Manisa ilinde tarımsal üretimin ve verimin artırılması için yapılan çalışmalara ilişkin
Kaynak göster
Selma Aliye Kavaf (DEVA Partisi), 31 Ekim 2024 tarihinde 7/18918 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 83 gün sonra, 22 Ocak 2025).
Selma Aliye Kavaf (DEVA Partisi, Manisa). “Manisa ilinde tarımsal üretimin ve verimin artırılması için yapılan çalışmalara ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/18918, 31 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-18918-manisa-ilinde-tarimsal-uretimin-ve-verimin-artirilmasi-icin-yapilan-calismalara-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/574b4a06-52cd-44ff-b225-0192e6c2d6f1
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 83 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 72 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıda belirtilen sorularımın Sayın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından
Selma Aliye KAVA: cevaplandırılmasını arz ederim. 30/10/2024
Gerekçenin tamamını göster (3 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Manisa ili, Türkiye'nin önde gelen tarım merkezlerinden biri olarak ülke ekonomisine önemli katkılar sağlamaktadır. Özellikle üzüm, zeytin ve sebze üretiminde öne çıkan Manisa, tarımsal üretimde stratejik bir konuma sahiptir. Orta Vadeli Program (O VP), tarımsal verimliliği artırmayı ve tarım sektörünün modernizasyonunu hızlandırmayı hedeflemektedir.
Bu bağlamda, Manisa'nın tarım sektöründe su yönetimi, teknoloji kullanımı ve organik tarım gibi alanlarda atılacak adımlar büyük önem taşımaktadır. Gediz Nehri ve diğer su kaynaklarının etkin kullanımı, akıllı tarım uygulamalarının yaygınlaştırılması ve organik ürün üretiminin teşvik edilmesi, ilin tarımsal üretimini ve rekabet gücünü doğrudan etkileyecek faktörlerdir.
Bu çerçevede;
SORULAR
Manisa'da son 3 yılda uygulanan modem sulama teknikleri (damla sulama vb.) nelerdir ve kaç çiftçi bu teknikleri kullanmaktadır?
Gediz Nehri'nin tarımsal sulamadaki rolü nedir ve su kalitesini korumak için ne gibi önlemler alınmaktadır?
Manisa'da akıllı tarım uygulamalarını (sensör sistemleri, uydu tabanlı izleme vb.) kullanan çiftçi sayısı kaçtır ve bu uygulamaların yaygınlaştırılması için ne gibi teşvikler sunulmaktadır?
Son 2 yılda Manisa'da organik tarım yapan üretici sayısı ve organik tarım alanı ne kadardır? Bu alanda nasıl bir artış hedeflenmektedir?
"5. Manisa'nın üzüm ve zeytinyağı üretiminde uluslararası pazarlardaki rekabet gücünü artırmak için ne gibi çalışmalar yapılmaktadır? i İ 6. Tarımsal üretimde verimliliği artırmak için son 1 yılda Manisa'da uygulanan projeler ve bu projelerin sonuçları nelerdir?
TBMM Halkla İlişkiler Binası 2.Kat, Oda: D-206 Bakanlıklar-Ankara
Manisa'daki çiftçilere yönelik son 2 yılda düzenlenen eğitim ve bilgilendirme faaliyetlerinin sayısı ve içeriği nedir?
Manisa'da tarımsal üretimde kullanılan yenilenebilir enerji kaynaklarının (güneş enerjisi vb.) oranı nedir ve bu oranı artırmak için ne gibi çalışmalar yapılmaktadır?
Manisa'da tarımsal ürün işleme ve paketleme tesislerinin modernizasyonu için son 3 yılda verilen destek miktarı nedir?
İklim değişikliğinin Manisa'nın tarımsal üretimine etkileri nasıl değerlendirilmektedir ve bu etkileri azaltmak için ne gibi adaptasyon çalışmaları yürütülmektedir?
Manisa'da tarımsal kooperatiflerin güçlendirilmesi için yürütülen çalışmalar nelerdir ve son 2 yılda kaç yeni kooperatif kurulmuştur?
Manisa'nın tarımsal ihracatını artırmak için uygulanan stratejiler nelerdir ve son 3 yıldaki ihracat rakamlarına etkisi ne olmuştur?
TBMM Halkla İlişkiler Binası 2.Kat, Oda: D-206 Bakanlıklar-Ankara
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Ülkemizde tarımsal üretimi artırmak, verim ve kaliteyi yükseltmek, sürdürülebilirliği sağlamak, kayıtlılığı artırmak ve çevreye duyarlı alternatif tarım tekniklerinin geliştirilmesini sağlamak amaçlarıyla, üreticilerimize tarımsal desteklemeler verilmekte, hibe programları uygulanmakta ve projeler yürütülmektedir.
Değişen ulusal ve uluslararası koşullara göre destekleme programlarında yapılacak düzenlemeler, destekleme programlarının esasları ve araçları, bunların bütçe ödenek ihtiyaçları 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun amir hükümleri çerçevesinde belirlenmekte ve destekleme uygulamaları Bakanlığımız tarafından yürütülmektedir.
Bakanlığımız tarafından üreticilere;
Bitkisel üretim,
Hayvansal üretim,
Kırsal kalkınma,
Su ürünleri üretimi,
Tarımsal araştırma ve geliştirme (Ar-Ge) olmak üzere 5 ana başlık altında tarımsal destekler verilmektedir.
Söz konusu desteklemelerden desteğin türüne göre ilgili mevzuat hükümleri çerçevesinde gerekli şartları yerine getiren ve başvuru süresi içerisinde müracaat yapan üretici, yetiştirici ve yatırımcılar yararlanmaktadır.
Manisa ilimizdeki üreticilerimize 2024 yılında (08.01.2025 tarihi itibarıyla) 977.547.813 TL destekleme ödemesi yapılmış olup ödemeler devam etmektedir.
Tarım politikalarının amaçları, ilkeleri ve öncelikleri doğrultusunda tarım sektörüyle ilgili politikaların planlanmasına yönelik 5488 sayılı Tarım Kanunu'nun 7'nci maddesinde değişikliğe gidilmiştir. Bahse konu kanuni düzenlemeye istinaden "Tarımsal Üretimin Planlanması Hakkında Yönetmelik" yayımlanarak yürürlüğe girmiştir.
Yapılan düzenlemeyle ürünlerin arz ve talep miktarı dikkate alınarak tarım havzası veya işletme bazında ürün veya ürün gruplarının en uygun yerde üretilmesi sağlanacak, ilin ekolojisine uygun ve suyu merkeze alan bir anlayış çerçevesinde oluşturulacak bitkisel üretim deseninde stratejik ürünler önceliklendirilecektir.
8859 sayılı 2025-2027 Yıllarında Yapılacak Bitkisel Üretime Yönelik Desteklemeler ile Diğer Bazı Tarımsal Desteklemelere İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında bitkisel üretimde yeni destekleme modeline ilişkin hususlar düzenlenmiştir.
Cumhurbaşkanı Kararı ile tarımsal üretimin ve gıda arz güvencesinin sürdürülebilirliğinin sağlanması, üretim planlamasına katkı sağlaması, verim ve kalitenin artırılması, tarımsal üretimde çevreci yaklaşımların benimsenmesi ve uygulanan politikaların etkinliğinin artırılması amaçlanmıştır.
Bu kapsamda, ülke ihtiyacının yurt içi üretimle karşılanabilmesi için verim ve kalitenin artırılması, kayıtların güncel tutulması ile üretim sürecinde yaşanan maliyet artışları ve fiyat istikrarsızlıkları gibi olumsuz koşullardan üreticilerin korunması hedeflenmektedir.
