Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği'nde yapılan değişiklikten sonra bakım ücreti kesilen kişi sayısına ilişkin
Kaynak göster
Elif Esen (Yeni Yol), 16 Ekim 2024 tarihinde 7/18251 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 98 gün sonra, 22 Ocak 2025).
Elif Esen (Yeni Yol, İstanbul). “Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği'nde yapılan değişiklikten sonra bakım ücreti kesilen kişi sayısına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/18251, 16 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-18251-evde-bakim-yardimi-yonetmeligi-nde-yapilan-degisiklikten-sonra-bakim-ucreti-kesilen-kisi-s (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/89240cf8-9498-43b3-9918-01929a2460fe
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 98 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Sayın Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ tarafından Anayasanın 98'inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.
Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı tarafından 26 Mayıs 2023 tarihinde yayınlanan yönetmelikle Evde Bakım Hizmetlerinin ücret alımı ile ilgili değişiklik yapılmış ve bazı kısıtlamalara gidilmiştir. Bu tarihten sonra Engellilik Sağlık Kurulu raporunda "Tam Bağımlı" ibaresi bulunması şartı getirilmiştir. Bu değişiklikle engel raporu daha önce "Ağır Engelli" olarak ifade edilen kişiler 26 Mayıs 2023 tarihinde yayınlanan yönetmelikle yeniden tanımlanmış ve alınan Engellilik Sağlık Kurulu raporlarında engel oranı "Tam Bağımlı" ve "Kısmi Bağımlı" olarak ayrılmıştır. Bu durum bu yönetmelikten önce "Ağır Engelli" olarak geçen kişiyi "Kısmi Bağımlı" olarak yeniden tanımlamış ve 7/24 yatağa bağımlı olmayan fakat başkasının yardımına mutlaka ihtiyaç duyan engellilerin evde bakım ücretinin kesilmesine ve özel bakım merkezlerinde bakım altında bulunan bu durumdaki engellilere verilen kurum bakımı hizmetinin sonlanmasına sebep olarak yüz binlerce engelli vatandaşımızı çok zor ve hakkaniyetsiz durumlarla yüzleşmek zorunda bırakmıştır.
Yürürlükte olan rapor yönetmeliğindeki "Tam Bağımlı Engelli" tanımı "günlük yaşam aktivitelerini yardım almasına rağmen kendi başına gerçekleştiremediğine karar verilen birey" şeklinde tanımlanmaktadır. Bu tanıma uyan engelli; yeme ve içme gibi en temel günlük ihtiyaçlarını, başkasının yardımı olsa da yerine getiremeyen kişiyi yani 7/24 yatağa ve cihaza bağlı ve sürekli olarak yardıma ihtiyaç duyan hastaları ifade etmektedir. "Kısmi Bağımlı Engelli" tanımında ise "günlük yaşam aktivitelerini yardım alarak gerçekleştirebileceğine" ifadesi yer almaktadır. Aslında her iki tanımdeki- bireyde; günlük
Gerekçenin tamamını göster (5 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
TRY iz — EN EMİ
TBMM Halkla İlişkiler Binası 3.Kat, Oda: D-303 Bakanlıklar- Ankara © Sad li,
• ATI, (8254 temel yaşam becerilerini karşılayabilmek için başkasının yardımına ihtiyaç duymaktadır ve bu iki tanım yardıma ihtiyaç duyma noktasında aslında aynı anlama gelmektedir.
Uygulamada genel olarak rapor için başvuru yapan engellilere kısmi bağımlı engelli ibareli rapor düzenlenmekte, itiraz üzerine devreye giren siyasiler aracılığıyla bu raporlar tam bağımlı engelli ibareli raporuna dönüştürülmektedir. Mevzuatın çarpıklığı ve uygulayıcıların üzerindeki denetimsizlik çok sayıda haksız ve mevzuata aykırı rapor düzenlenerek mağduriyetler oluşmasına sebebiyet vermiştir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Evde Bakım Yönetmeliği'nin değiştiği tarih olan 26 Mayıs 2023 tarihinden sonra evde bakım ücreti alırken ücreti kesilen kaç kişi olmuştur?
