Kredi kartı borcu olan kişilerle ilgili çeşitli verilere ilişkin
Kaynak göster
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP), 6 Şubat 2026 tarihinde 7/40102 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Hazine ve Maliye Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 62 gün sonra, 9 Nisan 2026).
Mustafa Sezgin Tanrıkulu (CHP, Diyarbakır). “Kredi kartı borcu olan kişilerle ilgili çeşitli verilere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/40102, 6 Şubat 2026. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-40102-kredi-karti-borcu-olan-kisilerle-ilgili-cesitli-verilere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/79763eaf-506e-4064-aacb-019c42bfc129
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 62 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 51 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Hazine ve Maliye Bakanı Sayın Mehmet ŞİMŞEK Anayasa'nın 98'inci ve TBMM İçtüzüğü'nün 96'ncı ve 99'uncy" maddelerf/ gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
Av. Dr/Seğgin TANRIKULU Diyârbakır Milletvekili
Kredi kartı borçluluğunun toplumsal, ekonomik ve insan hakları boyutları hakkında Türkiye'de derinleşen ekonomik kriz, yüksek enflasyon, gelir dağılımındaki adaletsizlik ve reel ücretlerdeki erime sonucunda, milyonlarca yurttaş günlük temel ihtiyaçlarını dahi kredi kartları aracılığıyla karşılamak zorunda kalmaktadır. Kredi kartları, bir ödeme aracı olmaktan çıkmış; geçim aracı hâline gelmiştir.
Gıda, kira, elektrik, su, doğal gaz, sağlık ve eğitim gibi zorunlu harcamaların kredi kartlarıyla finanse edilmesi, hane halklarını sürekli borç döngüsüne, yüksek faiz yüküne ve icra tehdidine sürüklemektedir. Bu durum, sosyal devlet ilkesinin fiilen ortadan kalktığını ve yurttaşların borçla yaşamaya mahkum edildiğini göstermektedir. Özellikle dar gelirli yurttaşlar, emekliler, asgari ücretliler, işsizler, kadınlar ve tek ebeveynli aileler, kredi kartı borçluluğundan en ağır şekilde etkilenen gruplar arasındadır. Kadınlar açısından kredi kartı borçları; ekonomik bağımlılığı artıran, aile içi gerilimleri derinleştiren ve ekonomik şiddet riskini büyüten bir boyut taşımaktadır. Artan gecikme faizleri, asgari ödeme tutarları, yapılandırma adı altında borcun katlanarak büyümesi ve bankaların agresif tahsilat yöntemleri; insan onuruna aykırı, psikolojik baskı yaratan ve yaşam hakkını dolaylı biçimde tehdit eden sonuçlar doğurmaktadır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Türkiye genelinde kredi kartı sahibi kişi sayısı kaçtır?
Toplam kredi kartı borcu ne kadardır? Bunun ne kadarı takipteki (ödenmeyen) borçlardan oluşmaktadır?
Kredi kartı borçlarının gelir gruplarına göre dağılımı nasıldır? Asgari ücretliler ve emeklilerin toplam borç içindeki payı nedir?
. Son beş yılda kredi kartı borçları nedeniyle hakkında icra takibi başlatılan kişi sayısı kaçtır? Bunların kaçı kadınlardan oluşmaktadır?
. Kredi kartı borçlarının yaş, cinsiyet ve illere göre dağılımına ilişkin
Bakanlığınızın elinde bir veri bulunmakta mıdır?
. Kredi kartı borçluluğunun, yoksulluk, psikolojik sorunlar, intihar vakaları ve aile içi şiddet ile ilişkisine dair herhangi bir etki analizi yapılmış mıdır?
. Bankaların uyguladığı gecikme faizleri ve asgari ödeme oranlarının, tüketicilerin borçtan çıkmasını fiilen imkânsız hâle getirdiği yönündeki eleştiriler hakkında
Bakanlığınızın değerlendirmesi nedir?
. Temel ihtiyaç harcamaları nedeniyle oluşan kredi kartı borçlarının faizsiz veya düşük faizli şekilde yapılandırılmasına yönelik bir çalışma bulunmakta mıdır?
. Kredi kartı borçları nedeniyle maaşına, emekli aylığına veya sosyal yardımına haciz uygulanan kişi sayısı kaçtır?
Kadınların kredi kartı borçları nedeniyle maruz kaldığı ekonomik şiddet, baskı ve borç üzerinden denetim mekanizmalarına karşı özel bir sosyal politika geliştirilmekte midir?
Bankaların borç tahsilat sürecinde kullandığı arama, mesaj ve bildirim yöntemlerinin psikolojik taciz boyutuna ulaşmasını engellemeye yönelik bir denetim yapılmakta mıdır?
