Vergi borcu olan kişilere ilişkin
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 94 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 87 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Türkiye Büyük Millet Meclisi içtüzüğünün 96'ncı maddesine uygun olarak Türkiye Cumhuriyeti Hazihe ve Maliye Bakanlığı'na iletilmesi ve Sayın Bakan tarafından yazılı olarak yanıtlanması için gereğinin yapılmasını arz ederim. small Atakan ÜNVER Karaman Milletvekili
Yoksulluk, yalnızca gelir eksikliği değil, bireylerin temel insan haklarına erişimini kısıtlayan ve toplumsal gelişimi engelleyen çok boyutlu bir sorun haline gelmiştir. Ülkemizde vergi yapısının büyük ölçüde dolaylı vergilere dayanması, dar gelirli vatandaşların omuzlarındaki ekonomik yükü artırmakta, gelir adaletsizliğini derinleştirmektedir. Dolaylı vergilerin yüksekliği, yoksullukla mücadeleyi zorlaştırırken, gelişmiş ülkelerde olduğu gibi dolaysız vergilere daha fazla ağırlık verilmemesi bu adaletsizliğin sürmesine neden olmaktadır.
Gelir vergisindeki artan oranlı yapı, yoksullukla mücadelede kullanılabilecek önemli bir araç olsa da uygulamadaki eksiklikler bu, potansiyeli sınırlamaktadır. Kurumlar vergisinde sağlanan teşvikler ise, büyük sermaye sahiplerinin düşük vergi ödemesine olanak tanımakta, vergi yükünü dar gelirli kesimlerin üzerine daha fazla yüklemektedir. Uluslararası örnekler, düşük gelirli kesimlere yönelik vergi muafiyetleri ve dolaylı vergilerin azaltılması gibi uygulamaların sosyal adaleti sağladığını göstermektedir. Türkiye'nin de sosyal devlet ilkesi doğrultusunda daha adil bir vergi sistemi oluşturması, toplumsal refah ve gelir adaletini artırmak için önemlidir. Ayrıca vergi borcundan ötürü hakkında yasal işlem başlatılan kişilerin borç seviyesine göre dağılımı, ekonomik zorluk çeken dar gelirli vatandaşlarımızın bu süreçten nasıl etkilendiğini ortaya koyacaktır. Bakanlığın bu veriler ışığında daha adil ve sürdürülebilir bir vergi yapısı geliştirme yönünde yürüttüğü çalışmaların kamuoyuna sunulması elzemdir. Bu çerçevede olmak üzere;
SORULAR
Türkiye'deki kurumlar vergisi uygulamaları incelendiğinde, bazı büyük sermaye gruplarına sağlanan teşviklerin vergi yükünün dar gelirli kesimler üzerinde yoğunlaşmasına neden olduğu görülmektedir. Büyük sermaye gruplarına sağlanan teşviklerin toplumun genel refahına hizmet edecek şekilde düzenlenmesi amacıyla bir çalışma yapılması düşünülmekte midir?
Uluslararası örnekler incelendiğinde, birçok ülkede dar gelirli vatandaşlara yönelik vergi muafiyetleri, istisnalar ve dolaylı vergi indirimleri uygulanmakta olup, bu politikalar yoksullukla mücadelede olumlu sonuçlar vermektedir. Ülkemizde de dar gelirli vatandaşlara yönelik benzer düzenlemelerin hayata geçirilmesi .planlanmakta mıdır?
Vergi borcundan ötürü hakkında yasal işlem başlatılan kişi sayısı nedir ve bu kişilerin vergi borçlarına göre dağılımı nasıldır? Bu bağlamda;
Vergi borcu 0-10.000 TL aralığında olan " Kişi sayısı nedir, kaçı hakkında yasal işlem başlatılmıştır?
Vergi borcu 10.001-20.000 TL aralığında olan kişi sayısı nedir, kaçı hakkında yasal işlem başlatılmıştır?
Vergi borcu 20.001-30.000 TL aralığında olan kişi sayısı nedir, kaçı hakkında yasal işlem başlatılmıştır?
Vergi borcu 30.001-40.000 TL aralığında olan kişi sayısı nedir, kaçı hakkında yasal işlem başlatılmıştır?
Vergi borcu 40.001-50.000 TL aralığında olan kişi sayısı nedir, kaçı hakkında yasal işlem başlatılmıştır?
Vergi borcu 50.001-60.000 TL aralığında olan kişi sayısı nedir, kaçı hakkında yasal işlem başlatılmıştır?
Vergi borcu 60.001-70.000 TL aralığında olan kişi sayısı nedir, kaçı hakkında yasal işlem başlatılmıştır?
Vergi borcu 70.001-80.000 TL aralığında olan kişi sayısı nedir, kaçı hakkında yasal işlem başlatılmıştır?
Vergi borcu 80.001-90.000 TL aralığında olan kişi sayısı nedir, kaçı hakkında yasal işlem başlatılmıştır?
Vergi borcu 90.001-100.000 TL aralığında olan kişi sayısı nedir, kaçı hakkında yasal işlem başlatılmıştır?
Vergi borcu 100.001-500.000 TL aralığında olan kişi sayısı nedir, kaçı hakkında yasal işlem başlatılmıştır?
Vergi borcu 500.001-1.000.000 TL aralığında olan kişi sayısı nedir, kaçı hakkında yasal işlem başlatılmıştır?
Vergi borcu 1. 000.001 TL ve üzeri aralığında olan kişi sayısı nedir, kaçı hakkında yasal işlem başlatılmıştır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Karaman Milletvekili Sayın İsmail Atakan ÜNVER'"e âit yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlı ımız tarafindan hazırlanan cevap metni ektedir.
Mu vade.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
€-posta: sebsoruonergeleriğöhmb.gov.ir Elektronik Ağ; www.hmb.gov.tr 7119433 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın İsmail Atakan ÜNVER, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Ülkemizde vergi adaletinin artırılması ve sabit gelirli vatandaşlarımızın vergi yükünün azaltılması amacıyla geçtiğimiz dönemde çok önemli düzenlemeler yapılmıştır. Bu kapsamda, 1/1/2022 tarihinden itibaren asgari ücret vergi dışı bırakılmış ve asgari ücretin üzerinde ücret alanların ücretlerinin de asgari ücrete isabet eden kısmı gelir vergisi ve damga vergisinden istisna edilmiş bulunmaktadır.
Bu istisna kapsamında, 2025 yılı Ocak ayında asgari ücrete yapılan 9430 artış ile beraber 848,9 milyar TL gelir vergisinden ve 44,4 milyar TL*de damga vergisinden olmak üzere toplam 893,3 milyar TL vergi gelirinden vazgeçileceği tahmin edilmektedir. Bu tutar tek başına toplam vergi harcamasının 9629,7'sini oluşturmaktadır.
Ayrıca, vergi sistemimiz hâlihazırda ücret gelirlerini diğer gelir unsurlarından farklı bir şekilde pozitif olarak ayrıştırmış durumdadır. Diğer gelir unsurlarına göre ücret gelirlerinde, daha yüksek matrahlara daha düşük oranlar uygulanmak suretiyle vergi tevkifatı yapılmaktadır. Bununla birlikte, gelir vergisi tarifesinin en alt dilimindeki vergi oranı "022'den "015'e indirilmiş, en üst dilimdeki vergi oranı ise 9635'den 9640'a çıkarılmıştır.
Diğer taraftan yine vergi adaletini güçlendirmek adına; basit usulde vergilendirilen yaklaşık 850 bin esnafa gelir vergisi istisnası sağlanmış, tarımsal destekleme ödemelerindeki gelir vergisi kesintileri kaldırılmış, geçmişte yapılmış olanlar iade edilmiş, genç girişimcilere kazanç istisnası sağlanmış, yüzde 20 olan genel KDV oranının temel gıda maddelerinde yüzde 1, sağlık, eğitim, yeme içme, turizm, giyim sektörleri ile meskenlerde kullanılan elektrikte yüzde 10 oranında uygulanması sağlanmıştır.
Ayrıca geçtiğimiz yılda çok kazanandan çok az kazandan az vergi alınması ilkesi doğrultusunda dar gelirli vatandaşlarımıza yük getirmeyecek şekilde hazırlanan bir dizi önemli düzenleme de mevzuatımıza kazandırılmıştır.
Bu kapsamda;
-Kurumlar vergisi oranı 5 puan artırılmış, banka ve finans kurumları ile yap işlet devret ve KÖİ modeli kapsamında elde edilen kazançların yüzde 30 oranında vergilendirilmesi sağlanmış,
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4
-Depremin etkilerini gidermek ve mali disipline katkı sağlamak amacıyla kurumlardan ek vergi alınmış,
-Şirketlerin vergi matrahını azaltan bazı giderlerde kısıtlamalara gidilmiş, kurumlar vergisinde bazı indirim ve istisnalar kaldırılmış veya sınırlandırılmış,
-Şirketlerin taşınmaz satış kazancı istisnası, yatırım fonlarından elde ettikleri kazançlara uygulanan kurumlar vergisi istisnası kaldırılmış, -İştirak hissesi satışında elde edilen kazanç istisna oranı *050'ye düşürülmüş,
-Türk Lirası mevduat ve katılma hesaplarından elde edilen faiz ve kar payları, fonlardan elde edilen gelirler, özel kesim tahvillerinden elde edilen gelirler ile bazı menkul kıymet gelirlerinde vergi kesintisi oranları artırılmış,
-Kur korumalı mevduat ve katılma hesaplarından elde edilen gelirlere uygulanan kurumlar vergisi istisnası uygulaması sonlandırılmış ve bu hesaplardan elde edilen faiz ve kar paylarında sıfır olarak uygulanan vergi kesintisi oranlarını artırılmış,
-Yatırım fon ve ortaklıklarının hâlihazırda var olan kazanç istisnası, gayrimenkullerden elde edilen kazançların yüzde 50 sinin kar dağıtımı olarak ortaklara dağıtılması şartına bağlanmış,
-Serbest bölgelerde üretilen ürünlerden elde edilen kazançlara uygulanan kurumlar vergisi istisnası, ihracat gelirleri ile sınırlandırılmış,
-Yurt içi asgari kurumlar vergisi düzenlemesi ile indirim ve istisnalar düşülmeden önceki kurum kazançları üzerinden yüzde 10 oranında asgari bir vergi alınması sağlanmış, -Çok uluslu şirketlere küresel asgari kurumlar vergisi getirilmiştir.
Bununla birlikte, vergi kanunlarımızda düzenlenen yükümlülükler ile bu yükümlülüklere uyulmaması halinde öngörülen müeyyideler kapsama giren tüm mükelleflere; vergi harcaması olarak nitelendirilen vergi muafiyeti, istisnası ve indirimlerinin, düşük vergi oranı uygulamalarının, verginin mahsubu veya ertelenmesi gibi düzenlemelerin ise ilgili kanununda belirlenen şartları taşıyan tüm mükelleflere ve/veya vergisel işlemlere herhangi bir ayrım gözetilmeksizin eşit bir şekilde uygulanmaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 e-posta; sebsoruonergeleri(hmb.goy.ir Elektronik Ağ: www.hmb.gov.ir
Mehmet ŞİMŞEKBakan