İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/17461 GEÇ CEVAPLANDI · 42 GÜN

Erzurum ilindeki kentsel dönüşüm uygulamalarına ilişkin

Kaynak göster

Meral Danış Beştaş (DEM Parti), 10 Ekim 2024 tarihinde 7/17461 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 42 gün sonra, 21 Kasım 2024).

Meral Danış Beştaş (DEM Parti, Erzurum). “Erzurum ilindeki kentsel dönüşüm uygulamalarına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/17461, 10 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-17461-erzurum-ilindeki-kentsel-donusum-uygulamalarina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/52d563a2-0403-409a-944a-01927abb3265

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. 15. gün
  3. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 42 gün. Tarihler TBMM kaydından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Sayın Murat KURUM tarafından Anayasa'nın 98 inci ve TBMM İçtüzüğü 'nün 96 ile 99 uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim. 10.10.2024 ati

Meral DANIŞ BEŞTAŞ O

Bilindiği üzere kentsel dönüşüm, şehrin bir bölümünün veya ciddi anlamda büyük bir kısmının proje kapsamında sistematik bir şekilde mevcut yapı stoklarının olası depremlere karşı toprak zeminin ve üzerindeki yapının risk değerlerinin belirlenmesi, olası depremde yıkılması ve yıkılırken çevredeki diğer yapılara zarar vermesi olasılıklarının da içine katılarak, riskli toprak zemin ve riskli yapıların kullanım dışına çıkarılarak yerine toprak zeminin yapısına uygun temelli yapıların yapılması ve bu sayede olası depremlerde yaşanabilecek can ve mal kaybının en aza indirmek için yapılan kamusal çalışmalardan biridir. Halkın riskli yapıların depremlere dayanıklı hale getirilmesi sürecini de "Kentsel Dönüşüm" kavramı ile ifade etmeye başlaması sonucu 6306 sayılı kanun Kentsel Dönüşüm Kanunu olarak telaffuz edilegelmiştir.

Erzurum ilinin de çeşitli ilçe ve mahallelerinde kentsel dönüşüme yönelik çalışmalar başlatılmıştır. Ancak TOKİ eliyle yürütülen bu projeler halkı mağdur etmiş, öncesinde bir evi yahut bir işyeri olan yurttaşlar, mülksüz kalmışlardır. Bunun da ötesinde, kendi evleri artık olmadığı gibi kiraya ayıracak gelirleri de ellerinden gitmiştir. Erzurum'da ciddi anlamda bir TOKİ mağduriyeti varken, buna çözüm üretmesi beklenen büyükşehir belediye başkanı; Enerji Kentleri Birliği Ekim Ayı Olağan Meclis Toplantısı"nda, kentsel dönüşüm projelerinin Erzurum gibi bir şehirde gerçekleştirilmesinin. zorluğuna dikkat çekerek "Kentsel dönüşümü Erzurum gibi bir yerde yapmak kolay değil. Küzlâ; bir.rant, . yok. Buna rağmen biz de bu işi bir yerden başlayarak, tutarak TÖKİ ile beraber yapıyoruz" diyebilmiştir. Belediye başkanının kentsel dönüşüm! adı altındaki: yöntemin aslında "rantsal dönüşüm" olduğuna yönelik ifadeleri telaffuz ediyor olması dikkat çekicidir. Bu bağlamda;

SORULAR

  1. Erzurum'da kentsel dönüşüm projelerinin yürütülmesinin zorluğuna ilişkin herhangi bir somut veri veya istatistik mevcut mudur? İstatistik ve verilere ilişkin kamuoyuna paylaşım yapılacak mıdır? Belediye başkanı tarafından kastedilen husus tam olarak nedir?

  2. Erzurum ili kapsamında kâç mahalle için riskli alan belirlemesi yapılmıştır? Kaç mahalle kentsel dönüşüm projesi kapsamındadır?

  3. Erzurum ili kapsamında kaç mahalle ve hangi bölgeler için kamulaştırma kararı alınmıştır?

  4. Erzurum ili geneli için alınan kamulaştırma kararları hangi yıllar içinde alınmıştır? Yıllara göre kamulaştırma bedelleri nedir?

  5. Kentsel dönüşüm süreçlerinin "rant" eksikliği nedeniyle zorlaştığı iddiaları, projelerin toplumsal ihtiyaçlardan ziyade ekonomik çıkarlar doğrultusunda şekillendiği algısını güçlendirmekte midir? Bakanlığınız bu durumu nasıl değerlendirmektedir?

  6. Kentsel dönüşüm uygulamalarının, yerel halkın ihtiyaç ve taleplerine yanıt vermekte yetersiz kaldığına dair eleştiriler bulunmaktayken, Bakanlığınız bu projelerin toplumsal fayda sağlayıp sağlamadığını değerlendirmek için hangi mekanizmaları geliştirmiştir?

  7. TOKİ'nin uygulamaları dikkate alındığında, bu iş birliklerinin şehirlerin dönüşümüne olan olumsuz etkilerini değerlendirmek adına bir çalışma yürütülmüş müdür? Elde edilen bulgular nelerdir? Bakanlığınız kentsel dönüşüm çalışmaları esnasında ve sonrasında yurttaşların zarar görmemesi adına hangi önlemleri almayı planlamaktadır?

  8. Kentsel dönüşümün, sadece ekonomik bir proje olarak değil, aynı zamanda sosyal bir ihtiyaç olarak ele alınması gerektiği görüşü göz önüne alındığında, Bakanlığınızın bu konudaki stratejileri ve hedefleri nelerdir?

