Hrant Dink suikastında ihmali olduğu iddia edilen kamu görevlilerine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Cumhurbaşkanı Yardımcısı Sayın Cevdet YILMAZ tarafından Anayasa'nın 98 inci ve TBMM İçtüzüğünün 96'ncı ve 99'uncu maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını saygılarımla arz ederim.

Sezai Temelli Dem Parti Grup başkanvekili

Yaşamı ve meslek hayatı boyunca Türkiye halklarının barış içinde yaşaması için mücadele eden gazeteci Hrant Dink, 19 Ocak 2007 günü organize bir cinayetle katledildi. Cinayetin üzerinden 19 yıl geçmesine rağmen "öldürülme" emrini veren asıl failler ve sorumlular yargı önünde açığa çıkarılmadı.

Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

6 Şubat 2004 tarihinde AGOS gazetesinde yayımlanan bir haberden sonra, dönemin kimi askeri, sivil kamu görevlilerince yapılan açıklamaların ardından kamuoyunda nefret söylemlerinin hedefi haline gelen Hrant Dink hakkında yargı da harekete geçerek, 16 Nisan 2005 tarihinde "Türklüğe hakaret" (TCK 301) suçlamasıyla dava açıldı. Dava sonucunda verilen mahkumiyet kararı, bilirkişi raporuna ve Yargıtay Başsavcılığı'nın itirazına rağmen Yargıtay tarafından onandı. Medyadaki nefret söylemleri içeren haberler, Hrant Dink'i cinayetten önce itibar suikastlarına ve ırkçı linç girişimlerine maruz bıraktı.

Hrant Dink, 19 Ocak 2007 Ogün Samast isimli bir tetikçi eliyle katledildi. Hrant Dink'in cenazesinde bir araya gelen yüzbinlerce yurttaşın adalet talebi bugüne kadar en güçlü şekilde devam etti.

Hrant Dink cinayetine dair yargı süreci, 20 Nisan 2007 tarihinde açılan dava ile başladı, 14 yıl sonra 26 Mart 2021'de gerçekleşen 131. duruşmada karar açıklandı. Cinayet davasındaki yargı süreci, Dink'i aramızdan alan karanlığı ve gerçek sorumluları açığa çıkaracak, adalet sağlayacak biçimde işlemedi. Hrant Dink katliamıyla yüzleşilmedi. Dink cinayetinde özellikle güvenlik kurumlarından kimi kamu görevlilerine kadar uzanan süreç, göz göre göre gerçekleşen cinayette yaşanan suiistimaller, tetikçiyi yönlendiren karanlık odaklar aydınlatılmadı, Dink cinayeti ne yazık ki karartıldı.

Son olarak 16 yıl 10 ay cezaevinde kalan tetikçi fail Ogün Samast koşullu salıverilme kapsamında "iyi hal" gerekçe gösterilerek Bolu F Tipi Cezaevi'nden tahliye edildi. Gazeteci Gökçer Tahincioğlu'nun hazırladığı "8/ Soruda Hrant Dink Cinayeti' dosyası, Hrant Dink davasının gerçekleri ortaya çıkarma amacından yoksun biçimde yürütüldüğünü bizlere bir kez daha hatırlatmıştır. Tahincioğlu'nun yönelttiği her bir soru, hepimizin Hrant Dink'in katledilmesine ilişkin ısrarla yanıt beklediği sorulardır.

Bu bağlamda

I- Cinayetin azmettiricisi olmakla yargılanan Yasin Hayal, emniyet birimleri tarafından biliniyor muydu?

SORULAR

1. Yasin Hayal'in sadece 11 ay tutuklu kaldıktan sonra, üstelik bu sürenin 3 ayını akıl hastanesinde geçirmesine rağmen "akıllı" raporu alarak tahliye edilmesi hangi hukuki ve idari gerekçelere dayanmaktadır?

2. Eylül 2005'ten itibaren Yasin Hayal'in tutuksuz yargılanmasına karar verilirken, işlediği suçun ağırlığı neden dikkate alınmamıştır?

3. Asıl mahkeme heyeti izinliyken, dosyayla doğrudan ilgisi olmayan ve içinde bir ticaret mahkemesi üyesi ile bir icra hâkiminin yer aldığı nöbetçi heyetin tahliye kararı vermesi hangi hukuki gerekçelere dayanmaktadır? Bu uygulama, yargı usulleri ve teamülleriyle nasıl bağdaşmaktadır?