Bu tarihten sonra eski yönetmelikte yer alan "ağır engelli evet" ibaresinden dolayı evde bakım ücreti alırken, yeni alınan engelli sağlık kurulu raporu ile bakım ücreti almaya devam eden kaç kişi, engelli sağlık kurulu raporunda engel oranı "Tam Bağımlı" olarak rapor alabilmiştir?
Bu tarihten sonra Engelli sağlık kurulu raporundaki engel oranı "ağır engelli evet" ibaresinden dolayı evde bakım ücreti alırken, bu engellilerden kaçı yeni yönetmelikte geçen "Kısmi Bağımlı" ibareli engelli sağlık kurulu raporu almıştır?
İlk üç maddede yer alan sayılar dikkate alındığında Eski yönetmeliğe göre evde bakım ücreti alırken, yeni yönetmeliğe göre alınan engelli sağlık kurulu raporunda "kısmi bağımlı" ibaresi bulunduğundan dolayı ücreti kesilenlerin oranlaması yapıldığında, yaklaşık ücret alan 550.000 kişiden "6 kaçının ücreti kesilecektir? Bu yüzdelik oran yaklaşık kaç kişiye denk gelmektedir?
Evde Bakım Yönetmeliği'nin değiştiği tarih olan 26 Mayıs 2023 tarihinden sonra özel bakım merkezlerinde bulunan kaç engellinin kurum bakımı hizmeti sonlandırılmıştır?
Özel Bakım Merkezlerinde bu nedenle hizmeti sonlandırılan engellilerin bakımı nasıl sağlanmaktadır?
Sağlık Bakanlığının 08/12/2023 tarih ve 230296407 sayılı yazısı ile eski engelli sağlık kurulu raporlarının geçerlilik süresi 2024 yılı sonuna kadar uzatılarak
TBMM Halkla İlişkiler Binası 3.Kat, Oda: D-303 Bakanlıklar- Ankara mağduriyetler kısmen engellenmiş olsa da bu tarihten sonra yeni rapor alacak olan engellilerin büyük bir çoğunluğu "tam bağımlı" ibaresi taşıyan rapor alamayacaklarından dolayı mağduriyetler daha da artacağından Aile Bakanlığı bu mağduriyetlerin önüne geçmek için hangi tedbirleri alacaktır?
TBMM Halkla İlişkiler Binası 3.Kat, Oda: D-303 Bakanlıklar- Ankara
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·
İlgi yazı ekinde alınan İstanbul Milletvekili Sayın Elif ESEN tarafından Bakanlığımıza yöneltilen
7115678 ve 7/18251 Esas Numaralı yazılı soru önergelerine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.
İlgi (o :a) 02.09.2024 tarihli ve 1488487 sayılı yazınız. ; b)23.10.2024 tarihli ve 1518331 sayılı yazınız.
Bakan
1. 7715678 Cevap Metni (3 Sayfa)
2. 7/18251 Cevap Metni (2 Sayfa)
Sosyal Çalışmacı 1 Telefon No:(312) 705 7330 Hai
İstanbul Milletvekili Sayın Elif ESEN'e Ait 7/18251 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni
Bakanlığımızca engelli bireylerin toplumsal hayata tam ve etkin katılımı ve bağımsız bir şekilde yaşayabilmeleri için insan odaklı ve hak temelli hizmet modelleri geliştirilmekte, eğitimden sağlığa, ekonomiden sosyal hayata her alanda engelli bireylerin sorunlarına kapsamlı çözümler üretilmekte, engelli haklarının güçlendirilmesi ve aktif yaşamlarının desteklenmesi için çalışmalar yürütülmektedir.
Bu kapsamda; engelli bireylere yönelik bakım hizmetleri aile odaklı sosyal hizmet politikası doğrultusunda geliştirilmekte ve çeşitlendirilmektedir. Toplum temelli bakım anlayışı doğrultusunda; yatılı bakımın yanı sıra birey odaklı hizmet anlayışı ile engelli bireylerin kendi sosyal çevrelerinden ayrılmadan yaşamlarını sürdürmelerini sağlayan bakım hizmet modellerine ağırlık verilmektedir. Aile yanında bakımı desteklemek amacıyla evde bakım yardımı, sosyal yardım, gündüz bakım hizmetleri ve geçici misafir bakım hizmetleri birlikte ve birbirini tamamlayıcı şekilde bütünleşik olarak sunulmaktadır.
Bakıma muhtaç ve ekonomik yoksunluk içerisinde bulunan engelli bireylerin aile ortamında bakım ihtiyaçlarının karşılanması amacıyla "Evde Bakım Yardımı" başlatılmıştır.
Evde bakım yardımı 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu'na 01.07.2005 tarihinde eklenen Ek-7 nci madde gereğince 26.05.2023 tarihli ve 32202 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği" hükümleri doğrultusunda yürütülmektedir.
Evde Bakım Yardımı engelli bireylerin kendisine değil, bakımını üstlenen akrabası, vasisi gibi üçüncü kişilere yapılan bir destek modelidir. Söz konusu yönetmelikte yer alan şartları taşıyan engelli bireyler evde bakım yardımından yararlanmaktadırlar. 2024 yılı Aralık ayı itibarıyla 544.142 kişi evde bakım yardımından faydalanmaktadır.
Evde bakım yardımından yararlanmaya esas teşkil eden sağlık kurulu raporları Sağlık Bakanlığının Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik ve Çocuklar İçin Özel Gereksinim Değerlendirmesi Hakkında Yönetmelik çerçevesinde verilmektedir.
Bu çerçevede evde bakım yardımından yararlanmaya uygun raporu bulunan ve ilgili mevzuatta yer alan şartları taşıyan kişilere evde bakım yardımı ödemesi yapılmaktadır.
Özel Bakım Merkezine yerleştirme işlemleri 04.11.2016 tarih ve 29878 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Engelli Bireylere Yönelik Özel Bakım Merkezleri Yönetmeliği" çerçevesinde yürütülmektedir.
Engelli Bireylere Yönelik Özel Bakım Merkezleri Yönetmeliği"nin 3 üncü maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde "Bakıma ihtiyacı olan engelli: Engellilik sınıflandırmasına göre engelliler için sağlık kurulu raporu ile ağır engelli olduğu belgelendirilenlerden günlük hayatın alışılmış, tekrar eden gereklerini önemli ölçüde yerine getirememesi nedeniyle hayatını başkasının yardımı ve bakımı olmadan devam ettiremeyecek durumda olduğu sosyal inceleme raporu ile belirlenen ve 2828 sayılı Kanunun ek 7'nci maddesine göre ücreti Bakanlık tarafindan karşılanan kişiyi," hükmü ile özel bakım merkezlerinden ücreti Bakanlık tarafından karşılanarak hizmet alabilen bakıma muhtaç engelli tanımlanmıştır.
Mezkur Yönetmeliğin "İnceleme ve tespit? başlıklı 47 nci maddesinin beşinci fıkrasında "Bakıma ihtiyacı olan engelli birey özel bakım merkezine yerleştirildikten sonra MERNİS de kayıtı birinci ikametgahındaki hane halkı üzerinden engelli bireyin ekonomik durumu tespit edilir. 2828 sayılı Kanunun ek 7'nci maddesine göre hane içerisinde birey sayısında ve gelirde değişiklik olduğu ve ücreti Bakanlık tarafından ödenen engelli kriterlerine uymadığı takdirde engelli birey, ücreti kendisi veya yakınları tarafından ödenecek engelli statüsüne dönüştürülür ya da bu durumdaki engelli birey farklı bir hizmet modelinden yararlandırılır." hükmü bulunmaktadır.
Engellilerimize yönelik Bakanlığımıza bağlı olarak hizmet veren kuruluşlarımız ve hizmetlerimize ilişkin veriler Bakanlığımız internet sitesinde "İstatistikler" linkinde yayımlanmaktadır.
Soru önergesinde yer alan diğer konular, diğer bakanlıkların görev ve faaliyet alanında olduğundan değerlendirilememiştir.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan