Şeker pancarı alım fiyatına ilişkin
Kaynak göster
Nejla Demir (DEM Parti), 13 Ekim 2023 tarihinde 7/5425 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 91 gün sonra, 12 Ocak 2024).
Nejla Demir (DEM Parti, Ağrı). “Şeker pancarı alım fiyatına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/5425, 13 Ekim 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-5425-seker-pancari-alim-fiyatina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/5ff75282-0ff9-45f4-8a5d-018b37c19d41
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 91 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 84 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Nejla Demir
Yeşil Sol Parti Ağrı Milletvekili
Gerekçenin tamamını göster (9 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Türkşeker tarafından açıklanan 2023 şeker pancarı alım fiyatının ton başına 1.855 TL olduğu bilgisini aldık. Bu fiyata kota tamamlama primi dahil edilmiş olup, geçen yıl ilan edilen ton başına 1.450 TL'lik alım fiyatına göre yüzde 27.9 bir artış göstermektedir. Ancak, şeker pancarı üreticileri için bu artış, beklentilerin oldukça altında kalmıştır.
Şeker pancarı üreticileri, artan girdi maliyetleri ve belirsizliklerle karşı karşıya kalarak zorlu bir dönemden geçiyor. Özellikle su, elektrik, akaryakıt, işçilik ve söküm maliyetlerindeki artış, çiftçilerin giderlerini ciddi şekilde artırmış durumda. Ağrı pancar üreticileri ile yaptığımız görüşmede, girdi maliyetlerinin artması nedeniyle, şeker pancarı alım fiyatının en az 2.500 TL olması gerektiğini vurguluyorlar. Pancar üreticileri, girdi maliyetlerinin çiftçilerin sırtına ağır bir yük getirdiğini ifade ediyorlar. Pancar alım sürecinin randevu sistemiyle düzenleneceğine dair söylentilerin de endişeleri artırdığını belirtiyor. Şeker pancarı üreticisine ton başına ödenen nakliye ücretinin 272 TL olduğunu aktaran çiftçiler, bu rakamın üç katına yakın nakliye ücreti ödediklerini söylediler.
Seçim bölgemde bulunan pancar üreticileri, girdi maliyetlerinin artması ve belirsizlikler nedeniyle zorlu bir dönem yaşarken, şeker pancarı alım fiyatının artırılmasını ve çiftçilerin sürdürülebilir bir şekilde üretim yapabilmeleri için desteklenmeyi talep ediyorlar.
Şeker Pancarı Üreticilerinin Ekonomik Sorunları:
"e Artan Girdi Maliyetleri: Şeker pancarı üreticileri, ürünlerini yetiştirirken karşılaştıkları artan girdi maliyetleri ile baş başa kalmaktadır. Gübre, ilaç, tohum ve enerji gibi temel girdilerin fiyatları sürekli olarak yükselmekte ve üretim maliyetlerini artırmaktadır.
Verim Düşüklüğü: Şeker pancarı üretiminde verim düşüşü, üreticilerin gelirlerini olumsuz etkilemektedir. Verim düşüşü, üreticilerin aynı miktarda emeği ve kaynağı kullanmalarına rağmen daha az ürün almasına neden olmaktadır. e Pazar Sorunları: Şeker pancarı üreticileri, ürünlerini satmak konusunda pazar sorunlarıyla karşı karşıyadır. Fiyatların düşük olması ve talep dalgalanmaları, üreticilerin gelirlerini istikrarsız hale getirmektedir.
Beklentilerin Altında Fiyat Artışı: Üreticilerin beklentisi, ton başına en az 2.500 TL gibi bir fiyat idi. Ancak, açıklanan fiyat bu beklentinin oldukça altında kalmıştır.
Şeker pancarı üreticileri, ülke tarımının önemli bir parçasını oluşturmaktadır ve onların sürdürülebilir bir şekilde üretim yapabilmeleri büyük önem taşımaktadır. Bu nedenle, başta Ağrılı şeker pancarı üreticileri olmak üzere, ülkenin tüm şeker pancarı üreticilerinin ekonomik çıkmazlarını ve beklentilerini gündeme getirerek, gerekli tedbirlerin alınmasını talep etmekteyiz.
Bu bağlamda;
SORULAR
Ağrı şeker pancarı üreticilerinin talepleri ton başına en az 2.500 TL olarak dile getirilirken, bunun altında bir fiyat açıklanmış, bu talepler göz önünde bulundurularak mevcut fiyatın revize edilmesi amacıyla herhangi bir girişimde bulunacak mısınız?
