Konya ilinde yaşanabilecek olası depremlere karşı alınan önlemlere ilişkin

SORULAR:

1. Bakanlığınızın Konya'nın depremselliği hakkında herhangi bir çalışması var mıdır?

2. Bakanlığınız tarafından Konya'nın deprem risk haritası hazırlanmış mıdır? Konya'da diri fay hattı sayısı kaçtır?

3. Devlet kurumları tarafından diri fay hattı olarak tanımlanan Konya Fay Hattının üzerindeki yapılaşmaya ne gerekçe ile izin verilmektedir?

4. Diri fay hatlarının üzerinde inşaat faaliyetlerinin yürütülmesine dair Bakanlığınızın bilimsel görüşü nedir?

5) 2018 yılında Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesi'nin inşaatı sürecinde olumsuz rapor verilmiş olmasına rağmen ne gerekçe ile binanın hizmete alınmasına müsaade edilmiştir?

6) Konya'da riskli yapı stoku hakkında Bakanlığınızın bir çalışması var mıdır? Konya'da tespit edilen riskli bina sayısı kaçtır?

7) Tespit edilen riskli binalardan kaç tanesinin acilen dönüşüme girmesi gerekmektedir? Bu dönüşümle ilgili bir çalışmanız var mıdır?

8) Bakanlığınız tarafından yürütülen İmar Barışının Konya'daki başvuru sayısı 156.613'tür. Bu başvuruların Deprem Yönetmeliğine uygunluğu denetlenmiş midir?

9) Bakanlığınız tarafından Konya yapı stoku envanter çalışması yapılmış mıdır?

10) Bakanlığınız tarafından Konya Deprem Acil Eylem Planı hazırlanmış mıdır? Konya'da kaç adet deprem sonrası toplanma bölgesi belirlenmiştir

CEVAP:

Konya İlinin muhtelif ilçelerinde belirlenen 7 adet Riskli Alan ve 4 adet Rezerv Yapı Alanı ile il genelinde tespit edilen Riskli Yapıların yerine; Türkiye Bina Deprem Yönetmeliği, Yapı Denetim Sistemi ve ilgili mevzuatta tanımlanan plan, proje ve yapım teknikleri doğrultusunda gelinen tarih itibari ile yaklaşık 60.000 adet bağımsız birimin anılan mevzuat kapsamında yenilenmesi sağlanmıştır.

6306 sayılı Kanun'un yürürlüğe girdiği 2012 yılından bugüne kadar; Konya İlinde zikredilen Kanun kapsamında 16.418 adedi konut ve 1.230 adedi işyeri olmak üzere, toplamda 17.648 adet bağımsız bölüm içeren 12.113 adet yapı hakkında riskli yapı tespiti yaptırılmış, bu yapılardan 14.171 adedi konut ve 1.017 adedi işyeri olmak üzere toplamda 15.188 adet bağımsız bölüm içeren 10.620 adet yapı yıktırılmış olup, Kanun kapsamında iş ve işlemlere devam edilmektedir.

Diğer taraftan, Ardıçlı TOKİ konutları ve Necmettin Erbakan Üniversitesi Tıp Fakültesi Hastanesine ait yapım faaliyetleri, 6306 sayılı Kanun kapsamında Bakanlığımız (Kentsel Dönüşüm Başkanlığı) nezdinde gerçekleştirilmemekte olup, ayrıca diri fay hattı tespitlerine ilişkin MTA Genel Müdürlüğü ve AFAD Başkanlığından, deprem acil eylem planları ve risk haritalarının hazırlamasına ilişkin (o bilgilerin Oise AFAD Başkanlığından (otemin edilebileceği değerlendirilmektedir.

İmar Barışı kapsamında; 3194 sayılı İmar Kanunu'nun Geçici 16 ncı maddesi; afet risklerine hazırlık kapsamında ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması; böylece bu yapıların yıktırılıp yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar malikler ile idareler arasında imar mevzuatından kaynaklanan problemlerin ortadan kaldırılması, bir nevi imar barışının sağlanması amacıyla yürürlüğe konulmuştur.

Ancak şu husus belirtilmelidir ki; Yapı Kayıt Belgesi yapıyı yasal hale getirmemekte, yani yapının ruhsat ve eklerine uygun olarak yapıldığını gösteren" Yapı Kullanma İzin Belgesi" ne eşdeğer bir belge niteliği taşımamakta, sadece yapıya ve yapı sahibine yapının kullanım amacına yönelik olarak "yapının yeniden yapılmasına veya kentsel dönüşüm uygulamasına kadar" yani "geçici" olarak bazı haklar kazandırmaktadır. Yapı Kayıt Belgeleri ilk etapta beyan esasına dayalı olarak alındığından belge alınırken beyan edilen ada, parsel, adres, yapı/arsa alanı, kullanım amacı, kat sayısı vb. bilgilerinde hata yapılması söz konusu olabilmektedir.

Bu sebeple; Yapı Kayıt Belgeleri Yapı Kayıt Belgesi Verilmesine İlişkin Usul ve Esasların 10 uncu maddesinin (1) inci fıkrasında yer alan "Yapı Kayıt Belgesi verilmesine ilişkin iş ve işlemler Bakanlık tarafından denetlenebilir." hükmü çerçevesinde denetlenmekte, bu suretle hatalı beyan içeren belgelerin düzeltilmesi sağlanmakta, Yapı Kayıt Belgesi düzenlenemeyecek yapılar için alınmış olan belgeler ise iptal edilmektedir.

Bu itibarla Yapı Kayıt Belgesi alınan yapıların/bağımsız bölümlerin tamamı imar mevzuatına aykırı veya kaçak yapı statüsünde olmakla birlikte, İmar Barışı düzenlemesi ruhsatsız veya ruhsat ve eklerine aykırı yapıların kayıt altına alınması ve süreç içerisinde bu yapıların Kentsel Dönüşüme tabi tutulması maksadıyla yürürlüğe konulduğundan, Yapı Kayıt Belgesi almış olan tüm yapıların depreme dayanıklı olup olmadığına ilişkin incelemeler, bu kayıtların da göz önünde bulundurulması suretiyle yürütülecek olan kentsel dönüşüm çalışmaları kapsamında yapılacak ve riskli olduğu tespit edilen binaların dönüşümü sağlanacaktır.

Bakanlığımızın 12 Haziran 2003 tarihli ve 416 sayılı Genelgesi ile tüm kamu kuruluşlarına; binaların depreme karşı rehabilitasyonu için gerekli ödeneklerin birim maliyetleri iletilerek, bu ödeneklerin Bakanlığımız bütçesine aktarılması halinde, depreme karşı inceleme ve gerekiyorsa güçlendirme çalışmalarının Bakanlığımızca yerine getirileceği tebliğ olunmuştur. Bunu müteakip, Maliye Bakanlığı, Kredi ve Yurtlar Kurumu, İçişleri Bakanlığı, MİT vb. kamu kurumları tarafından gelen talepler üzerine adı geçen kurumlara ait binalara yönelik güçlendirme çalışmaları yurt çapında yürütülmüştür.

Bu kapsamda Konya İlinde bugüne kadar toplam 9 adet kamu binasında (26.231m?) deprem dayanımlarının belirlenmesi ve gerektiğinde güçlendirme projelerinin hazırlanması çalışmaları Bakanlığımız koordinasyonunda yapılmış olup, halen kurumlar tarafından talep edildiği takdirde iş bu çalışmalar yürütülmektedir. Ayrıca, Bakanlığımız dışında; bazı kamu kurum ve kuruluşları da geçen zaman içerisinde, kendi imkanları veya valilikler kanalıyla deprem inceleme çalışmalarını yapmaktadırlar. Bakanlığımızca yürütülen kamu yapıları envanter çalışması kapsamında; 2022 yılı sonu verilerine göre, Konya İlinde kamuya ait 13914 adet yapı bulunmaktadır.