TMO tarafından yapılan açık yığınlarda stoklama yöntemine ilişkin
Kaynak göster
Nejla Demir (DEM Parti), 2 Ekim 2024 tarihinde 7/17421 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 34 gün sonra, 5 Kasım 2024).
Nejla Demir (DEM Parti, Ağrı). “TMO tarafından yapılan açık yığınlarda stoklama yöntemine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/17421, 2 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-17421-tmo-tarafindan-yapilan-acik-yiginlarda-stoklama-yontemine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/83b1833c-d77b-4291-8750-0192517e19d1
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 34 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından Anayasa'nın 98'inci, İçtüzüğün 96'ıncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Son günlerde Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından açık yığınlarda stoklama yöntemiyle stoklanmış olduğu buğday ve arpanın gelişi güzel stoklanması, üzerinin kapatılmamasına ve dışardan gelebilecek olumsuz etkilere karşı gerekli önlemlerin almadığı kamuoyuna sıklıkla yansımaktadır.
Böyle bir durum var bu durumun aynısı seçim bölgem Ağrı'da da söz konusudur. Son olarak seçim bölgem Ağrı'nın Patnos ilçesinde TMO tarafından çiftçilerden alınan ve açık yığınlarda stoklama yöntemiyle stoklanmış olan buğday ve arpanın gelişi güzel stoklandığı anlaşılmıştır. Söz konusu durum kamuoyuna yansıdıktan sonra aceleyle buğday ve arpanın üzerinin toprakla örtüldüğü anlaşılmıştır.
Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Buğday ve arpanın açık alanda korumasız bırakılmasının genel anlamda sakıncalarının yanında bir de sağlık bakımından sorunlar neden olabilir. Genelde açık havada, başta hava kirliliğinden kaynaklı olmak üzere birçok mikrop bulunur ve bunlar toz zerreciklerine yapışarak daha kolay" wi yayılabiliyor. Özellikle havaların ani ısınma ve ani soğuması ile açıkta olan ürünlerin bu durumdan etkilenmesi daha kolay olabilir. Aynı şekilde etrafta hareket eden araçlarında etkisiyle tozlar daha fazlalaşacak dolayısı ile mikroplar daha fazla yayılacaklardır. Kullanım esnasında gerekli temizlik sürecinde geçilse dahi tam anlamıyla söz konusu mikroplardan arındırılması mümkün olmayabilir.
Bu anlamda TMO tarafından yapılan açıklama, tamamen zevahiri kurtarmaya yöneliktir. AKP iktidarı, bir yandan buğday ve arpa başta olmak stratejik ürünlerin ithalatı ülkelerin kapılarını tek tek çalarken diğer yandan üretilen ürünlerin bu şekilde heba etmesi aslında kendi tutarsızlığını göstermektedir. Bu tutarsızlığında neticesinde, binlerce ton buğday ve arpanın özensiz bir şekilde açık alanda saklama yönteminin koşulları yaratılmadan yağmur, nem veya kuşların taşıyabileceği hastalıklara maruz bırakılma riski gözetilmeden bu şekilde stoklanması ve koşullardan kaynaklı stoklanan ürünlerden ciddi kayıplar yaşanması aslı kabul edilir bir şey değildir.
AKP 22 yıldır uyguladığı yanlış tarım politikalarıyla bir yandan çiftçiyi, üreticiyi tarımsal üretimden uzaklaştırırken diğer yandan bin bir cefa ile üretilen tarım ürünleri bu şekilde özensiz ve hoyratça kullanılması asla kabul edilemez.
Bu bağlamda;
SORULAR
TMO tarafından açık yığınlarda stoklama yöntemiyle stoklanmış olduğu buğday ve arpanın gelişi güzel stoklanması, üzerinin kapatılmamasına ve dışardan gelebilecek olumsuz etkilere karşı gerekli önlemlerin almamasına yönelik herhangi bir soruşturma açılmış mıdır?
TMO açıklamasında ifade ettiği söz konusu yöntem doğru ve sorunsuz ise neden aceleyle açıkta olan buğdayların üzeri toprakla örtülmüştür?
Sçık yığınlarda stoklama yöntemiyle stoklanmış olduğu buğday ve arpanın üzeri ilk günden itibaren neden toprakla örtülmemiştir?
İddia edildiği gibi söz konusu buğdaylar 2023 yılina ait ise neden bugüne kadar bekletilmiştir?
Açıkta bırakılan buğday ve arpanın toplum sağlığını etkileyecek hastalık riski söz konusu mudur? Bu konuda nasıl tedbirler alınmaktadır? i
Her yıl açık yığınlarda stoklama yöntemiyle stoklanan ne kadar buğday ve arpa stoklanmaktadır?
Acil durumlarda kullanılmak üzere Türkiye'nin stoklanmış arpa ve buğday miktarı ne kadardır?
Açıkta bırakılan buğday ve arpada ürün kaybı söz konusu mudur? Depolamadan kaynaklı olarak yıllık ürün kaybı ne kadardır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Toprak Mahsulleri Ofisi (TMO) tarafından alımı yapılan ürünler, öncelikle kendi kapalı depolarında ve TMO ile protokol imzalamış lisanslı depolarda, bunların yeterli olmaması durumunda kiralık depolarda, ürün alımı yapılan yörede kapalı depo bulunamaması durumunda ise açık yığınlarda depolanmaktadır.
Açık yığınlar hem ürün altına hem de ürün üzerine polietilen serilmek suretiyle uygulanan bir depolama yöntemidir. Alımı tamamlanan açık yığınlardaki ürün üzerine önce polietilen, sonrasında ise topraklama yapılarak ürün depolaması yapılmaktadır.
TMO stoklarının gerek nicelik gerekse nitelik bakımından herhangi bir kayba uğramaması için hem güvenlik hem de muhafaza yönüyle gerekli tedbirler zamanında alınmaktadır. Bu kapsamda TMO stokları her 15 günde periyodik olarak kontrol edilmektedir. Bu kontroller sırasında herhangi bir olumsuz durum (haşere, nem göçü vs.) tespit edilmesi durumunda ivedilikle gerekli muhafaza tedbirleri alınmaktadır.
İklim koşulları nedeniyle toprağı kayan veya çeşitli sebeplerle toprak örtüsü açılan yığınlarda, zaman kaybedilmeden açıklık tespit edilen bölgelere toprak ikmali yapılmaktadır.
TMO, kurulduğu yıldan bugüne kadar açık yığınları, ürün stoklamasında kullanmaktadır. Açık yığın sahasında zemine serilen polietilen üzerine ürün dökülüp mevzuatımız uyarınca depolamaya uygun miktara ulaşılınca ürün üzeri düzeltilip tekrar polietilen ile örtülmektedir. Polietilenler yığın üzerine serilir serilmez karalama şeklinde topraklama yapılmakta depo tamamlandığında üzeri tamamen toprak ile kapatılmaktadır. Dolayısıyla topraklama işlemi açık yığın yapımının süreçlerinden biri olup iddia edildiği gibi aceleyle buğdayların üzeri toprakla örtülmemiştir.
Ağrı ilinde 2023 yılında 128, 2024 yılında 70 olmak üzere toplam 198 adet açık yığın yapılmıştır. Yapılan bu açık yığınların tamamının üzeri depo tamamlanmasına müteakip toprak ile örtülmüştür.
Stoklarımızda gerek nicelik gerekse nitelik bakımından toplum sağlığını etkileyecek hastalık riski söz konusu değildir.
Boş kapalı depo ve lisanslı depo kapasitene göre değişmekle birlikte uzun yıllar ortalaması dikkate alındığında açık yığınlarda stoklanan ürün miktarı yaklaşık 1 milyon ton civarındadır.
İbrahim YUMAKLIBakan