Bu Cumhurbaşkanı Kararı ile;
Strateji Geliştirme Başkanlığı e İlk defa bitkisel üretim destekleri 3 yıllık ve üretim döneminden önce açıklanmıştır. Destek kalemlerinde sadeleştirmeye gidilerek, bitkisel üretim yapan Çiftçi Kayıt Sistemi'ne (ÇKS) kayıtlı tüm üreticilerimizin destek alması sağlanmıştır. e Üretimplanlaması kapsamındaki stratejik ürünlere ilave destek verilecektir. e Su kısıtı olan havzalarda münavebeye uygun üretime ilave destek sağlanacaktır. e Kamu kuruluşları tarafından ıslah edilen milli tohumla üretim yapan üreticilerimiz ilave destek alacaktır. e Destek tutarları girdi maliyetlerindeki değişikliklere göre her yıl güncellenecektir. e Çifiçilerimiz üretime karar vermeden önce, hangi havzada, hangi ürüne, ne kadar destek alacağını bilerek planlı şekilde faaliyete başlayabilecekler ve bu sayede plansız üretimin getirdiği birtakım olumsuzluklardan etkilenmeyecektir.
Bitkisel üretimin desteklenmesi programıyla çiftçilere temel destek, planlı üretim desteği ve üretimi geliştirme destekleri verilecektir.
Manisa ili, 2023 yılında ülke genelinde bitkisel üretimde $inci sırada yer almaktadır. Üzüm ve zeytin üretiminde ülkemizin en önemli üretim bölgelerindendir.
"Manisa Sultani Çekirdeksiz Üzümü", "Manisa Asma Yaprağı", "Akhisar Domat Zeytini", "Akhisar Domat Zeytinyağı", "Akhisar Uslu Zeytini", "Akhisar Uslu Zeytinyağı", "Büyükbelen Tekir Zeytini" vb. pek çok ürün coğrafi işaret almıştır.
Araştırma enstitüsü müdürlüklerimizce yapılan ıslah çalışmaları sonucunda 15 adet üzüm çeşidi geliştirilerek tescilleri yapılmıştır. Islah çalışmaları, uluslararası sofralık üzüm piyasasının talep ettiği iri taneli, erkenci-geççi, renkli ve çekirdeksiz çeşitlerin geliştirilmesine yönelik yoğunluk kazanmıştır.
Ülkemizde bağcılığın geliştirilmesi için araştırma faaliyetlerini sürdüren Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğümüz 1930 yılında kurulmuştur. Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğümüz Asma Arazi Gen Bankasında 1.453 adet üzüm çeşidi koruma altına alınmıştır.
Çekirdeksiz üzüm bağlarında tercih edilen ve 9030-50 arası oranlarda verim artışı sağlayan Sultan 7 çekirdeksiz üzüm çeşidi Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğümüzce geliştirilmiştir. Aynı zamanda enstitü tarafından geliştirilerek tescil edilen sofralık çeşitlerden erken dönemde olgunlaşan Spil Karası, uluslararası piyasanın talep ettiği tane iriliğine sahip Beyra ve orta mevsim kaliteli sofralık özellikleri ile öne çıkan Efem üreticiler tarafından yoğun talep gören çeşitlerdendir.
Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğümüz bünyesindeki Üzüm ve Teknolojileri Ar-Ge ve Uygulama Merkezinde yürütülen çalışmalar ile üzümden katma değeri yüksek alternatif ve inovatif ürünler geliştirilerek ihracatın artırılması hedeflenmektedir.
Manisa Bağcılık Araştırma Enstitüsü Müdürlüğümüzce yürütülen tarımsal üretimde verimliliği artırmaya, iklim değişikliği koşullarında yetiştirme tekniği, ıslah ve adaptasyona yönelik bazı Ar-Ge çalışmaları aşağıda sıralanmıştır; e 2023 yılında sonuçlandırılan "Topraksız Tarımda Sofralık Üzüm Yetiştiriciliğinde Farklı Üretim Modellerinin Etkileri" projesi kapsamında ülkemizde ilk defa kapalı Strateji Geliştirme Başkanlığı sistem sera içerisinde tam kontrollü izlenebilir şartlarda bir yılda iki kez üzüm hasadı gerçekleştirilmiştir.
