Kürtçe hutbe ve vaaz verdikleri gerekçesiyle yargılandığı iddia edilen din görevlilerine ilişkin
Kaynak göster
Gülderen Varli (DEM Parti), 30 Ekim 2024 tarihinde 7/18936 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Cumhurbaşkanı Yardımcılığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 83 gün sonra, 21 Ocak 2025).
Gülderen Varli (DEM Parti, Van). “Kürtçe hutbe ve vaaz verdikleri gerekçesiyle yargılandığı iddia edilen din görevlilerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/18936, 30 Ekim 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-18936-kurtce-hutbe-ve-vaaz-verdikleri-gerekcesiyle-yargilandigi-iddia-edilen-din-gorevlilerine-i (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/53e42b9e-9152-47d1-8b18-0192e1a1fb8e
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 83 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 71 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Cumhurbaşkanı Yardımcısı Cevdet Yılmaz tarafından Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü 'nün 96'ıncı ve 99uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Gül
Kürtçe hutbe ve vaaz verdikleri gerekçesiyle Din Alimleri Yardımlaşma ve Dayanışma Derneği'nin (DİAYDER) başkan, yönetici ve üyesi tutuksuz yargılanan 22 din alimi hakkında "terör örgütü üyesi olmak" ve "terör örgütü propagandası yapmak" iddiasıyla açılan davanın karar duruşması 25 Ekim 2024 tarihinde Çağlayan Adliyesi'nin 14'üncü Ağır Ceza Mahkemesinde görüldü. Din alimlerinin taziyelere gitmesi, dernek dergisi, kayyım protestolarına katılımın "örgüte yardım? olarak değerlendirildiği, operasyonlar devam ederken, savaş karşıtı eylemlere katıldı denilmesi, yaşam (jiyan), genç (ciwan) ve İBB'nin verdiği yardım kartları da suçlama konusu yapılmıştır. Duruşmada kararını açıklayan mahkeme heyeti, yaşamını yitiren I kişinin davasının düşürüldüğünü belirtmiştir. Mahkeme 6 kişi hakkında ayrı ayrı beraat, 9 kişi hakkında "terör örgütüne üye olmak" iddiasından indirime giderek 6 yıl 3 ay, dernek başkanı Ekrem Baran'ın da aralarında bulunduğu 3 kişi hakkında "terör örgütüne üye olmak" iddiasıyla 7 yıl 6 ay, 4 kişi hakkında ise "terör örgütüne yardım etmek" iddiasıyla 2 yıl ay hapis cezası vermiştir. .
Bu bağlamda;
SORULAR
Kürtçe hutbe okumak ve vaaz vermek suç sayılmasının hukuki gerekçesi nedir?
Başka birdilde hutbe veya vaaz verilemez diye bir hukuk kuralı var mı? Bildiği bir dilde ibadet eden insanları bilmediği, anlamadığı bir dilde ibadet etmeye zorlamak suç değil midir? 0
Tüm dinlerde ölüye saygı esastır ve ölenin cenazesine katılmak hayır sebebidir. Hayır, sebebi olan bir katılımın suç sayılmasının gerekçesi nedir? Hayır işlemek, taziyeye gidip Fatiha okumak suç mudur?
Dernek dergisi, kayyım protestolarına katılımın "örgüte yardım" olarak değerlendirildiği, operasyonlar devam ederken, savaş karşıtı eylemlere katıldı denilerek ve İBB'nin verdiği yardım kartlarının da suçlama sayılmasının hukuki gerekçesi nedir? Barış istemek suç mudur?
İnsanların ölmemesi için demokratik hak olan protesto hakkını kullanmak teorikte hak gözükürken pratikte suç sayılmasına ilişkin bakanlığınız tarafından yapılan herhangi bir çalışma var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Cevdet Yılmaz, Cumhurbaşkanı Yardımcısı ·
Diyanet İşleri Başkanlığı, Anayasanın 136 ncı maddesi uyarınca, milletçe dayanışma ve bütünleşmeyi amaç edinerek; İslam dininin inançları, ibadet ve ahlak esasları ile ilgili işleri yürütmek, din konusunda toplumu aydınlatmak ve ibadet yerlerini yönetmek üzere 22/6/1965 tarihli ve 633 sayılı Diyanet İşleri Başkanlığı Kuruluş ve Görevleri Hakkında Kanun ile görevlendirilmiştir.
Vaaz ve hutbeler, Diyanet İşleri Başkanlığı Din Hizmetleri Uygulama Genelgesi çerçevesinde anılan Başkanlık tarafından hazırlanmaktadır.
Telefon No : (0312)525 55 55 Fax : (0312) 525 5831
Cevdet YILMAZCumhurbaşkanı Yardımcısı