Diyarbakır'ın Kayapınar ilçesinde yaşanan su kesintilerine ilişkin
DEM Parti
Muhatap:
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet Özhaseki Kaynak göster
Serhat Eren (DEM Parti), 12 Temmuz 2023 tarihinde 7/1886 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresinde cevaplandı (verilişinden 96 gün sonra, 16 Ekim 2023).
Serhat Eren (DEM Parti, Diyarbakır). “Diyarbakır'ın Kayapınar ilçesinde yaşanan su kesintilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/1886, 12 Temmuz 2023. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-1886-diyarbakir-in-kayapinar-ilcesinde-yasanan-su-kesintilerine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/4d36ec50-69b8-40c5-84e9-01894e5bde89
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 96 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı Mehmet ÖZHASEKİ tarafından Anayasa'nın 98. ve TBMM İçtüzüğünün 96 ile 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Serhat Eren Diyarbakır Milletvekili
Yaz aylarının gelmesiyle birlikte sıcaklığın 40 dereceleri bulduğu Amed'de yaşanan su kesintileri sosyal yaşamı olumsuz etkilemektedir. Amed'in en yoğun nüfusa sahip Peyas (Kayapınar) ilçesine bulunan sosyal konutlarda her yıl yaşanan su kesintilerine karşı kayyım yönetimindeki belediye ise henüz bir çözüm üretebilmiş değildir. Kayapınar ilçesinde bulunan toplu konutlarda sürekli tekrarlanan su kesintilerine ilişkin görüştüğümüz semt sakinleri "bir haftadan bu yana su kesintileri yaşadıklarını, geçmiş yıllarda da aynı sorunun defalarca yaşandığını ve yurttaşların bu durumu protesto ettikleri" tarafımıza iletmişlerdir. Özellikle yaz aylarıyla birlikte su kesintisinden en çok etkilenen kesimin kadınlar olduğu, çamaşır, bulaşık ve kişisel hijyen ihtiyaçlarının giderilmemesinden dolayı büyük bir mağduriyet yaşadıklarını belirtmektedirler.
Semt sakinleri ayrıca "kayyım yönetimindeki belediyenin su sorununu çözmek için hiçbir adım atmadığını, suyun geldiği zamanlarda dahi çok az aktığını, suyun tazyikli akmaması nedeniyle kombi ve diğer makinelerin sağlıklı çalıştırılamadığını, belediyenin ise durumu geçiştirdiğini" ifade etmektedirler. Birleşmiş Milletler Genel Kurulu'nun 28 Haziran 2010 tarihinde aldığı karara göre; temiz içme suyu ve sanitasyon hakkı (hijyen ve sağlık koşullarının oluşturulması ve devamı), temel bir insan hakkı olarak tanımlanmıştır. Dolayısıyla su hakkının kamusal bir hizmet olarak sunulması ve korunması devletin yükümlülüğüdür.
Bu bağlamda;
SORULAR
Amed'in Peyas (Kayapınar) ilçesinde her yıl yaşanan ve bu yılda devam eden su kesintilerinden bakanlık olarak haberdar mısınız?
Temizlik ve hijyene en çok ihtiyaç duyulan yaz aylarında yaşanan sürekli su kesintilerine neden bir çözüm üretilemiyor?
Haziran ayının başından itibaren Kayapınar ilçesinde kaç kez su kesintisi yaşanmıştır? Bu su kesintilerinin kaçı arızalardan kaynaklı kesintilerdir?
Su kesintilerinden kaynaklı kaç yurttaşımız mağdur olmaktadır?
Kayapınar ilçesine bağlı toplu konutlarda yaşanan su kesintilerinin yarattığı mağduriyetleri giderme noktasında bakanlık olarak bir çalışma yapacak mısınız?
Suları kesip halkı mağdur eden Kayapınar Belediyesi neden yurttaşların aramalarına dahi cevap vermemektedir?
Bakanlığınızın başta Amed olmak üzere bölge kentlerinde yaşanan su sıkıntılarının çözümüne dair bir çalışması veya projesi bulunmakta mıdır? Var ise bu çalışmalar şu anda ne aşamadadır?
Kayapınar ilçesinde bulunan su hatları en son ne zaman yenilenmiştir? Bu hatların kontrolleri ne sıklıkla yapılmaktadır?
Gerekli kontrolleri yapmayan ve önlemleri almayarak su kesintilerinin yaşanmasına neden olan ve toplum sağlığını tehdit eden kişi ve kurumlar hakkında bir soruşturma başlatacak mısınız?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Özhaseki, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanı ·
SORULAR:
1. Amed'in Peyas (Kayapınar) İlçesinde her yıl yaşanan ve bu yılda devam eden su kesintilerinden bakanlık olarak haberdar mısınız?
2. Temizlik ve hijyene en çok ihtiyaç duyulan yaz aylarında yaşanan sürekli su kesintilerine neden bir çözüm üretilemiyor?
3. Haziran ayının başından itibaren Kayapınar İlçesinde kaç kez su kesintisi yaşanmıştır? Bu su kesintilerinin kaçı arızalardan kaynaklı kesintilerdir?
4. Su kesintilerinden kaynaklı kaç yurttaşımız mağdur olmaktadır?
5. Kayapınar İlçesine bağlı toplu konutlarda yaşanan su kesintilerinin yarattığı mağduriyetleri giderme noktasında bakanlık olarak bir çalışma yapacak mısınız?
6. Sulan kesip halkı mağdur eden Kayapınar Belediyesi neden yurttaşların aramalarına dahi cevap vermemektedir?
7. Bakanlığınızın başta Amed olmak üzere bölge kentlerinde yaşanan su sıkıntılarının çözümüne dair bir çalışması veya projesi bulunmakta mıdır? Var ise bu çalışmalar şu anda ne aşamadadır?
8. Kayapınar İlçesinde bulunan su hatları en son ne zaman yenilenmiştir? Bu hatların kontrolleri ne sıklıkla yapılmaktadır?
9. Gerekli kontrolleri yapmayan ve önlemleri almayarak su kesintilerinin yaşanmasına neden olan ve toplum sağlığını tehdit eden kişi ve kurumlar hakkında bir soruşturma başlatacak mısınız?
CEVAP:
Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğünce;
Şehre arz edilen günlük ortalama 300.000 m? suyun, 9 10' unun Gözeli kaynaklarından, "o 90' ının ise Dicle Barajından 32 kilometre uzunluğunda 01600 mm çapında çelik boru ile iletilen ham su arıtma tesisinde arıtılarak 2 adet ana depoya aktarıldığı ve sonrasında 10 adet servis deposuna verilerek, her deponun kendi bölgesindeki içme suyu şebekesine su arzı sağlandığı, sistemin bu şekilde dizayn edildiği, standart normal tüketim dönemlerinde sorun yaşanmadığı, kent merkezinde ise; yaklaşık 1.043.000 vatandaşa (yaklaşık 339.000 abone) her gün kesintisiz temiz içme suyu arzının yapıldığı,
Su tüketiminin pik yaptığı (özellikle yaz aylarında) dönemde, kişi başı su tüketiminin 120-150 It/gün olması gerekirken, ortalama tüketimin iki kat artarak 300 It/gün seviyesine çıktığı ve içme suyu yetersizlikleri yaşandığı, bu nedenle aşırı tüketim ile yeşil alan/bahçe sulamalarından kaynaklı olduğu öngörülen, içme suyu yetersizliklerinin yaşandığı dönemde, her basınç katı ve her bölgenin, insani tüketim amaçlı asgari su ihtiyacının temini için dönüşümlü şebeke işletmesi yapıldığı, dönüşümlü işletme planının amacının; kontrolsüz yeşil alan ve bahçe sulamalarının önüne geçerek, yerleşim yerlerine ihtiyaç miktarı kadar su arzı yapılmasının sağlandığı,
Diyarbakır İli Kayapınar İlçesi sınırları içerinde yer alan "Sosyal Konut" olarak adlandırılan yerleşim yerinde 1830 hanenin bulunduğu, Haziran ayından bu yana içme suyu arızasından kaynaklı 3 adet su kesintisi yapıldığı ve planlı su kesintisi yapılmadığı, ayrıca bahse konu yerleşim yerindeki sosyal konutların, binalara ait içme suyu depolarını ve hidrofor sistemini kullanmadığı, arızalardan ve basınç farklılıklarından etkilenmemek için Kayapınar İlçe genelindeki bina ve sitelerde depo ve hidrofor sistemi kullanıldığı,
Diyarbakır İli kent merkezi sınırları içerisinde yer alan yerleşim alanları ve gelişme bölgeleri için su temin sistemlerini oluşturan depo ve şebeke altyapı projelerinin hazırlandığı ve ihtiyaca binaen aşamalar halinde hayata geçirileceği, Diyarbakır Büyükşehir Belediyesi bünyesinde 7 gün/24 saat esasıyla oluşturulan ALO/153 numaralı çağrı merkezi ile talep, öneri ve şikâyetlerin ilgili birimlere iletildiği, Kayapınar İlçesinde ekonomik ömrünü tamamlamış içme suyu şebeke altyapısı bulunmadığı, işletmede olan içme suyu şebekelerinin her ilçeye ait ekiplerce sürekli izlendiği ve yeni gelişme bölgeleri için de altyapı projelerinin mevcut olduğu,
Belirtilmiştir.