4. Nöbetçi heyetin, tahliye kararı verirken Yasin Hayal hakkında yurtdışına çıkış yasağı dahi koymamasının gerekçesi nedir? Bu kararı veren hâkimler hakkında herhangi bir idari ya da disiplin soruşturması başlatılmış mıdır?

5. Yasin Hayal'in mahkumiyetine ilişkin temyiz başvurusunun Temmuz 2006'da Yargıtay'a ulaşmasına rağmen, Yargıtay Cumhuriyet Başsavcılığı'nın tebliğnameyi hazırlayıp ilgili daireye göndermesinin yaklaşık 8 ay sürmesi ve Yargıtay'ın kararını ancak Mayıs 2008'de vermesi hangi gerekçelerle açıklanmaktadır?

6. Bu olağanüstü gecikmenin, Hayal'in Hrant Dink cinayeti öncesinde cezaevine girmemesine fiilen zemin hazırladığı dikkate alındığında, sorumluluğu bulunan kişi ve kurumlar hakkında Bakanlığınızca herhangi bir inceleme ya da soruşturma yapılmış mıdır?

7. Polisin Erhan Tuncel'i tanıdığı, Yasin Hayal ile ilişkisini bildiği ve Başbakanlık Teftiş Kurulu raporları ile İstanbul Terörle Mücadele Şubesi raporlarında, Trabzon'daki McDonald?*s bombalamasının Tuncel ve Hayal tarafından birlikte organize edildiğinin açıkça belirtilmiş olmasına rağmen, bu kişiler hakkında neden etkili ve önleyici bir işlem yapılmamıştır? Bu açık istihbarata rağmen gerekli tedbirleri almayan emniyet ve istihbarat görevlileri hakkında Bakanlığınızca herhangi bir idari ya da cezai soruşturma yürütülmüş müdür?

8. Erhan Tuncel'in, McDonald's bombalaması ve Yasin Hayal ile ilişkisi bilinmesine rağmen şüpheli olarak sorgulanmaması, aksine olaydan yalnızca 24 gün sonra dönemin Trabzon Emniyet Müdürü tarafından "Yardımcı İstihbarat Elemanı (YİE)" yapılması hangi hukuki ve idari gerekçelere dayanmaktadır? Muhbirliğinin ortaya çıkmaması için gösterildiği belirtilen olağanüstü çabalar kimlerin talimatıyla yürütülmüştür?

9. Mahkemenin Erhan Tuncel hakkında verdiği "zorla getirilerek dinlenmesi? kararının uygulanmaması ve jandarmanın, duruşmaları takip ettiği bilinen Tuncel'i "bulamadığını" bildirmesi nasıl açıklanmaktadır? Hrant Dink suikastından sonra Yasin Hayal'in, Tuncel'in bu olayın azmettiricisi ve bombayı imal eden kişi olduğunu beyan etmesine rağmen Tuncel'in yargılama dışında tutulmasının sorumluluğu kimlere aittir?

10. Erhan Tuncel'in, Trabzon Emniyeti İstihbarat Şubesi'nde görevli polis Muhittin Zenit'e bağlı olarak çalıştığı, 15 Şubat ve 7 Nisan 2006 tarihli raporlarında Yasin Hayal'in Hrant Dink'e yönelik eylem yapacağını açıkça isim vererek bildirdiği ve bu bilgiler karşılığında ücret aldığı halde, neden koruyucu ve önleyici hiçbir tedbir alınmamıştır?

11. Erhan Tuncel'in, daha önce bilgisini verdiği cinayetten yalnızca iki ay önce, 23 Kasım 2006'da "muhbirlik? statüsünün sonlandırılmasının gerekçesi nedir? Bu karar, cinayete göz yumulduğu iddiaları çerçevesinde soruşturulmuş mudur ve dönemin Trabzon

    Emniyet Müdürü Reşat Altay'ın cinayetten bir hafta sonra görevden alınmasıyla bu süreç arasında bir illiyet bağı var mıdır?

12. Erhan Tuncel'in, daha önce bilgisini verdiği cinayetten yalnızca iki ay önce, 23 Kasım 2006'da "muhbirlik" statüsünün sonlandırılmasının gerekçesi nedir? Bu karar, cinayete göz yumulduğu iddiaları çerçevesinde soruşturulmuş mudur ve dönemin Trabzon Emniyet Müdürü Reşat Altay'ın cinayetten bir hafta sonra görevden alınmasıyla bu süreç arasında bir illiyet bağı var mıdır?