"e "Bornova Misketi ve Foça Karası Üzüm Çeşitlerinde Farklı Kısıtlı Sulama Düzeylerinin Verim ve Kalite Üzerine Etkisi" projesi ile Bornova Misketi ve Foça Karası üzüm çeşitlerine uygulanacak farklı seviyelerde sulama uygulamalarının verim, meyve kalitesi ve son ürün üzerine etkisinin incelenmesi amaçlanmaktadır. Bazı İnsektisitlere Direncinin Moleküler Karakterizasyonu" projesi kapsamında bağın ana zararlısı olan salkım güvesinin ilaçlı mücadeleye karşı direnç sorunları tespit edilmiş olup elde edilen veriler direnç yönetim programlarında kullanılmaktadır. e "Beyra, Efem ve Spil Karası Sofralık Üzüm Çeşitlerinde Farklı Terbiye Sistemleri ile PRD (Kısmi Kök Kuruluğu) Tekniğinin Omcanın Fizyolojik Faaliyetleri, Verimi ve Ürün Kalitesi Üzerine Etkileri" projesi 2019 yılında başlamış olup çalışmalar devam etmektedir. e "Yeni Geliştirilen Sofralık Üzüm Çeşitlerinin Farklı Ekolojilerde Adaptasyonun Belirlenmesi" projesi Manisa özelinde 2020 yılında başlamış olup çalışmalar devam etmektedir. e "Melezleme Islahı ile Abiyotik Stres Koşullarına (Kirece, Tuza ve Kurağa) Tolerant, Kolay Köklenebilen Asma Anacı Geliştirilmesi" projesi 2022 yılında başlamış olup çalışmaların 2026 yılında tamamlanması planlanmaktadır. e "Yerel Üzüm Çeşitlerinde Kuraklık Stresine Toleransın Fizyolojik, Biyokimyasal ve Moleküler Yöntemlerle Araştırılması" projesi 2024 yılında başlamış olup çalışmaların 2028 yılında tamamlanması planlanmaktadır. e "Aşılı Sultani Çekirdeksiz Üzüm Çeşidi Bağında Farklı Sulama Yöntemlerinin Verim ve Kaliteye Etkileri" projesi 2009 yılında sonuçlanmıştır. e "Farklı Anaçlar Üzerine Aşılı Sultani Çekirdeksiz Üzüm Çeşidinde Kurağa Toleransın Invitro Koşullarda Belirlenmesi" projesi 2017 yılında sonuçlanmıştır. e "Bazı Sofralık Üzüm Çeşitlerinde Su Stresinin Omca Gelişimi, Verimi ve Üzüm Kalitesi Üzerine Etkileri" projesi 2018 yılında sonuçlanmıştır. e "Ürün Yükü ve Yaprak Almanın Fizyolojik-Anatomik Etkilerinin, Salkım Ucu Kuruması ile İlişkilerinin İncelenmesi" projesi 2018 yılında sonuçlanmıştır. e "Farklı Örtüleme Tekniği Uygulanarak Taç İçi Mikroklima Düzenlemesinin Kurutmalık Çekirdeksiz Üzüm Çeşidinde (Vitis vinifera L. cv Sultan 7) Salkım Ucu Kuruması ve Tane Pörsümesi Üzerine Etkisi" projesi 2021 yılında sonuçlanmıştır. e "Kısıtlı Su Koşullarında Su Tasarrufu Sağlayan Sulama Yöntemlerine Göre Bitki Sulama Programlarının Oluşturulması" projesinin alt projesi olan "Bağcılıkta Yüzey Alı Damla Sulama Sistemleri Etkinliğinin Araştırılması" projesi 2022 yılında sonuçlanmıştır.
Üzüm üretiminde kullanılan pestisitlerin bekleme sürelerine uyulması, MRL (Maksimum Kalıntı Limitleri) değerlerinin Türk Gıda Kodeksi ve Avrupa Birliği MRL standartlarına uygun hale getirilmesi konusunda sektördeki tüm paydaşlarla çalışmalar yürütülmektedir.
Manisa İl Tarım ve Orman Müdürlüğümüzce iç ve dış pazarda tüketime konu olacak kuru üzümde Okratoksin-A ve pestisit kalıntısı kontrolleri bağ alanları ve işleme tesislerinde düzenli olarak yapılmakta ve üzüm üretim alanlarında hasat öncesi numune alımları gerçekleştirilmektedir.
Strateji Geliştirme Başkanlığı
"Biyolojik Mücadelenin Yaygınlaştırılması Projesi" kapsamında üzümde salkım güvesi ve unlu bitin kimyasal mücadelesine alternatif ve biyoteknik mücadeleye destek olacak biyolojik mücadele yöntemlerinden faydalı mantarlar (Entomopatojenik funguslar) kullanılması yoluyla biyolojik mücadelenin yaygınlaştırılması hedeflenmektedir. Proje kapsamında tesis kurulumu tamamlanarak 2025 yılında laboratuvar ve saha denemeleri gerçekleştirilecektir.
Manisa ilinde 2024 yılında Kalıntı Eylem Planı kapsamında hazırlanan "Ahmetli İyi Tarım Uygulamaları İle Kalıntısız Üzüme Devam Diyor", "Sürdürülebilir Bir Tarım İçin, Organik Tarımda Feromon Kullanmayı Seçin" ve "Bağ Alanlarında Kalıntı Eylem Planı Kapsamında Biyolojik Mücadelenin Yaygınlaştırılması" projeleri ile bağ alanlarında biyoteknik mücadele, biyolojik mücadele ajanı ve biyolojik mücadele preparatları kullanımının yaygınlaşması amaçlanmıştır.
Manisa ilinin üzüm konusunda uluslararası pazardaki rekabet gücünü artırmaya yönelik olarak üretim yapılan gıda işletmelerine HACCP tetkik ve denetimleri düzenli olarak gerçekleştirilmektedir.
Manisa İl Tarım ve Orman Müdürlüğümüzce 2023 ve 2024 yıllarında üreticilerimizi bilgilendirmek ve farkındalık yaratmak amacıyla; Tarımda Dijitalleşme ve Teknoloji Kullanım, Verimli Sulama Yöntemleri ve Su Yönetimi, Organik Tarım, İyi Tarım ve Sürdürülebilir Tarım Uygulamaları, Zeytin ve Zeytinyağı Üretimi, Hayvancılık ve Veterinerlik Hizmetleri, Tarım Sigortası ve Desteklemeler, Pestisit ve Kimyasal Kullanımının Azaltılması, Bağ Hastalık Zararlılarıyla Entegre Mücadele Yöntemlerinin Yaygınlaştırılması, Kooperatifleşme ve Tarımsal İşbirlikleri gibi pek çok konuda gerçekleştirilen 680 eğitim ve yayım faaliyeti düzenlenmiştir.
Manisa ilinde Kırsal Kalkınma Yatırımlarının Desteklenmesi Programı (KK YDP) kapsamında son üç yılda tarımsal ürün işleme ve paketleme konularında 12 projeye 28.264.286 TL hibe ödemesi yapılmıştır. Ayrıca KKYDP kapsamında 9 işletmeye Güneş Enerjisi Sistemleri desteği verilmiştir.
Bakanlığımız Tarım ve Kırsal Kalkınmayı Destekleme Kurumu (TKDK) tarafından 2021 yılından itibaren tarımsal ürün işleme ve paketleme sektöründeki modemizasyonlara 48.905.930 TL hibe ödemesi gerçekleşmiştir. Yenilenebilir enerji yatırımı kapsamında 61.718 MW yıllık üretim kapasiteli 80 projeye hibe desteği sağlanmıştır.
Manisa ilinde 2023 ve 2024 yıllarında "Tarım Sektöründe Kooperatifleşmenin Önemi ve Sonuçlarına" ilişkin 24 eğitim toplantısı düzenlenmiş ve bu süreçte 1 sulama kooperatifi, 5 tarımsal kalkınma kooperatifi kurulmuştur. Ayrıca 2024 yılında uygulanmaya başlanan KOOPBİS (Kooperatif Bilgi Sistemi) ile ilgili kooperatif temsilcilerine yönelik bilgilendirme ve toplantılar yapılmıştır.
Manisa ilinde 2023 üretim yılında 170.171 dekar alanda 2.190 üretici organik tarım üretimi gerçekleştirmiştir. Organik Tarımın Yaygınlaştırılması ve Kontrolü Projesi kapsamında son iki yılda Manisa ilimizde 3.500 dekar organik bağ alanı 3 alt proje ile desteklenmiştir. Organik tarımın yaygınlaştırılması ve organik ürünlerin pazarlanmasına yönelik çalışmalar sürdürülmektedir.
Bakanlığımız merkez ve taşra birimlerince 2024 yılı içerisinde tarımsal üretimde verimliliği artırmak amacıyla "Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirme Projesi", "Zeytin Sineği Mücadelesinde 903'lük DAP'lı Şişe Asımının Yaygınlaştırılması Projesi", "Zeytin Sineğine Karşı Eko-Trap ve *63'lük Dap'lı Şişe Asımının Yaygınlaştırılması Projesi", "Organik Strateji Geliştirme Başkanlığı
Bağımdan Yaprak Topluyorum Projesi", "Manisa Asma Yaprağı Coğrafi İşaretini Taşıyorum Projesi", "Biyolojik Mücadelenin Yaygınlaştırılması Projesi", "Küçükbaş Hayvan Yetiştiriciliğinde Sürü İyileştirme Projesi", "Sorgum Sudan Otu Melezi Üretiminin Yaygınlaştırılması Projesi", "Akhisar İlçesi Akkocalı Mahallesi Mera Islah ve Amenajman Projesi", "Kula İlçesi Sandal Mahallesi Islah ve Amenajman Projesi", "Salihli İlçesi Beylikli Mahallesi Islah ve Amenajman Projesi", "Salihli İlçesi Kemer Mahallesi Islah ve Amenajman Projesi", "Saruhanlı İlçesi Koldere Mahallesi Islah ve Amenajman Projesi" yürütülmüş olup Manisa ili arı yetiştiricilerimizin kendi ana anılarını üretmeleri amacıyla 500 yetiştiricimize 2.500 adet ana arı üretim kovanının 675 sübvansiyonlu dağıtımı gerçekleştirilmiştir.
Tarım Arazilerinin Kullanımının Etkinleştirme Projesi kapsamında; 118 üreticimize 11.750 kg nohut tohumu, 105 üreticimize 800.000 adet domates, biber ve patlıcan fidesi, 104 üreticimize 470.000 adet karnabahar ve lahana fidesi 9075 hibeli olarak dağıtımı yapılmıştır.
Manisa ilinde Tahmin ve Erken Uyarı Sistemleri (50 adet tahmin ve erken uyarı istasyonu ve 48 adet dijital kameralı tuzak) sayesinde bağ ve zeytin alanlarında meydana gelen doğal afetler, hastalık ve zararlıların gelişimi, yayılımı ve enfeksiyon oluşturma risklerine karşı hızlı ve etkin önlemler alınabilmektedir. Risk durumunda yaklaşık 70 bin üreticimiz anlık olarak SMS yoluyla bilgilendirilmektedir.
Ülkemiz, küresel iklim değişikliğinin etkilerinin yoğun olarak hissedileceği Akdeniz iklim kuşağında yer almasından dolayı iklim değişikliğinin olumsuz etkilerinden en fazla etkilenecek ülkeler arasında kabul edilmektedir.
Bakanlığımızca 2016 yılında tamamlanan "İklim Değişikliğinin Su Kaynaklarına Etkisi Projesi" ile iklim değişikliğinin tüm havzalarda yüzey ve yer altı sularına muhtemel etkisi tespit edilmiş ve gerekli uyum faaliyetleri belirlenmiştir.
Ulusal su verimliliği hedeflerinin ve stratejilerinin ortaya konulduğu "Değişen İklime Uyum Çerçevesinde Su Verimliliği Strateji Belgesi ve Eylem Planı (2023-2033)" hazırlanmıştır.
Bulunduğumuz yüzyıl için yapılan iklim etki değerlendirmeleri, artan sıcaklıklar ve değişen yağış rejimi neticesinde tarımsal sulama, endüstri, kentsel ve turizm kullanımlarının hangi ölçüde artacağı ile ilgili olarak gelecek dönemlere ilişkin su ihtiyaçları projeksiyonları yapılmıştır.
