etmeden önce pancar bedelinin yaklaşık 9035'i faiz yansıtılmaksızın ödenerek üreticilerimizin finansman giderlerine destek olunmaktadır. Ayrıca Türkşeker tarafından pancar üreticisine; gübre ve tohum destekleri ile bedelsiz (istihkak) yaş pancar posasının yanı sıra pancarını fabrika merkez kantarına teslim eden üreticilere "Nakliye Desteği" ve pancarını pancar temizleme ve yükleme makinası ile yükleyerek teslim eden üreticilere "Pancar Temizleme ve Yükleme Primi" ödenmektedir
2024 yılında 30.09.2024 tarihi itibarıyla Türkşeker tarafından çiftçilere 2,7 milyar TL nakdi ve 1,5 milyar TL ayni olmak üzere toplam 4,2 milyar TL avans ödemesi ve 119 milyon TL nakliye desteği ödenmesi yapılmıştır.
Türkşeker ile üreticiler arasında akdedilen şeker pancarı üretim sözleşmesi gereğince fabrika bazında pancar alımının tamamlandığı tarihten itibaren en geç 30 gün içerisinde pancar bedel ödemeleri tamamlanmaktadır.
2023 yılında 303 bin ton şeker ithal edilmiş olup bunun tamamı Dahilde İşleme Rejimi kapsamında ihraç edilmek üzere gerçekleşmiş, yurtiçi tüketim amaçlı ithalat yapılmamıştır.
Ekim alanı dışı faaliyetlerde, mevzuat çerçevesinde kota kaybı, para cezası gibi yaptırımlar işletilmekte olup Bakanlığımızca oluşturulan pancar kayıt sistemi ve üretim sezonu boyunca mevzuatı gereği yapılan yerinde denetimler çerçevesinde ilave tedbirler alınmaktadır. Ayrıca il ve ilçe teşkilatımız bu konuda eğitilmiş olup yerinde izleme ve caydırıcı faaliyetlerde bulunulmaktadır.
Ülkemizde şeker üretimi 4634 sayılı Şeker Kanunu kapsamında pancardan yapılmaktadır. Uluslararası şeker fiyatları, kamış şekeri ticareti baz alınarak oluşturulmuş borsa fiyatları üzerinden işlem görmekte olup bu fiyatlar da genellikle dalgalı bir seyir izlemektedir. Ülkemizde şeker fazlalığı olduğu dönemlerde ihracat kısıtlaması gevşetilmekte, şeker üretiminin az olduğu dönemlerde ise kısıtlama getirilerek şeker arzı garanti altına alınmaktadır.
Şeker Kotaları 4634 sayılı Şeker Kanunu gereğince Cumhurbaşkanı Kararı ile belirlenmektedir. Cumhurbaşkanı Kararı ile 2024/2025 pazarlama yılı için A kotası olarak belirlenen 2.837.250 ton şeker miktarının "05'i olan 141.863 ton şeker B kotası olarak belirlenmiştir. Bu miktarın yaklaşık 1/3*ü, Kamu İktisadi Teşebbüsü olan Türkiye Şeker Fabrikaları A.Ş. stoklarındadır. Pandemi zamanı ve Ukrayna-Rusya savaşı sırasında ortaya çıkan spekülatif ortamda; B kotası şekerin satışına izin verilmesi piyasanın dengelenmesini ve B kotası bulundurulmasının önemini ortaya koymuştur.
İbrahim YUMAKLIBakan