Kredi kartı borçluluğunun bir insan hakları sorunu hâline geldiği dikkate alındığında, yurttaşların insan onuruna yaraşır yaşam hakkını koruyacak bütüncül bir borç hafifletme politikası hayata geçirilmesi planlanmakta mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Şimşek, Hazine ve Maliye Bakanı ·
İlgi yazınız ekinde alınan Diyarbakır Milletvekili Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU'na ait yazılı soru önergesine ilişkin olarak, Bakanlığımız tarafından hazırlanan cevap metni ektedir.
Bilgilerini ve gereğini arz ederim.
Mehmet ŞİMŞEK Bakan
Devlet Mah. Dikmen Cad. No.12, M Blok, Kat: 3-4
7140102 Esas Sayılı Soru Önergesine İlişkin Olarak Hazine ve Maliye Bakanlığı Cevap Metni
Sayın Av. Dr. M. Sezgin TANRIKULU, öncelikle şahsıma yönelik olarak Bakanlığımıza sunduğunuz yazılı soru önergeniz için teşekkür ederim.
Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurulunun 29.01.2026 tarihli ve 11366 sayılı Kararı ile;
"1- 5411 sayılı Bankacılık Kanununun 93 üncü maddesi, 5464 sayılı Banka Kartları ve Kredi Kartları Kanununun 14 üncü maddesi ile Banka Kartları ve Kredi Kartları Hakkında Yönetmelik uyarınca;
A) İşbu Karar tarihi itibarıyla; son ödeme tarihinde dönem borcu kısmen ya da tamamen ödenmemiş bireysel kredi kartlarının, kart hamilleri tarafından Karar tarihinden itibaren 3 ay içerisinde talep edilmesi durumunda, yapılandırma tarihindeki borç bakiyelerinin (bekleyen ileri vadeli işlemleri dahil) en fazla kırk sekiz ay ile sınırlı olmak üzere yeniden yapılandırılabilmesine,
B) Yeniden yapılandırma aylık taksit tutarının ilgili ayın asgari ödeme tutarına eklenmesine,
GO) Kredi kartı yeniden yapılandırma borcunun yüzde ellisi ödeninceye kadar ilgili Bankaca kart hamiline tahsis edilen kredi kartlarının limitinin arttırılmamasına,
Ç) Yeniden yapılandırma tutarının kredi kartı limitini aşması halinde, yapılandırma tutarının kart limitini aşan kısmının limit aşımı olarak değerlendirilmemesine,
2- Bankaların Kredi İşlemlerine İlişkin Yönetmeliğin 12'nci maddesinin dördüncü fıkrası ile Finansal Kiralama, Faktoring ve Finansman Şirketlerinin Kuruluş ve Faaliyet Esasları Hakkında Yönetmeliğin 11/4 maddesinin beşinci fıkrası uyarınca;
• İşbu Karar tarihinden önce kullandırılmış ve Karar tarihi itibarıyla anapara ve/veya Jaiz ödemeleri otuz günden fazla gecikmiş ihtiyaç kredilerinin (kredili mevduat hesapları dahil), borçlu tarafından Karar tarihinden itibaren 3 ay içerisinde talep edilmesi durumunda, yapılandırma tarihindeki borç bakiyelerinin en fazla kırk sekiz ay ile sınırlı olmak üzere ilave kredi kullandırılmaksızın yeniden yapılandırılabilmesine," karar verilmiştir.
Öte yandan ekonomik gelişmeler ve vatandaşlarımızın talepleri de dikkate alınarak Eylül 2024 ve Temmuz 2025 tarihlerinde kredi kartı borçları ve ihtiyaç kredilerine yönelik borç yapılandırma programları açıklanmıştır. Bu programlar ile kredi kartı borçları ve ihtiyaç kredileri için; ilk program uyarınca 60 aya kadar, ikinci program uyarınca ise 48 aya kadar vadeyle yeniden yapılandırma imkânı getirilmiş, yapılandırılan kredi kartı borçlarına
Devlet Mah. Dikmen Cad. No:12, M Blok, Kat: 3-4 uygulanacak faiz oranı da referans faiz oranı ile sınırlandırılmıştır. Ayrıca, kredi kartı işlemlerinde uygulanan aylık azami faiz oranları, dönem borç tutarına göre farklılaştırılarak, dar gelirli vatandaşlarımızın üzerindeki finansal yük hafifletilmiştir. Bununla birlikte, yapılan düzenlemelerin etkisi ve bankacılık sektöründeki diğer tüm gelişmeler yakından takip edilmekte olup gerekli görülmesi durumunda ilave düzenlemeler yapılabilecektir.
Önergede bahsi geçen verilere ilişkin bilgiler; "ht/ps://www.bdak.org.ir/BultenAylik", "https://www.riskmerkezi. org/tr/istatistikler/23" o ve "https://bkm.com.tr/kart-sayilari/" adreslerinde yayımlanmakta ve kamuoyuyla paylaşılmaktadır.
Devlet Mah. Dikmen Cad No.12, M Blok, Kat: 3-4
Mehmet ŞİMŞEKBakan