22.10.2024 tarihinde Manisa'nın Soma ilçesinde meydana gelen maden kazasına ilişkin
Kaynak göster
Dilan Kunt Ayan (DEM Parti), 1 Kasım 2024 tarihinde 7/18864 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 115 gün sonra, 24 Şubat 2025).
Dilan Kunt Ayan (DEM Parti, Şanlıurfa). “22.10.2024 tarihinde Manisa'nın Soma ilçesinde meydana gelen maden kazasına ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/18864, 1 Kasım 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-18864-22-10-2024-tarihinde-manisa-nin-soma-ilcesinde-meydana-gelen-maden-kazasina-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/89070fff-d876-49b5-9131-0192f669943b
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 115 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 105 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanlığı Alparslan BAYRAKTAR tarafından Anayasanın 98. ve İçtüzüğün 96. ve 99. maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Türkiye madenler bakımından zengin, maden işletmelerinin oldukça fazla bulunduğu bir ülkedir. Buna rağmen ağır risk barındıran madencilik sektöründe çalışan işçilerin ve maden ocaklarının iş sağlığı ve işçi güvenliğiyle ilgili önlemlerin eksikliği, ölümlü maden facialarının sıklıkla yaşanmasına neden olmaktadır. Madenlerin hızla özelleştirilmesi, denetimlerin bağımsız ve yeterli olmaması, maden işletmelerinin güvenlik bakımından gerekli önlemleri almaması, iş güvenliği eğitimlerinin verilmemesi ve kâr odaklı çalışma modelleri, katliam gibi maden kazalarının yaşanmasının başlıca nedenleridir.
2014 yılında Soma'da yaşanan Maden Katliamında ihmaller ve ağır kusurlar nedeniyle Dünya genelinde eşi benzerine rastlanmamış bir facia yaşanmış, 301 işçi hayatını kaybetmiş, 162 işçi yaralanmıştır. Bu katliamın ardından da maden işletmeleri ve işçilerine yönelik alınması gereken önlemlerin, koruyucu tedbirlerin ve denetimlerin yapılmaması nedeniyle çok sayıda maden faciası yaşanmaya devam etmiştir.
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Son olarak, Manisa'nın Soma ilçesi, Eğnez Mahallesi'nde 22.10.2024 tarihinde Koç Holding Demirexport'a ait olduğu iddia edilen özel bir kömür madeni ocağında yaşanan çökme sonucu Adem Balta (35) hayatını kaybetmiş, A.O.K. (25) ise yaralanmıştır. Bu acı olay, Soma Maden
Katliamı'nın yarattığı derin üzüntüyü ve güvenlik kaygılarını tekrar gündeme getirmiştir.
Bu bağlamda;
SORULAR
Bakanlığınız tarafından Soma'da yaşanan son maden faciasına dair bir müfettiş ataması yapılmış mıdır? Müfettişin veya yapılan incelemelerin ilk bulguları nelerdir?
Kazanın olduğu maden kaç yıllık bir ocaktır, kimlere aittir? Olay yerinde yapısal ya da operasyonel güvenlik ihlalleri tespit edilmiş midir?
Maden faciası hakkında ceza soruşturması başlatılmış mıdır, etkin soruşturma yürütülmesi için hangi adımlar atılmıştır?
Özel maden şirketinin bir güvenlik protokolü var mıdır? Bu protokoller son kazada titizlikle uygulanmış mıdır? Kaza öncesinde herhangi bir denetim ya da inceleme yapılmış mıdır? Denetimlerde güvenlik ihlalleri tespit edilmiş midir?
2014 Soma Maden Faciası sonrasında madenlerde güvenlik önlemlerinin artırılacağına dair verilen taahhütlerin durumu nedir? Denetim sayısı artırılmış mıdır ve bu tedbirler benzer kazaların önlenmesinde ne kadar etkili olmuştur?
İş güvenliği standartlarını ihlal eden madencilik şirketlerine karşı hangi hukuki ve düzenleyici işlemler uygulanmaktadır? Bu madeni işleten şirkete daha önceki denetimlerde herhangi bir yaptırım uygulanmış mıdır?
Hayatını kaybeden işçi Adem Balta'nın ailesine ve yaralanan işçi A.O.K.'ya ne tür tazminatlar ve destekler sağlanacaktır? Madencilerin ve ailelerinin bu tür kazalar karşısında yeterli koruma altında olmaları nasıl temin edilmektedir?
Türkiye tarihinin en büyük iş kazalarından biri olan Soma Maden Katliamı"ndan, Karaman ve İliç gibi yakın zamanlı maden katliamlarından sonra, benzer felaketlerin tekrar yaşanmaması adına Bakanlığınız tarafından ne gibi çalışmalar yürütülmektedir? Facianın ardından çıkarılan dersler, güvenlik uygulamalarına tam anlamıyla entegre edilmiş midir?
Madenlerde riskleri minimize etmek için yeni teknolojilerden ve iş güvenliği alanındaki yeniliklerden yararlanılmakta mıdır?