Ülkemizde tüm sektörlerde suyun verimli kullanılması ve su verimliliği konusunda toplumsal farkındalığın artırılması amacıyla 31 Ocak 2023 tarihinde "Ulusal Su Verimliliği Seferberliği" başlatılmıştır.
Ulusal su verimliliği seferberlik kapsamında kentsel, endüstriyel ve tarımsal su verimliliğinin sağlanmasına ilişkin rehber dokümanlar hazırlanmış olup www.suverimliligi.gov.tr adresinden ulaşılabilmektedir.
Tüm sektörlerde su verimliliği bilincinin oluşturulması ve farkındalık oluşturulması maksadıyla ülke genelinde eğitim çalışmaları yürütülmektedir. Suyun verimli kullanılmasına ilişkin afişler ve bilboardlar hazırlanmış olup halkın farkındalığının sağlanması maksadıyla ortak alanlarda sergilenmeye başlanılmıştır.
Bakanlığımız Su Yönetimi Genel Müdürlüğünce tarım sektörü ile birlikte 12 sektörün adil ve dengeli su paylaşımını sağlamak ve su kullanımından elde edilecek faydayı en üst seviyeye çıkarmak amacıyla havza ve alt havza bazında Sektörel Su Tahsis Planları (SSTP) hazırlanmaktadır.
Strateji Geliştirme Başkanlığı
İklim değişikliğinin tarım sektörü üzerindeki olumsuz etkileri ise daha sıcak ve az yağışlı iklim koşulları, ekstrem meteorolojik olaylarda artış, su kaynaklarında azalma, kuraklık şiddetinde artış, su ve toprak kalitesinde bozulma ve biyolojik çeşitliliğin azalması gibi hususlar olarak sıralanmaktadır.
Bu bağlamda; Bakanlığımız koordinatörlüğünde ülkemiz şartlarına uygun 2008-2012, 2013- 2017, 2018-2022 ve 2023-2027 dönemine ait Türkiye Tarımsal Kuraklıkla Mücadele Stratejisi ve Eylem Planı hazırlanarak uygulamaya konulmuştur.
Kuraklık risklerinin olumsuz etkilerinin asgari düzeye indirilmesi ve kuraklıklara karşı hazırlıklı olunması maksadıyla ülkemizdeki (Gediz Havzası'nın da dahil olduğu) 25 nehir havzası için kuraklık yönetim planları hazırlanmıştır.
Kuraklık yönetim planları kapsamında su kaynaklarımızın verimli kullanılması ve kuraklıklara karşı hazırlıklı olunmasına yönelik olarak belirlenen tedbirler; e Sulamaalanlarının rehabilitasyonu ve modem sulama sistemlerine geçilmesi, e İçme ve kullanma suyu şebekelerindeki kayıp kaçakların azaltılması, e Sanayi sektöründe kullanılan suyun geri kazanılması ve temiz üretim tekniklerinin yaygınlaştırılması,
Alternatif su kaynaklarının belirlenmesi,
Gözlem ağının geliştirilmesi,
Kullanılmış suların yeniden kullanımının sağlanması,
Kuraklığa dayanıklı bitkisel ürünlerin artırılması,
Kuraklığın ekosistem üzerindeki olumsuz etkilerinin azaltılması,
Kuraklık farkındalığının artırılması ile yılda 11,6 milyar m? su tasarrufu sağlanması hedeflenmektedir.
Tarımsal Kuraklıkla Mücadele Stratejisi ve Eylem Planı'nın yol göstericiliğinde illerin kendi dinamiklerine ve özel koşullarına uygun olarak "İl Kuraklık Eylem Planı" oluşturulmuştur. İl Eylem Planı kapsamında; Vali başkanlığında ilgili kurum ve kuruluşların katılımı ile oluşturulan İl Kriz Merkezi kararlarıyla olası kuraklık ile ilgili tedbirler alınarak il bazında uygulanmaktadır.
Ayrıca "Kuraklık Tahmini ve Erken Uyarı Sisteminin Kurulması" çalışmalarına başlanmış olup 2027 yılında tamamlanması hedeflenmektedir.
Toprak ve su kaynaklarında iklim değişikliği etkilerini azaltmak amacıyla; e "Bağcılıkta Meyve Verim ve Kalitesi Üzerine İklimsel Faktörlerin Etkisinin Araştırılması: Manisa Bölgesi" projesi kapsamında iklim parametreleri ile bağcılıkta fenolojik takipler yapılarak, iklim değişikliğinin meyve verimi ve kalitesi üzerine etkileri belirlenmektedir. Elde edilecek bulgularla bölgede bağcılık sektörünün iklim değişikliğine uyum kapasitesinin artırılması amaçlanmaktadır. e Gediz Havzası İçin Tarımsal Kuraklık Karakteristiklerinin Belirlenmesi, Meteorolojik Kuraklığın Tarımsal Kuraklığa Yayılımının Değerlendirilmesi" projesi ile Manisa ilini de kapsayan Gediz Havzası'nda tarımsal kuraklığın şiddeti, alansal değişimi ve frekansının belirlenerek, havzanın kuraklık karakteristiğinin ortaya konulması ve kuraklık yönetim planlarına katkı sağlayacak önerilerin geliştirilmesi amaçlanmıştır. Strateji Geliştirme Başkanlığı
"e "Görüntü İşleme ve Makine Öğrenmesi Teknikleri ile Üzümde ve Zeytinde Verim ve Hasar Tespiti" projesi ile Manisa bölgesinde üzüm ve zeytin bitkilerinin rekoltesini yüksek doğrulukla tespit edebilen bir yapay zekâ ürünü geliştirilmiştir. Geliştirilen yöntemle, verim tahmini ve hastalık tespitinde 9083-99 doğruluk oranına ulaşılmıştır.
Gediz Nehri, üzerindeki Salihli Regülatörü, Ahmetli Regülatörü ve Emiralem Regülatörü ile Salihli Sağ ve Sol, Ahmetli Sağ ve Sol, Menemen Sağ ve Sol Sahil Sulamalarında ana taşıyıcı kanal görevi görmektedir.
Manisa'da yer alan kapalı şebekeye sahip sulama sistemlerinde maksimum su tasarrufu sağlanmaktadır. Kapalı şebekeye sahip sulamalarda yalnızca damla ve yağmurlama sulama sistemi uygulanmakta ve salma sulama yapılmamaktadır.
Bölgede işletme halinde açık kanallı-kanaletli sulama sahalarının rehabilitasyonu kapsamında kapalı-borulu sulama sistemlerine dönüştürülmesi çalışmalarına ivedilikle devam edilmektedir.
Rehabilitasyon projelerinde ve kapalı sistem borulu sulama şebekelerinde uygulanan sayaçlı sistemler, debimetre ve kartlı sistem uygulamaları ile çiftçilerin bilinçli tüketim yapmaları ve su kullanımında tasarruf etmeleri sağlanmıştır.
Atık suların arıtılarak sulamaya tekrar geri kazandırılmasına yönelik değerlendirme ve etüt çalışmaları planlama düzeyinde devam etmektedir.
Bakanlığımızca tarımda kullanılan suyun etkin kullanımını sağlamak amacıyla bireysel tarla içi modem sulama sistemlerine 2024 yılından itibaren 3 milyon TL'yi geçmemek üzere 9050 oranında hibe desteği sağlanmaktadır. Manisa ilinde son üç yılda 462 üreticimizin modern sulama tesisleri 9050 hibe kapsamında desteklenmiştir.
8038 ve 8039 Sayılı Cumhurbaşkanı Kararları kapsamında 01.01.2024-31.12.2026 tarihleri arasında Ziraat Katılım Bankası A.Ş. ile T.C. Ziraat Bankası A.Ş. ve Tarım Kredi Kooperatiflerinden 28 farklı konuda 9625-96100 aralığında Hazine faiz/kâr payı destekli yatırım ve işletme kredi/finansmanı kullanımı yapılabilmektedir.
Bu doğrultuda; basınçlı sulama sistemleri ve tarımsal yenilenebilir enerji yatırımlarına 15 milyon üst limite kadar *0100 faiz/kâr payı desteği verilmektedir.
İbrahim YUMAKLIBakan