İstanbul Finans Merkezi inşaatındaki işçi intiharlarına ilişkin

Aşağıda belirtilen soruların Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan tarafından Anayasanın 98. ve TBMM İçtüzüğü 'nün 96. ve 99. Maddeleri uyarınca yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.

Özgül Saki İstayhul Milletvekili Edindiğimiz bilgilere göre son bir yılda İstanbul Finans Merkezinde aynı şantiye içerisinde bulunan farklı inşaat şirketlerinde intihar olaylarının arttığını görülmektedir. YDA Şirketler Grubu işçileri Musa Yıldız ve Mithat Yılmaz, Yapı Yapı Şirketi işçisi Ferhat Malkaver, Limak Holding işçisi Mansur Eyüpoğlu, Rönesans Holding işçisi İsmail Tura İstanbul Finans Merkezi şantiyesinde intihar etmiştir. Çalışmak için göç etmek zorunda kalan Kürt işçilerin yoğun olarak bulunduğu inşaat sektöründe çalışma koşullarının ağır olduğu biliniyor. Uzun ve yoğun çalışma, mobbing, ırkçılık, sosyal güvencesizlik sendikalaşma engelleriyle de birleşince işçileri umutsuzluğa, yalnızlığa ve intihara sürüklüyor. Bu nedenle işçilerin intiharları iş cinayeti olarak kabul edilmelidir.

Bahsi geçen ölümlerin meydana geldiği şantiyede işçi çalıştıran şirketlerin AKP-MHP iktidarıyla ilişkisi dikkat çekicidir. AKP-MHP iktidarına yakın 11 şirketin 2005 -2022 arasında yap-işlet-devret projeleri haricinde 444 ihale aldığını, bunların beşte dördünün "pazarlık usulüyle" dağıtıldığını, bu 11 şirketin AKP iktidarı süresince üstlendikleri projelerde sadece yüzde 19'unda açık ihaleye girerek kazanırken geriye kalan ihalelerin yüzde 8 1'inde ise iktidarın istisnalarından yararlanarak "davet edilip" kazandıklarını basına yansıyan haberlerden biliyoruz. İntiharların gerçekleştiği YDA Şirketler Grubu, Yapı Yapı Şirketi, Limak Holding, Rönesans Holding bu 11 şirket içerisinde yer almaktadır. Hayatını kaybeden işçilerin yakınlarının uzun hukuki süreçlerle ve iktidara yakın sermaye gruplarıyla karşı karşıya olduğu görülmektedir.

Sosyal Güvenlik Kurumu'nun 23.12.2008 tarihli ve 2008/180 sayılı Genelgesi uyarınca sigortalının işyerinde bulunduğu sırada meydana gelen olayların yapılan işle ilgili olup olmadığına bakılmaksızın iş kazası sayılması gerekmektedir. Aynı genelgede işyerinde gerçekleşen işçi intiharlarının da iş kazası olarak kabul edileceği belirtilmiştir. Ancak intiharın işyerinde gerçekleşmesi koşuluna bağlanması sınırlayıcıdır. İşçinin çalışma hayatına dair sorunlar nedeniyle işyeri dışında intiharnın iş kazası olarak kabulü değerlendirilmemiştir.

Bu bağlamda;

SORULAR

1. Uluslararası sözleşmeler, iş yasası ve mevzuat uyarınca işverenler her türlü önlemi almakla, devlet de bu önlemlerin alınıp alınmadığını denetlemekle yükümlüdür. YDA Şirketler Grubu, Yapı Yapı Şirketi, Limak Holding, Rönesans Holding işçi sağlığı ve iş güvenliği bakımından denetlenmekte midir? Denetimlere ait teftiş raporlarının sonuçları nelerdir?

2. İntiharlara neden olan mobbing, kötü çalışma koşulları ve yoğun mesai saatlerine ilişkin YDA Şirketler Grubu, Yapı Yapı Şirketi, Limak Holding, Rönesans Holding'e; Musa Yıldız, Mithat Yılmaz, Ferhat Malkaver, Mansur Eyüpoğlu ve İsmail Tura'nın hayatını kaybetmesi üzerine yaptırım uygulandı mı? Uygulandıysa bunlar nelerdir?

3. Bakanlığınızın artan işçi intiharlarını hukuken diğer koşullar aranmaksızın "iş kazası" olarak nitelendirmeye dair çalışması bulunmakta mıdır? Hayatını kaybeden işçilerin yakınlarına tazminat ve diğer hakların sağlanması için ne gibi çalışmalar yapılmaktadır?