Son 10 yılda kaç yeni maden işletmesi ve ocağı açılmıştır? Bu madenlerin kaçı özel madendir, maden işletmeleri açılışları için Bakanlığınız denetim ve yetkinlikleri denetlemek için hangi mekanizmaları kurmuştur?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Alparslan Bayraktar, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı ·
DÖNEM | ESASNO 283 |! 718864
Türkiye Büyük Millet Meclisi (TBMM) tarafından Bakanlığımıza gönderilen soru önergelerinin cevaplandırılması sürecinde TBMM'ye doğru, güncel ve detaydan arındırılmış net bilgiler arz edilmesi hususlarına dikkat edilmekte, bu çerçevede dinamik bir yapı arz eden ve bu yönleri sebebiyle de sürekli olarak yenilenmesi gereken verilerin en güncel hali, ilgili kurum/kuruluşlarımızın internet adreslerinde yayımlanmaktadır.
Madencilik sektörüne ilişkin olarak; yıllar itibariyle ruhsat müracaatları sayıları, terk ve iptal edilen ruhsat sayıları, madencilik sektörünün GSYH içerisindeki payı, denetlenen saha sayıları gibi detaylı bilgilere Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEGY'nün hitps://www.mapeg.gov.tr/ internet adresindeki "Bilgi Merkezi" sekmesinden ulaşılabilmektedir.
İş kazalarının azaltılmasına yönelik olarak firmalar tarafından; saha gözetim çalışmaları, mevzuatın uygun gördüğü sürelerle risk değerlendirme çalışmaları, acil durumlar için tahliye tatbikatları, yangınla mücadelede kullanılmak üzere Azot Tesisi ve Kül Tesisi kurulumu, yeraltında oluşan gazların takibini yapmak için gaz izleme istasyonu, yer altında oluşabilecek kazalarda personelin konumunu tespit etmek ve acil durumu haber vermek amacıyla Personel Takip Sistemi ile Yeraltı Acil Durum Haberleşme Sisteminin kurulumu, Maden İşyerlerinde İş Sağlığı ve Güvenliği Kontrol Rehberi, meslek hastalıklarının önlenmesi amacıyla İş Hijyeni Ölçüm Laboratuvarı kurulumu, Heyelan İzleme Sistemi ve Merkezi Gaz İzleme Sistemi kurulumu uygulamaları yapılmaktadır.
Madencilik faaliyetlerinin tüm aşamaları, çevreye etkileri bakımından 287? Sayılı Çevre Kanunu kapsamında Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı, iş sağlığı ve güvenliği bakımından 6331 Sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu kapsamında Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanlığı ve madencilik faaliyetleri bakımından 3213 sayılı Maden Kanunu kapsamında Maden ve Petrol İşleri Genel Müdürlüğü (MAPEG) tarafından periyodik olarak denetlenmektedir.
Bakanlığımız tarafından yapılan denetimlere bakıldığında; 3213 sayılı Maden Kanunu ve ilgili Maden Yönetmeliği hükümleri kapsamında maden ocaklarına verilen ruhsatlar 4 ayrı gruba ayrılmış olup, çok az riskli ruhsatlar 24 ay, az riskli ruhsatlar 12 ay, riskli ruhsatlar 6 ay ve çok riskli ruhsatlar ise 3 ayda bir periyodik olarak MAPEG tarafından denetlenmektedir, Yapılan bu denetimlere ek olarak ilgili diğer kamu kurum/kuruluşlarının mevzuatları gereği yapacakları inceleme ve denetimlerde Kanun'a uygun çalışılmadığının tespiti halinde mevzuat çerçevesinde yapılacak işlemler yine MAPEG'e bildirilmekte, bu kapsamda çevre ve insan sağlığına zarar verdiği tespit edilen madencilik faaliyetleri için gerekli önlemler alınıncaya kadar MAPEG tarafından faaliyetlerin durdurulması ve idari para cezası gibi yaptırımlar uygulanmaktadır.
Madencilik sektöründe çalışanların güvenliğini artırmak amacıyla; Maden Yönetmeliği'nin 127'nci maddesi gereği maden mühendislerine sertifikalı daimi nezaretçi eğitimleri, maden işletme projelerini modellemek ve tasarlamakla yükümlü yetkilendirilmiş tüzel kişi (YTK) firmalarına belirli periyotlarla sertifikalı eğitimler verilmektedir.
Ayrıca yeni işe başlayanlara teorik ve pratik eğitim, 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca iş sağlığı ve güvenliği eğitimi, tahlisiye eğitimi ve ilk yardım eğitimi verilmekte olup, yangın tatbikatları ve acil durum tatbikatları gerçekleştirilmektedir. Bununla birlikte İşçilerin Risk ve Kontrol Odaklı Farkındalığının Artırılması Projesi, yeraltı ve yerüstü işyerlerinde Psikososyal Çalışmalar Projesi, Madencilik Sektöründe İş Sağlığı ve Güvenliğinin Geliştirilmesi Projesi ve iş sağlığı ve güvenliği önlemlerinin izlenmesi kapsamında planlı/plansız ziyaretlerin yapılması, acil durum ekiplerine tahliye eğitimlerinin verilmesi uygulamaları da yapılmaktadır.
Önergede yer alan ve diğer bakanlıkların görev alanına giren hususlara ilişkin bilgilerin ilgili kurum/kuruluşlardan alınmasının uygun olacağı değerlendirilmektedir.