Edirne ilindeki tarihi eserlerin korunmasına ilişkin

: a) 23.06.2023 tarihli ve 43452547-120.07.04/E.1237924 sayılı yazınız. b)21.07.2023 tarihli ve 43452547-120.07.04/E.1250987 sayılı yazınız. ©) 03.08.2023 tarihli ve 43452547-120.07.04/E.1260154 sayılı yazınız. cevaplar Ek'te sunulmaktadır.

Mehmet Nuri ERSOY Bakan

Türkiye Büyük Millet Meclisi - Türkiye Büyük Millet Meclisi Başkanlığı

Tarih; 31/10/2023 16:09

Sayı: E-120.07.03-1314056

71364 64 HZ6b GLU -Hmu Ek 12 712492 &£ 13

Cumhuriyet Bulvarı No: 4 Ulus Altındağ / ANKARA

Telefon No: (312) 470 8000 Belge Geçer No: (312) 4705131 http:/www.ktb.gov.ir htip://sgb.kib.gov.ir İşletme İşçisi iel

TURU "SAYILI SORU ÖNERGESİNE BAKANLIĞIMIZCA HAZIRLANAN CEVAP

Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü)'ca;

Edirne ilinde 1 korunmaya alınan sokak, 10 anıt ve abide, 65 idari yapı, 323 kültürel yapı, 12 şehitlik, 60 askeri yapı, 189 endüstriyel ve ticari yapı, 188 dinsel yapı, 214 mezarlık, 623 sivil mimarlık örneği ve 35 kalıntı olmak üzere toplam 1720 taşınmaz kültür varlığı bulunmakta olup taşınmaz kültür varlıklarına yönelik tespit ve envanter çalışmaları halen devam etmektedir.

Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğünce Yürütülen Çalışmalar;

"Edirne Balkan Tarihi Müzesi"

Balkan Savaşları'nın 100. yılı anısına aslına uygun restorasyonu tamamlanan Hıdırlık Tabyası, restorasyon sonrası yapılan düzenlemelerle Edirne'nin 1361 yılındaki fethinden 1913 yılındaki Balkan Savaşı sonrasına kadar Türklerin Balkanlardaki 600 yıllık tarihini anlatan "Edirne Balkan Tarihi Müzesi" olarak 27.11.2020 tarihinde teşhir-tanzim işleri tamamlanarak ziyarete açılmıştır.

"Edirne Yeni Saray Alanı Yapıları"

Edirne Yeni Saray alanındaki resterasyon ve teşhir-tanzim çalışmaları Edirne Yeni Saray Alanı yapıları ve çevre düzenlenmesine ilişkin hazırlanan projeler doğrultusunda, mutfaklar ve hamam binaları sel baskınlarına karşı önlemler de alınarak ören yeri çevre düzenlemesi ile birlikte "Ziyaretçi Karşılama Merkezi"ne yönelik uygulamalar yapıldıktan sonra tamamlanmıştır. Hâlihazırda söz konusu alan Cumhurbaşkanlığı Milli Saraylar Başkanlığı yetki sınırları içerisinde bulunmaktadır.

Taşınmaz Kültür Varlıklarına Yardım Çalışmaları

Taşınmaz Kültür Varlıklarına Yardım Sağlanmasına Dair Yönetmelik kapsamında, özel hukuka tabi, gerçek ve tüzel kişilerin mülkiyetinde bulunan, korunması gerekli taşınmaz kültür varlıklarının korunması, bakım ve onarımı için Bakanlığımızca proje ve uygulama yardımı sağlanmaktadır. Bu kapsamda, 2018-2022 yılları arasında, Edirne ilinde bulunan, gerçek ve tüzel kişilerin mülkiyetindeki taşınmaz kültür varlıklarının korunması, bakım ve onarımı için 532.535-1L maddi destek yapılmıştır.

Restorasyon Çalışmaları

Bakanlığımızca yapılan restorasyon çalışmaları, 2863 sayılı Kültür ve Tabiat Varlıklarını Koruma Kanunu kapsamında kültürel mirasımızın sürdürülebilir korunmasına, toplumsal kültürel kimliğimizin geliştirilmesine, yaşatılarak gelecek kuşaklara aktarılmasına yönelik olarak ilgili mevzuat ve Koruma Bölge Kurul kararları çerçevesinde yıllık yatırım programları kapsamında değerlendirilmektedir. 2018-2023 yılları arasında, Edirne ilindeki kültür varlıklarının proje, bakım, onarımları ile müze teşhir-tanzim ve yapım işlerinin yanı sıra örenyeri çevre düzenleme işleri için yaklaşık 86,6 milyon-TL ödenek aktarılmıştır.

Kazı ve Araştırma Çalışmaları

Edirne Yeni Saray'da 1956 yılında başlayan ilk kazılar belli aralıklarla farklı bilim heyetleri tarafından 2019 yılına kadar sürdürülmüştür. Son olarak Cumhurbaşkanlığı kararlı kazı kapsamına alınarak 2020-2022 yıllarında Trakya Üniversitesinden Doç. Dr. Gülay Apa Kurtişoğlu başkanlığında yürütülmüştür.

Müze Müdürlüğünce Yürütülen Çalışmalar

Edirne Müzesi Müdürlüğünce 1. Derece Arkeolojik Sit Alanı olarak tescilli Mecidiye Kalesi'nde 2022 yılında başlatılan kazı çalışmaları 2023 yılında devam etmektedir, 2023 yılı için Yatırım Bütçesinden 230.000-TL ödenek aktarılmıştır.

Ayrıca, Merkez ilçesi, Babademirtaş mahallesinde şahıs mülkiyetine kayıtlı sit alanı dışında kalan alanda Edirne Müzesi Müdürlüğüne yapılan ihbar sonucu 1 kiremit örtülü mezar yapısı tespit edilmiştir. Alanda, kaçak kazı ve doğal tahribatın önlemesine yönelik olarak Edirne Müzesi Müdürlüğünce 2023 yılında kurtarma kazısı çalışmalarına izin verilmiştir.

Bakanlığımız (Vakıflar Genel Müdürlüğü)'ca;

Edirne ilinde Vakıflar Genel Müdürlüğü mülkiyetinde olup koruma altına alınmış 137 tarihi eser niteliğinde taşınmaz kültür varlığı mevcuttur. Genel Müdürlüğümüz tarafından satın alınan tarihi eser bina bulunmamaktadır.

Genel Müdürlüğün mülkiyetinde olan eserlerden 46 cami, 3 mescit, 2 çarşı, 1 bedesten, 1 ev, 3 hamam, 1 kilise, 5 medrese, 1 sinagog, 7 türbe, 6 çeşme, 3 sebil, 2 kervansaray, 1 darüşşifa, 1 imaret olmak üzere 83 eserin restorasyonu yapılmıştır.

Restorasyonu yapılan eserlerden 46 cami, 3 mescit, 2 çarşı, 1 bedesten, 1 ev, 3 hamam, 1 sinagog, 7 türbe, 6 çeşme ve 3 sebil özgün fonksiyonunda kullanılmaktadır. Medreselerden 4'ü ile, 1 darüşşifa ve 1 imaret müze olarak, 1 medrese ise Bölge Müdürlüğü Hizmet Binası olarak işlem görmektedir. Kervansaraylardan Vi müze-tiyatro, 1'i otel olarak kullanılmakta olup 1 kilise'de sosyal etkinlik alanı olarak hizmet vermektedir.

2018 yılından itibaren tarihi eser bakım, onarım ve restorasyon işleri için 155.633.903,77-TL bütçe ayrılarak ödeme yapılmıştır.

Mülkiyeti Genel Müdürlüğe ait taşınmaz kültür varlıklarının restorasyon projeleri temin edilmekte olup bu doğrultuda restorasyonları gerçekleştirilmektedir. Hersekzade Ahmet Paşa Camilerinin restorasyonları devam etmektedir.

Mehmet Nuri ERSOYBakan