İçeriğe atla

28. DÖNEM · 592 VEKİL · SON GÜNCELLEME

Ara
YAZILI SORU ÖNERGESİ · 7/19360 GEÇ CEVAPLANDI · 69 GÜN

Et fiyatlarındaki artışın önlenmesi amacıyla alınan tedbirlere ilişkin

Kaynak göster

Hasan Ekici (Saadet Partisi), 14 Kasım 2024 tarihinde 7/19360 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 69 gün sonra, 22 Ocak 2025).

Hasan Ekici (Saadet Partisi, Konya). “Et fiyatlarındaki artışın önlenmesi amacıyla alınan tedbirlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/19360, 14 Kasım 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19360-et-fiyatlarindaki-artisin-onlenmesi-amaciyla-alinan-tedbirlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/13b9c333-cdee-415b-8812-01933000ebe1

Sade metin (Markdown) →

ÖNERGENİN YOLCULUĞU

  1. TBMM'ye verildi
  2. Bakanlığa iletildi
  3. 15. gün
  4. Bakanlık cevapladı

Verilişten cevaba 69 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 62 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.

Önerge metni

PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı Sayın İbrahim Yumaklı tarafından yazılı olarak cevaplandırılmasını, Anayasa'nın 98 ve İçtüzüğün 96'ncı maddeleri gereğince arz ederim. Saygılarımla.

Eurostat'ın 2024 yılı Ağustos ayına ait verilerine göre, Türkiye'nin yıllık et enflasyonu 9060,3 oranına ulaşarak Avrupa'daki en yüksek et enflasyonuna sahip ülke konumuna gelmiştir. Avrupa Birliği ülkelerinde ortalama et enflasyonu "l,I seviyesindeyken, Türkiye'nin diğer Avrupa ülkelerinden belirgin şekilde ayrışması, ülkedeki ekonomik koşulların ve tarım-gıda politikasının yeniden değerlendirilmesini zorunlu kılmaktadır.

Bu yüksek enflasyon oranı, ülkemizde et gibi temel gıdaların erişilebilirliğini zorlaştırmakta; özellikle dar gelirli vatandaşlarımızın beslenme ve sağlıklı gıdaya ulaşma haklarını ciddi şekilde tehdit etmektedir. Et fiyatlarındaki artış, aynı zamanda hayvancılık sektöründeki üretim maliyetlerinin yüksekliği, yem fiyatları ve enerji maliyetleri gibi pek çok etkenin etkisi altında şekillenmektedir.

Gerekçenin tamamını göster (4 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt

Bu bağlamda, Türkiye'de et fiyatlarını etkileyen yapısal sorunların, arz-talep dengesizliklerinin ve maliyet faktörlerinin incelenmesi; bu sorunlara yönelik çözüm önerilerinin geliştirilmesi büyük önem arz etmektedir. Bakanlığınızın bu konudaki mevcut çalışmalarının kamuoyuyla paylaşılması, toplumun bilgi edinme hakkı çerçevesinde elzemdir.

Adres: Halkla İlişkiler Binası 3.Kat B324 TBMM/ANKARA

Bu bağlamda sorularım şunlardır:

I. Türkiye'de et enflasyonunun 9060,3 gibi yüksek bir orana ulaşmasının ana sebepleri nelerdir? Bu artışta hangi faktörler (üretim maliyetleri, arz-talep dengesi, vergi oranları vb.) başlıca rol oynamaktadır?

SORULAR

  1. Et fiyatlarındaki bu artışı önlemek ve vatandaşlarımızın et gibi temel gıda ürünlerine erişimini kolaylaştırmak amacıyla Bakanlığınızca alınan uzun ve kısa vadeli tedbirler nelerdir?

  2. Et üretimindeki maliyetlerin Avrupa ülkelerine kıyasla yüksek olmasının nedenleri nelerdir? Yem, enerji ve diğer girdi maliyetlerinin düşürülmesi için Bakanlığınızca yürütülen çalışmalar nelerdir?

  3. Hayvancılık sektöründeki yem maliyetlerinin düşürülmesi amacıyla Bakanlığınızca herhangi bir sübvansiyon veya teşvik programı uygulanmakta mıdır? Uygulanmaktaysa bu programların kapsamı ve etkisi nedir?

  4. Türkiye'deki et üretimi kapasitesini artırmak ve yerli üreticiyi desteklemek amacıyla alınan veya alınması planlanan tedbirler nelerdir?

  5. Bakanlığınız, halkın temel besin ihtiyaçlarına ulaşımını kolaylaştırmak amacıyla et ithalatı stratejisini değerlendirmekte midir? Değerlendiriliyorsa ithalatın iç piyasaya etkisi nasıl öngörülmektedir? y

  6. Yüksek et enflasyonunun et ithalatına ve genel olarak ülke ekonomisine etkilerini analiz eden bir çalışma yapılmış mıdır? Yapıldıysa bu çalışmanın sonuçları kamuoyuyla paylaşılacak mıdır?

  7. Et enflasyonundaki artışın vatandaşların beslenme alışkanlıklarına etkileri konusunda Bakanlığınızın herhangi bir araştırması veya çalışması mevcut mudur? Mevcutsa bu çalışmanın sonuçları nelerdir?

  8. Et ve diğer temel gıdalarda yüksek enflasyonun önüne geçmek için uluslararası örneklerden yola çıkarak uygulanması düşünülen politikalar var mıdır? Başka ülkelerin bu konudaki başarılı uygulamaları örnek alınmakta mıdır?

    Adres: Halkla Tlişkiler Binası 3.Kat B324 TBMM/ANKÂRA

Bakanlığın cevabı

Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)

İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·

Bakanlığımızca hayvan ithalatına, kırmızı et üretiminde arz güvenliğini sağlamak, işletmelerin boş besi kapasitelerini değerlendirmek, kırmızı ette oluşan arz talep dengesini gözeterek fiyat istikrarının sağlamak, aile işletmelerinde sürdürülebilirliği sağlamak, her türlü alt yapı yatırımını tamamlayan yetiştiricilerin damızlık hayvan temini sürecini hızlandırarak daha kısa sürede üretime başlamalarını sağlamak amacıyla, Bakanlığımızca belirlenen sağlık ve teknik kriterler çerçevesinde yine Bakanlığımızca belirlenen ülkelerden sınırlı sayıda izin verilmektedir.

Bu sayede, yeni kurulan veya kurulu kapasitesi artıran işletmelerin, en kısa sürede buzağı, et ve süt üretimine başlaması sağlanmaktadır.

Ayrıca, ithal edilen hayvanların iç ticarete konu olmasını engellemek amacıyla, damızlık hayvanların 2 yıl süreyle, besilik hayvanların ise 4 ay süreyle satışına izin verilmemektedir.

Bakanlığımızca et fiyatları günlük olarak takip edilmekte ve sektörün paydaşları ile sürekli iletişim kurularak mağduriyet yaşanmaması için gerekli tedbirler alınmaktadır.

2024 yılının ilk çeyreğinde karkas kesim fiyatlarında; maliyet, arz-talep dengesi gibi sebeplerle açıklanamayacak düzeyde spekülatif artışlar meydana gelmiştir. Ticaret Bakanlığımız ile birlikte spekülatif fiyat artışlarına müdahale edilmiştir. Yapılan çalışmalar neticesinde ilk çeyrekten sonra karkas fiyatları maliyet eksenine uyumlu bir seyir izlemektedir.

Ayrıca, Bakanlığımızca arz güvenliği kapsamında stratejik tarımsal ürünler, üretim, tüketim, stok değişimi, ihracat, ithalat ve dünya piyasaları verilerini içerecek şekilde takip edilmekte olup risklere karşı gerekli tedbirler ivedilikle alınmaktadır.

Hayvancılıkta sürdürülebilirliğin sağlanması, geliştirilmesi, verimliliğin artırılması, üreticinin korunması, hayvansal ürün piyasalarında istikrarın sağlanarak tüketicinin yeterli ve sağlıklı gıdaya erişimi Bakanlığımızın öncelikleri arasında yer almaktadır.

Bu çerçevede yetiştiricilere hayvansal üretim konularında destekleme ödemesi yapılmakta ve projeler uygulanmaktadır.

8760 sayılı 2024-2026 Yıllarında Yapılacak Hayvancılık Desteklemelerine İlişkin Cumhurbaşkanı Kararı kapsamında hayvansal üretim, su ürünleri üretimi, tarımsal araştırma ve geliştirmenin desteklenmesine ilişkin hususlar düzenlenmiştir.

Hayvansal üretimde yeni destekleme programı temel hayvancılık ve ürün geliştirme destekleri olmak üzere iki gruba ayrılmaktadır. e Temel hayvancılık destekleri; büyükbaş hayvancılık, küçükbaş hayvancılık, arıcılık ve ipek böceği faaliyetlerinin desteklenmesinden oluşmaktadır. Aile işletmeleri, genç ve kadın yetiştiriciler, birinci derece örgüt üyesi ile planlama bölgeleri gibi yönlendirici kriterleri sağlayan yetiştiricilere temel destek tutarına ilave destek verilecektir. Ayrıca suni tohumlama, soy kütüğü, yerli sperma, ari işletme, sürü yöneticisi (çoban) gibi verimlilik kriterlerine ilave destek sağlanacaktır. e Ürün geliştirme destekleri; çiğ süt, besilik erkek sığır (karkas), tiftik üretimi desteklerini kapsamaktadır. Aile işletmeleri, genç ve kadın yetiştiriciler, birinci derece örgüt üyesi ile planlama bölgeleri gibi yönlendirici kriterleri sağlayan üreticilere temel destek tutarına ilave destek verilecektir. Ayrıca ari işletme, kendi tankında soğutma, örgüt TARIM VE ORMAN BAKANLIĞI Strateji Geliştirme Başkanlığı üzerinden pazarlama, karkas ağırlığı, kaliteli tiftik ve sözleşmeli üretim gibi verimlilik kriterlerine ilave destek verilecektir.

Yeni destekleme modeli ile ilk defa; e Oğlak ve kuzuya temel destek ödemesi, e Genç ve kadın yetiştiriciye ilave destek, e Aile işletmelerine temel destek oranında ilave destek, e Doğduğu aile işletmesinden kesime giden erkek sığırlara ilave destek, e Gezginci arıcılık yapanlara ilave destek, "e Birinci derece örgüt üyesi yetiştiricilere ilave destek, verilecektir.

Ayrıca planlı üretim bölgelerinde uygun üretim yapanlara ilave destek ve her buzağıya temel destek ödemesi yapmak suretiyle üreten herkesin destek alması sağlanacaktır.

Yeni destekleme modeli ile birlikte hayvancılık işletmelerinin ekonomik açıdan güçlü, dirençli ve sürdürülebilir bir yapıya kavuşması hedefiyle sübvansiyonlu kredilerde; kadınlara, gençlere ve planlı üretim bölgelerine ilave indirim uygulanmaktadır. Bu sayede geleceğimizin teminatı gençlerimiz ve ailemizin temel direği olan kadınlarımızın üretimde kalmalarına imkân sağlanmış olacaktır.

Hazırlanan yeni destekleme modeliyle hayvancılıkta temel amacımız; verimli, kaliteli, sağlıklı ve sürdürülebilir bir üretim modeli ile gıda ve tarım alanında ülkemizi bölgesinde lider, dünyada küresel aktör hâline getirmektir.

Bakanlığımızca uygulamaya geçilen yeni destekleme modelinde üretim maliyetlerinin düşürülmesi, üretimde sürdürülebilirliğin sağlanması ve üretici gelirlerinin arttırılması amacıyla besilik erkek sığır desteği 6550'ye varan oranda arttırılmıştır.

Yetiştiricilere, girdi temini konusunda finansman ihtiyaçlarının uygun şartlarda karşılanması amacıyla, Ziraat Bankası ve Tarım Kredi Kooperatifleri aracılığı ile düşük faizli işletme kredisi kullandırılmaktadır. Faiz indirim oranları, yatırımcı ve yatırımın taşıdığı şartlara göre 9650 ile 100 arasında değişmektedir.

Et ve Süt Kurumu (ESK) üreticilere güvenilir pazar ve fiyat garantisi sunmak ve üreticileri desteklemek amacıyla Sözleşmeli Besicilik Projesini uygulamaktadır.

Ayrıca ülkemizde et üretim kapasitesini artırmak için TİGEM (Tarım İşletmeleri Genel Müdürlüğü) işletmelerinde 10 bin baş damızlık ile 5 bin baş besilik canlı hayvan yetiştirilmekte olup bu sayının 3 yıl içerisinde ise 50 bin baş damızlık düveye çıkarılması planlanmaktadır.

ESK tarafından vatandaşlarımızın et ihtiyaçlarını uygun fiyata karşılamak ve daha geniş tüketici kitlesine ulaşmak amacıyla ESK satış mağazalarının yanı sıra ülke genelinde Tarım Kredi Kooperatif Marketleri aracılığıyla perakende olarak halkımıza hizmet verilmektedir. Ayrıca İstanbul ve Ankara illerinde faaliyet gösteren PERDER üyesi zincir marketler, ülke genelindeki et sanayicileri, endüstriyel yemek üreticileri ve kasaplara aracılığıyla vatandaşlarımıza uygun fiyata et ve et ürünleri ulaştırılmaktadır.

İbrahim YUMAKLIBakan

Metin otomatik okundu. Yanlış okunan bir yer görürseniz bildirin. Hata bildir