13. Trabzon Emniyet Müdürlüğü'nün, 17 Şubat 2006 ve 7 Nisan 2006 tarihlerinde, Erhan Tuncel kaynaklı olarak "Hrant Dink'e yönelik eylem yapılacağı? bilgisini Emniyet Genel Müdürlüğü İstihbarat Daire Başkanlığı'na ve İstanbul Emniyet Müdürlüğü'ne resmi yazılarla bildirmesine rağmen, bu tarihten sonra neden hiçbir yeni istihbari bilgi paylaşılmamıştır? Bu uyarıların ardından Yasin Hayal ve çevresi hakkında yürütüldüğü belirtilen araştırmalar neden sonuçlandırılmamış, önleyici tedbirler neden hayata geçirilmemiştir?

14. Trabzon İl Jandarma Komutanlığı'na bağlı haber elemanı Coşkun İğci'nin, Yasin Hayal'in Hrant Dink'i öldürmek için silah istediğini Temmuz 2006'da bildirmesine rağmen, Trabzon Jandarma İl Alay Komutanı Albay Ali Öz ve emrindeki kişiler neden önleyici tedbir almamıştır? Cinayetten sonra söz konusu jandarma görevlilerinin

    • suikast bilgisini önceden edinmediklerine" dair sahte rapor düzenlemeleriyle ilgili Bakanlığınızca herhangi bir idari veya adli soruşturma başlatılmış mıdır?

15. Dönemin Trabzon Emniyet Müdürü Ramazan Akyürek'in Haziran 2006'da Ankara'ya atanmasının ardından göreve gelen Reşat Altay döneminde, Emniyet Genel Müdürlüğü İstihbarat Dairesi Başkanlığı'nın hedef koruma programına Hrant Dink*in neden dahil edilmediği tarafınızca açıklanabilir mi?

16. Samast'ın cinayeti işlediği sırada olay yeri çevresinde, tetikçinin Trabzon'dan İstanbul'a gelmek için gittiği otogardaki polislerin bulunduğu doğru mudur? Bu polislerle ilgili neden soruşturma yürütülmemiştir?

17. Ogün Samast'ın Samsun Emniyeti'nde bayrak önünde "kahramanlık pozu" verdirilmesi ve polisler tarafından takdir edilmesinin gerekçesi nedir? Bu davranış, Hrant Dink cinayetinin önlenmesi açısından görev ve sorumluluk ihlali oluşturmasına rağmen, ilgili polisler hakkında bir idari veya adli işlem başlatılmış mıdır ?

18. Yasin Hayal ve Erhan Tuncel'in de aralarında bulunduğu sanıkların tamamının "silahlı terör örgütü üyeliği" suçundan beraat etmesinin gerekçesi nedir? Bu kararın, suçun niteliği ve toplumsal vicdan açısından yarattığı sonuçlar nasıl değerlendirilmektedir?

19. Cinayetle ilgili olarak hazırlanan TBMM, Başbakanlık Teftiş Kurulu ve Devlet

    Denetleme Kurulu raporlarında tespit edilen kamu görevlisi ihmalleriyle ilgili olarak ilgili bakanlıklar tarafından hangi adımlar atılmıştır?

20. Üst düzey emniyet ve jandarma yetkilileri hakkında soruşturma izni verilmemesinin gerekçesi nedir ve bu durumun soruşturmanın etkinliğine etkisi değerlendirilmiş midir?

21. Cinayet sırasında Dink'in uğradığı Akbank şubesinin müdürü Hamza Bülent İlkehan da Akbank Pangaltı Şubesi'nin güvenlik kameralarının öğleden önceki kısmının bulunamamasına dair delillerin karartılması şüphesi ile bir soruşturma yürütülmüş müdür?

22. Görüntüleri alan polisler neden tutanak imzalamaktan imtina etmişlerdir? Bu polisler hakkında delil karartma şüphesi ile soruşturma başlatılmış mıdır?

23. Olay yerinde ve ilgili mekanlarda delillerin toplanmaması veya eksik toplanması nedeniyle soruşturmanın eksik yürütüldüğü iddiaları doğru mudur? Bu konuda ilgili bakanlık tarafından hangi önlemler alınmıştır?

24. Dink ailesi ve avukatları tarafından talep edilen soruşturmanın genişletilmesine yönelik taleplerin reddedilme gerekçesi nedir? Bakanlığınız bu taleplerin karşılanmamasının soruşturmanın etkinliğine etkisini değerlendirmiş midir?

25. Cinayetin tüm yönlerinin açığa çıkarılmasına yönelik yargılamanın henüz tamamlanmamış olmasının sebepleri nelerdir ve Bakanlığınız bu sürecin hızlandırılması veya eksikliklerin giderilmesi için hangi adımları planlamaktadır?