Av sezonu kotası ve av turizmine ilişkin
Kaynak göster
İbrahim Akın (DEM Parti), 4 Ekim 2024 tarihinde 7/17260 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 32 gün sonra, 5 Kasım 2024).
İbrahim Akın (DEM Parti, İzmir). “Av sezonu kotası ve av turizmine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/17260, 4 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-17260-av-sezonu-kotasi-ve-av-turizmine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/717e73c5-4c9c-4dd6-9a16-019266ea3209
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 32 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 20 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki soruların Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98'inci ve İçtüzüğün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Dünyada pek çok canlı türü yok olma tehlikesi altındadır. 8 milyon civarındaki canlı türlerinden yaklaşık 1 milyonunun nesli tükenme noktasına gelmiştir. Bunun nedenleri arasında "küresel ısınma, hayvanların yaşam alanlarına müdahale, insanın kendi yaşam standartlarını yükseltmek için doğal ortamlara verdiği zararlar gelmektedir. Doğanın bu tarz bir tahribi
• doğrudan insanları da etkilemektedir. Bu bağlamda yaşamın devam edebilmesi için ekolojik dengeyi korumak gibi bir sorumluluğumuz vardır. Bu sorumluluğa rağmen avcılığın hâlâ yapılıyor olması üstelik bir spor olarak görülmesi kabul edilebilir bir durum olmaktan çıkmış, bir sorun olarak karşımızda durmaktadır.
Gerekçenin tamamını göster (8 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Türkiye avcılığın çokça yapıldığı ülkelerden biridir. Nesli tükenmeye yüz tutmuş pek çok kuşun, yaban hayvanının avlanmasının serbest olduğu bir ülke olarak hayvan hakları bakımından pek çok ülkenin gerisinde kalmış bir pozisyondadır. Çeşitli çevre ve hayvan hakları derneğinin karşı çıkmasına rağmen avcılık hâlâ yasal olarak ve sınırları geniş tutularak yapılmaktadır. Bu durum avcılığın yasak ya da sınırlı olduğu pek çok ülke için Türkiye'yi bir "av turizmi" merkezi olarak görmelerine neden olmaktadır. Bu durum avcılığı cazip hale getirip kaçak avcılığın da önünü açmaktadır.
Avcılık pek çok hayvanın soyunu, tükenme noktasına getirmiştir. Anadolu Leoparı buna örnek verilebilir. Yine üveyik, elmabaş patka gibi kuşların nesli tükenmekte olduğu için pek çok ülkede avlanması yasak olmasına rağmen göçmen kuş sayılarak avlanması Türkiye'de serbesttir. Aynı şekilde aralarında nesli tükenmekte olan yaban keçisinin de bulunduğu 725 memeli yaban hayvanının avlanması 14 Temmuz 2024 tarihli Resmi Gazete?de açıklanan karar ile yasal hale gelmiştir.
Ağustos 2024-Mart 2025 tarihleri arasında sürecektir. Bu süre içinde av turizmi kapsamında avlatılmasına izin verilen memeli hayvan türleri ve sayıları Doğa Koruma ve Milli Parklar Genel Müdürlüğü verilerince şöyle: e Yaban domuzu 400
Yaban keçisi 235
Kızıl geyik 38 e Hatalı boynuzlu/şelek yaban keçisi 23 e Çengel boynuzlu dağ keçisi 18
"e Melez yaban keçisi 6 e Anadolu yabankoyunu 5, olmak suretiyle toplamda 725 baş hayvana denk geliyor. Bu kotanın belirlenmesinde bir nüfus sayımı yapılmakta ve bunun sonucu oluşan trendlere göre bir sayı belirlenmesi gerekmektedir. Fakat bu hayvan popülasyonu çalışmasının nasıl ve hangi bilimsel standartlarda yapıldığına ilişkin açık bir kaynak bulunmamaktadır.
Çeşitli yayın organlarında da görüleceği gibi Türkiye av turizmi reklamlarında ayı, kurt gibi yaban hayvanlarının da olduğu ve satış fiyatlarının 25.000 Dolar'a kadar çıktığı tespit edilmiştir. Eski TÜRSAB Av Turizmi İhtisas Başkanı Bekir Günhan Aktan'ın Gazeteci Uğur Şahin?e yaptığı açıklamaya göre 120.000'e aldığı bir dağ keçisinin ortalama 20.000 Euro'ya satıldığını belirtiyor. Bu fiyatları ağırlıklı olarak yurtdışından gelen avcılar karşılayabilmektedir ve yurt dışında, Türkiye*de yapılacak av turları paket halinde satılmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Av sezonu kotası belirlenirken kaç hayvanın olduğunu belirleyen nüfus sayımı nasıl yapılmaktadır? Bu sayım ne zaman, hangi bilimsel standartlarla yapılmaktadır?
Av turizminden elde edilen gelir ve öldürülen hayvan sayısı verileri 2022 yılından beri açıklanmamaktadır. Güncel rakamlar nelerdir? Verilerin kamuoyuna açıklanmamasının nedeni nedir?
8 yaşaltı yaban keçisinin avlanılması yasak olmasına rağmen çeşitli av reklamlarında bu belirtilmemektedir. Bu yaş ayrımı avcılık esnasında nasıl belirlenmektedir?
Yaban keçisi ve melez yaban keçisi arasındaki fark avcılık esnasında nasıl belirlenmektedir?
Kaçak avcılığa ilişkin ne gibi çalışmalar yapmaktasınız? Hukuki yaptırımlarınız nelerdir?
Yine soyu tükenmekte olan yaban keçisinin Eylül ayında avlanması için ihalesi yapılacak ve Mersin 45, Artvin 20, Niğde 15, Muğla 10, Kayseri 9, Hatay 5, Giresun 5, Adana 2, Van 2, Hakkâri 2, Gümüşhane 2, Siirt I olmak üzere toplamda 122'dir. Bu ihale süreci nasıl belirlenmektedir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizdeki yaban hayvanlarının envanteri yürürlükteki mevzuat çerçevesinde yapılmakta olup envanter çalışmalarında kullanılan teknikler gelişmiş ülkeler tarafından kullanılmakta ve literatürde yer almaktadır. Uluslararası literatüre uygun olarak yaban hayvanları türlerine uygun envanter tekniklerinden Gözlek metodu, Sürek-Bek metodu ve gelişen teknolojinin imkanları (fotokapan-drone vb.) kullanılarak yapılmaktadır.
Yaban hayatı geliştirme sahalarında gerçekleştirilen hedef tür envanterleri, sayımın yapılacağı türün üreme döneminde gerçekleştirilmektedir. Popülasyonu oluşturan dişi ve erkek birey sürülerinin bu dönemlerde bir araya gelmesi, popülasyonun tamamının sayımına olanak verdiği için üreme dönemlerinde sayım gerçekleştirilmektedir.
Ülkemizde av turizmi uygulamaları; 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu, uluslararası sözleşmeler, av turizmi kapsamında avlanmalara ilişkin usul ve esaslar hakkında yönetmelik, merkez av komisyonu kararları ve av turizmi uygulama talimatı çerçevesinde yapılmaktadır. Her yıl yayınlanan av yılı av turizmi uygulama talimatı kapsamında avlatılacak türler ve kotalar internet sitemizde (https://www.tarimorman.gov.tr/DKMP) yayınlanmaktadır.
Her yıl yayımlanan av yılı av turizmi uygulama talimatında avlanacak türün yaş sınırları belirtilmektedir. Yaban keçisi için avlanacak yaş 8 yaş ve üzeri erkek bireylerdir. Yaban keçisi erkekleri uzun ve iri boynuzlara sahiptir. Bu yönü ile dişilerinden ayırt edilebilmektedirler. Ayrıca sahip oldukları bu boynuzlar yıllık yaş halkaları oluşturduğu için yaşların tespiti çok kolaydır.
Melez yaban keçisi evcil keçi ile yaban keçisinin çiftleşmeleri sonucu oluşmuştur. Ülkemizdeki popülasyonu ve dağılışı her yıl takip edilmektedir. Melez yaban keçisi fenotip olarak yaban keçisinden bariz olarak boynuz yapısı, kürk gibi özellikleri ile ayırt edilmektedir.
Yasa dışı avcılıkla 4915 sayılı Kara Avcılığı Kanunu kapsamında mücadele edilmektedir. 4915 sayılı Kanun'un 20'nci maddesine göre avcılığın kontrolü, av hayvanlarının korunması, av yasaklarının takibi genel kolluk ile Bakanlığımızca av yasaklarının takibi ile görevli olan av koruma memurları ve saha bekçileri ile yapılmaktadır.
Av turizmi kapsamında sürdürülebilir avcılık ve doğal hayatın korunması ilkeleri gözetilerek, popülasyonları ve yıllık artım miktarları belirlenmiş av ve yaban hayvanlarının hasat edilmesi için her yıl 2886 sayılı Kanun kapsamında ihale işlemleri yapılmaktadır.
İbrahim YUMAKLIBakan