Artan döviz kurları ve ithalatın ürün fiyatları üzerindeki etkisi göz önüne alındığında, üreticilerin döviz kurlarındaki dalgalanmaları nasıl dengelemesi gerekmektedir?
Türkşeker, pancar üreticilerinin karşılaştığı zorlukları hafifletmek amacıyla hangi üretici destek politikaları ve teşvikler planlanmaktadır? Mevcut destekler yeterli midir?
Türkşeker, pancar sektörünün uluslararası rekabetçiliği ve ihracat potansiyeli hakkında ne tür önlemler ve politikalar geliştirmektedir?
Şeker pancarı üreticilerinin ekonomik sürdürülebilirliğini artırmak ve sektörün büyümesini desteklemek için ne tür stratejiler ve yatırımlar planlanmaktadır?
Şeker pancarı üreticilerinin finansman sorunları ve kredi koşulları hakkında ne tür önlemler alınmaktadır?
Pancar alım sürecinin randevu sistemiyle düzenleneceğine dair söylentiler doğru mudur? Randevu sistemi nedeniyle hububat alımında ciddi sorunlar yaşandığı bilinmekte midir?
Şeker pancarı üreticisine ton başına ödenen nakliye ücretinin 272 TI.*'dir fakat çiftçiler bu rakamın üç katına yakın nakliye ücreti ödemektedir. Çiftçilere ödenen nakliye ücretinde gerekli artış ne zaman yapılacaktır?
2002/2022 yılları arasında ülkede üretilen şeker pancarının miktarı ne kadardır? Üretim oranlarının illere ve yıllara göre dağılımı nasıldır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Pancar alım fiyatı 4634 sayılı Şeker Kanunu ve Şeker ve Hammaddeleri Yönetmeliğine dayanılarak belirlenmekte olup pancar fiyatının belirlenmesinde hem pancar üreticisi hem de şeker tüketicisinin menfaatleri gözetilmektedir.
Pancar fiyatı belirlenirken planlı tarımı sürdürmek, münavebeyi ve pancara ikame ürünlerin (mısır, buğday gibi) sürdürülebilirliğini korumak amaçlanmaktadır. 2023 yılı ürünü " 16 polar şeker ihtiva eden, net (firesi düşürülmüş) bir ton A kotası şeker pancarı baz alım kesin fiyatı 1.750 TL olarak belirlenmiş olup © 6 kota tamamlama primi ile birlikte 2023/2024 üretim dönemi şeker pancarı alım fiyatı 1.855 TL#on olmuştur.
Belirlenen bu fiyata ilave olarak bölgesel iklim şartlarından dolayı vejetasyon süresi kısa olan Ağrı, Erciş ve Kars Şeker Fabrikaları pancar üreticilerine, A kotası pancar için fabrika merkez kantarına teslim edecekleri 2023 yılı A kotası pancar baz alım kesin fiyatının 10'u, taşra kantarlarına teslim edecekleri A kotası pancar için A kotası pancar baz alım kesin fiyatının
• 06'sı oranında pancar üretimini teşvik primi ödenmesi kararlaştırılmıştır. Böylece Ağrı Şeker Fabrikası üreticileri için 2023 yılında pancar üretimini teşvik primi ve kota tamamlama primi dâhil 1 ton pancarın alım fiyatı 2.030 TL olmaktadır.
Ayrıca Ağrı Şeker Fabrikasının son 5 yıllık polar şeker varlığı ortalamasının 17,81 olarak gerçekleştiği dikkate alındığında bu fiyata ton başına tahminen eklenecek 195 TL polar şeker farkı ile pancar fiyatı 2.225 TI."ye ulaşmaktadır.
2023 yılında pancar üretiminin desteklenmesi amacıyla avansların sayısı 5'ten 6'ya, toplam miktarı ise ton başına 450 TI.*ye yükseltilmiştir.
Bunların yanında üreticilerimize istihkak (bedelsiz) yaş pancar posası verilmektedir.
4634 sayılı Şeker Kanunu ve ilgili mevzuatı çerçevesinde şeker pancarı tarımı sözleşmeli olarak yapılmakta, üretim sözleşmelerinde hammadde fiyatları ve miktarı, üretim şartları, münavebe, tohum, ekim ve mücadele, teslim ve alım şartları, fire tespiti, hammadde taşımları, tarımsal destekler, yan ürünler, bedel ödemeleri, teknik ve cezai şartlar ile anlaşmazlıkların çözümüne ilişkin hususlar belirlenmektedir.
İl ve yıl bazında şeker pancarı üretimine ilişkin veriler TÜİK"in kurumsal internet sayfasında kamuoyunun bilgisine sunulmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan