Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği'nin engelliler açısından mağduriyet yarattığı iddiasına ilişkin
Kaynak göster
İnan Akgün Alp (CHP), 22 Aralık 2025 tarihinde 7/38167 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 86 gün sonra, 18 Mart 2026).
İnan Akgün Alp (CHP, Kars). “Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği'nin engelliler açısından mağduriyet yarattığı iddiasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/38167, 22 Aralık 2025. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-38167-evde-bakim-yardimi-yonetmeligi-nin-engelliler-acisindan-magduriyet-yarattigi-iddiasina-ili (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/04a6d84b-363e-4c94-a8f2-019b4bacce01
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 86 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Sayın Mahinur Özdemir Göktaş tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasanın 98. ve TBMM İç Tüzüğünün 96. ve 99. maddeleri gereğince talep ederim. 18.12.2025 gar Oel p Av. Inan Akgün Alp
26 Mayıs 2023 tarihli ve 32202 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği, özellikle gelir kriterinin kapsamının genişletilmesi, mal varlığı unsurlarının gelir hesabına dâhil edilmesi ve geriye dönük borçlandırma uygulamaları nedeniyle çok sayıda engelli bireyin ve ailesinin ağır mağduriyet yaşamasına neden olmuştur.
Yönetmelik kapsamında; araç ve konut rayiç bedelleri, burslar ve çeşitli sosyal desteklerin gelir hesabına katılması, asgari geçim koşullarında yaşayan ve ağır engelli bireyin bakımını fiilen üstlenen ailelerin evde bakım yardımından çıkarılmasına ya da geçmişte yapılan ödemelerin yasal faiziyle birlikte geri istenmesine yol açmıştır. Bu durum; hukuki güvenlik ilkesi, kazanılmış hak ilkesi, sosyal devlet ilkesi ile Anayasa'nın engellilere yönelik devlete yüklediği özel koruma yükümlülüğüyle bağdaşmamaktadır.
Bu kapsamda;
SORULAR
26.05.2023 tarihli Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği yürürlüğe girmeden önce,2023 yılı Haziran ayı itibarıyla evde bakım yardımı alan hane ve kişi sayısı kaçtır?
Yönetmeliğin yürürlüğe girmesinden sonra, 2025 yılı Aralık ayı itibarıyla evde bakım yardımı alan hane ve kişi sayısı kaçtır? Bu sayıların 2023, 2024 ve 2025 yılları itibarıyla ayrı ayrı açıklanması mümkün müdür? N
Yönetmelik sonrası yapılan gelir ve mal varlığı incelemeleri sonucunda, 26.05.2023 — 31.12.2025 tarihleri arasında evde bakım yardımı kesilen hane sayısı kaçtır? Bu kesintilerin gerekçelerine göre dağılımı (gelir kriteri, mal varlığı, diğer nedenler) nasıldır?
Yönetmelik hazırlanırken; araç ve konut rayiç bedellerinin, bursların ve benzeri unsurların gelir hesabına dâhil edilmesi sonucunda çok sayıda ailenin yardım kapsamı dışına çıkacağı ve geri ödeme ile karşılaşacağı öngörülmüş müdür? Bu kapsamda herhangi bir etki analizi yapılmış mıdır?
Gelir denetimlerinin idare tarafından zamanında yapılmaması nedeniyle, sonradan yapılan tespitler gerekçe gösterilerek ailelere yasal faiz uygulanarak geri ödeme çıkarılması, hukuki güvenlik ve sosyal devlet ilkeleriyle bağdaşmakta mıdır?
3ğIeT
Evde bakım yardımı kapsamında faizli geri ödeme kararı verilen hane sayısı kaçtır?
Bu kapsamda;
a) Tahakkuk ettirilen toplam geri ödeme tutarı ne kadardır?
b) Faizleriyle birlikte tahsil edilen toplam tutar ne kadardır?
c) Bir haneye çıkarılan azami (en yüksek) geri ödeme tutarı ne kadardır?
Evde bakım yardımı uygulamasında, 2025 yılı itibarıyla belirlenen mevcut gelir kriterinin, engelli bireylerin bakım yükünü taşıyan haneler açısından yetersiz ve gerçek yaşam maliyetleriyle uyumsuz olduğu dikkate alınarak; gelir kriterinin tamamen kaldırılması ya da en azından TÜİK tarafından açıklanan 4 kişilik hane yoksulluk sınırının esas alınması yönünde bir mevzuat değişikliği veya yeni düzenleme çalışması yapılmakta mıdır?
Zamanında yapılmayan veya eksik yapılan denetimler nedeniyle, herhangi bir kusuru bulunmayan ailelerin geriye dönük borçlandırılması ve bu borçların faizleriyle birlikte talep edilmesi yerine; söz konusu borçların tamamen silinmesine ve bundan sonra geri ödeme çıkarılmamasına yönelik bir idari veya yasal düzenleme yapılması hususunda Bakanlığınızca bir çalışma yürütülmekte midir?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mahinur Özdemir Göktaş, Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı ·
İlgi (o : 07.01.2026 tarihli ve 1772531 sayılı yazınız.
İlgi yazı ekinde alınan Kars Milletvekili Sayın İnan Akgün ALP tarafından Bakanlığımıza yöneltilen 7/38167 Esas Numaralı soru önergesine, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99 uncu maddesi uyarınca hazırlanan cevabi yazımız ekte sunulmuştur.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞ Bakan Ek: 7738167 Cevap Metni (2 Sayfa)
Çocuk Gelişimcisi & — Telefon No:(312) 705 58 09 $
Kars Milletvekili Sayın İnan Akgün ALP'e Ait 7/38167 Esas Numaralı Yazılı Soru Önergesine İlişkin Cevap Metni
Evde bakım yardımı; 2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanununa 01.07.2005 tarihinde eklenen ek 7'nci maddesi gereğince 26.05.2023 tarihli ve 32202 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren Evde Bakım Yardımı Yönetmelik hükümleri doğrultusunda yürütülmektedir.
Evde bakım yardımından faydalanan birey sayısı 2023 yılı Aralık ayı itibarıyla 560.060, 2024 yılı Aralık ayı itibarıyla 542.619 ve 2025 yılı Aralık ayı itibarıyla 516.720'dir. Evde bakım yardımı talep odaklı bir yardımdır. Bu yardımdan yararlanmak isteyen kişiler mevzuatta belirtilen koşulları taşımaları halinde bu yardımdan yararlanabilmektedir. Evde bakım yardımından faydalanmak için gereken 3 kriter bulunmaktadır:
1. Her ne ad altında olursa olsun her türlü gelirleri toplamı (maaş, nafaka, yevmiye, kira geliri, tarım, büyük-küçükbaş hayvan geliri, taşınır/taşınmazlara ait rayiç bedeller, Burs, Bakanlık tarafından ödenen düzenli ve düzensiz gelirler vb.) esas alınmak suretiyle hane içinde kişi başına düşen ortalama aylık gelir tutarının, bir aylık asgari ücretin net tutarının 2/3'ünden daha az olması,
2. Sağlık Kurulu raporunda 18 yaş üstü kişiler için "tam bağımlı/ağır engelli" ibaresi bulunması, (ÇÖZGER) çocuklar için sağlık kurulu raporunda "Çok ileri düzeyde Özel Koşul Gereksinimi Var (ÇÖGV)", "Belirgin Özel Koşul Gereksinimi Var (BÖGV)" ve "Özel Koşul Gereksinimi Var (ÖKGV)" ibarelerinin bulunması,
3. Engelli bireyin başkasının yardımı olmadan hayatını devam ettiremeyecek şekilde bakıma ihtiyaç duyduğunun bakım hizmetleri değerlendirme heyetlerince yapılan incelemelerde uygunluğunun değerlendirilmesi gerekmektedir.
2023 yılında Hazine ve Maliye Bakanlığı ile Bakanlığımız tarafından müştereken hazırlanmış olan yönetmelik taslağı Sayıştay Başkanlığı, Strateji ve Bütçe Başkanlığı ve Sağlık Bakanlığının görüşleri alınarak nihai hale getirilmiştir. Gelir tespitine ilişkin hususlar Bakanlığımız tarafından yapılan tüm sosyal yardımlarda aynı olmakla birlikte; 2022 Sayılı 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Kanun ve 65 Yaşını Doldurmuş Muhtaç, Güçsüz ve Kimsesiz Türk Vatandaşları İle Özürlü Ve Muhtaç Türk Vatandaşlarına Aylık Bağlanması Hakkında Yönetmelikte gelir tespitine ilişkin yer alan hususlarla aynı olarak belirlenmiştir. Yönetmeliğin yayınladığı 26.05.2023 tarihinden sonrası yapılan ilk denetimlerde yeni bir uygulamaya gidildiği için rayiç bedellerden dolayı gelir aşımı olması durumunda yardım borç oluşturulmadan sonlandırılarak engelli bireylerin mağdur olmasının önüne geçilmiştir.
2828 sayılı Sosyal Hizmetler Kanunu'nun Ek 7'nci maddesinde "Birinci fıkra ile belirlenen hane halkı gelir ölçütünü aşan gelir değişikliğinin tespiti hâlinde bu madde kapsamında yapılan ödemeler durdurulur ve değişikliğin meydana geldiği tarihten itibaren yasal faizi ile birlikte genel hükümlere göre takip ve tahsil edilir" hükmü bulunmakta olup bu hüküm kapsamında Evde Bakımı Yönetmeliği'nin "Yersiz ödemelerin tahsili" başlığı altında bulunan 17'nci maddesi ile yersiz ödemelere ilişkin iş ve işlemler yürütülmektedir. Ayrıca Yönetmelik yayımlandıktan sonra "Yersiz Yapılan Evde Bakım Yardımı Ödemelerinden Kaynaklanan Alacaklar Hk." konulu 2023/03 sayılı Genelge yayımlanmıştır. Bu genelgede yersiz ödeme yapıldığı tespit edilen dosyalarla ilgili olarak 5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile Kamu Zararlarının Tahsiline İlişkin Usul ve Esaslar Hakkında Yönetmelik hükümleri doğrultusunda yapılması gereken iş ve işlemleri içermektedir.
Evde Bakım Yardımı Yönetmeliği'nin 16'ncı maddesinde evde bakım yardımından faydalananlara ilişkin bildirim yükümlülüğü yer almaktadır. Evde bakım yardımından faydalanmak için başvuran bireyler taahhüt formu imzalayarak bildirim yükümlülüğünü kabul etmektedir.
Bununla birlikte 27.01.2017 tarihli ve 29961 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren "Türkiye Cumhuriyeti Emekli Sandığı Kanunu İle Bazı Kanun ve Kanun Hükmünde Kararnamelerde Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun"a eklenen geçici madde 15 ve 09.11.2022 tarihli ve 32008 sayılı Resmi Gazete'de yayımlanan "7420 Gelir Vergisi Kanunu ile bazı Kanun Hükmünde Kararnamede Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun" maddesine eklenen geçici madde 19 kapsamında evde bakım yardımı borçları terkin edilmiştir.
Mahinur ÖZDEMİR GÖKTAŞBakan