  9. "Kentsel dönüşüm"ün "rantsal dönüşüm" olarak algılanmaması ve yurttaşların mağdur edilmemesi için hangi önlemlerin alınması gündeminizde olacaktır? Buna dair önlemler alacak mısınız?

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Murat Kurum, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·

İLİŞKİN SORULAR VE CEVABI

SORULAR

1. Erzurum'da kentsel dönüşüm projelerinin yürütülmesinin zorluğuna ilişkin herhangi bir somut veri veya istatistik mevcut mudur? İstatistik ve verilere ilişkin kamuoyuna paylaşım yapılacak mıdır? Belediye başkanı tarafından kastedilen husus tam olarak nedir?

2. Erzurum ili kapsamında kaç mahalle için riskli alan belirlemesi yapılmıştır? Kaç mahalle kentsel dönüşüm projesi kapsamındadır?

3. Erzurum ili kapsamında kaç mahalle ve hangi bölgeler için kamulaştırma kararı alınmıştır?

4. Erzurum ili geneli için alınan kamulaştırma kararları hangi yıllar içinde alınmıştır? Yıllara göre kamulaştırma bedelleri nedir?

5. Kentsel dönüşüm süreçlerinin "rant" eksikliği nedeniyle zorlaştığı iddiaları, projelerin toplumsal ihtiyaçlardan ziyade ekonomik çıkarlar doğrultusunda şekillendiği algısını güçlendirmekte midir? Bakanlığınız bu durumu nasıl değerlendirmektedir?

6. Kentsel dönüşüm uygulamalarının, yerel halkın ihtiyaç ve taleplerine yanıt vermekte yetersiz kaldığına dair eleştiriler bulunmaktayken, Bakanlığınız bu projelerin toplumsal fayda sağlayıp sağlamadığını değerlendirmek için hangi mekanizmaları geliştirmiştir?

7. TOKİ'nin uygulamaları dikkate alındığında, bu iş birliklerinin şehirlerin dönüşümüne olan olumsuz etkilerini değerlendirmek adına bir çalışma yürütülmüş müdür? Elde edilen bulgular nelerdir? Bakanlığınız kentsel dönüşüm çalışmaları esnasında ve sonrasında yurttaşların zarar görmemesi adına hangi önlemleri almayı planlamaktadır?

8. Kentsel (o dönüşümün, sadece ekonomik bir proje olarak değil, aynı zamanda Sosyal bir ihtiyaç olarak ele alınması gerektiği görüşü göz önüne alındığında, Bakanlığınızın bu konudaki stratejileri ve hedefleri nelerdir?

9. "Kentsel dönüşüm"ün "rantsal dönüşüm" olarak algılanmaması ve yurttaşların mağdur edilmemesi için hangi önlemlerin alınması gündeminizde olacaktır? Buna dair önlemler alacak mısınız?

CEVAP

Afet risklerine karşı can ve mal kaybına yol açma riski taşıyan yerleşim alanları ile bu alanlar dışındaki riskli yapıların bulunduğu yerlerde; afetlere duyarlı ve bütüncül planlama yaklaşımı çerçevesinde, sosyal donatı ve yeşil alanlarıyla, ulaşım sistemiyle yaşanabilir sağlıklı ve güvenli kentsel alanların oluşturulmasına yönelik yürürlüğe konulan 6306 sayılı Afet Riskli Altındaki Alanların Dönüştürülmesi Hakkında Kanun kapsamında tespit, tahliye, yıkım ve yenileme faaliyetleri Bakanlığımızca sağlanan teknik ve finansal destekler eşliğinde ilgili paydaşlar, ilgili Belediye (Başkanlıkları ve vatandaşlarımızın katılımı ile Bakanlığımız öncülüğünde sürdürülmektedir.

Bu çerçevede; sürdürülen uygulamalar dahilinde Erzurum İlinde 3 adet Riskli Alan ilanı gerçekleştirilmiştir. Bu alanlar; Yakutiye İlçesindeki Aziziye, Mecidiye, Gaziler, Veyisefendi Mahallerinde (Dağ Mahallesi), Yakutiye İlçesindeki Aşağıyoncalık, Ayazpaşa, Bakırcı, Şeyhler, Yukarıyoncalık Mahalleri, Narman İlçesindeki Camiikebir, Camiisağır ve Tuzla Mahalleleri sınırları içerisinde kalmaktadır.

6306 sayılı Kanun uyarınca uygulama yürütülen alanlarda, Bakanlığımız, ilgili Belediye Başkanlıkları, TOKİ ve alandaki hak sahiplerinin katılımı ile sürdürülen projelendirme ve yapım faaliyetleri, alanda bulunan bağımsız bölüm sayıları, nitelik ve değerleri ile hak sahipleri ile yürütülen uzlaşma görüşmeleri sonuçlarına göre yatay mimari esaslarında gerçekleştirilmekte olup, uygulamalar dahilinde anlaşma ile tahliye edilen yapıların maliklerine, kiracılarına ve yapıda ikamet etmek şartıyla sınırlı ayni hak sahiplerine geçici konut veya işyeri tahsisi ya da kira yardımı yapılabilmekte; bu alanlarda yapımı gerçekleştirilen bağımsız bölümlerin bedelleri, gerekli görüldüğünde, proje uygulamalarının yapıldığı illerdeki mevcut ekonomik durum, tabii afetin ortaya çıkardığı durumlar, konut rayiç ve enkaz bedelleri ile uygulama alanındaki kişilerin mal varlığı ve geliri göz önünde bulundurularak Cumhurbaşkanı Kararı ile yapım maliyetlerinin/rayiç değerinin altında tespit edilebilmektedir.

Metin otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir