Aflatoksin ve pestisit tespit edilmesi sebebiyle ülkemize iade edilen ihracat ürünlerine ilişkin
Kaynak göster
Melih Meriç (CHP), 18 Kasım 2024 tarihinde 7/19465 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Tarım ve Orman Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 65 gün sonra, 22 Ocak 2025).
Melih Meriç (CHP, Gaziantep). “Aflatoksin ve pestisit tespit edilmesi sebebiyle ülkemize iade edilen ihracat ürünlerine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/19465, 18 Kasım 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19465-aflatoksin-ve-pestisit-tespit-edilmesi-sebebiyle-ulkemize-iade-edilen-ihracat-urunlerine-i (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/a5d29a0a-0266-4e3f-8dbf-0193448a7448
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- Bakanlığa iletildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 65 gün, bakanlığa iletilmesinden cevaba 58 gün. Tarihler TBMM kaydından ve cevap yazısından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı tarafından yanıtlanmasını Anayasanın 98 ve İçtüzüğün 99 uncu maddeleri gereğince talep ederim.
Melih MERİÇ Gaziantep Milletvekili
Türkiye'de gıda güvenliği konusundaki yetersizlikler meyvelerde yasal sınırın çok üzerinde pestisit kullanımına, hayvancılıkta ise ilaç ve antibiyotik kullanımının artmasına neden olmuştur. Özellikle yüksek oranlı antibiyotikli hayvansal gıda tüketimi nedeniyle antibiyotiğe karşı bağışıklık kazanmaları vatandaşlarımızı olası bir salgın karşısında büyük bir risk ile karşı karşıya getirecektir.
Türkiye'den yurt dışına ihraç edilen pek çok biber, fıstık, çekirdek gibi kurutulmuş üründe aflatoksin, yaş sebzelerde ise yasal sınırın çok üzerinde pestisit tespit edilmiş bu ürünler ihraç ülkeleri sınırlarından geri çevrilerek Türkiye?ye iade edilmiştir. Vatandaşlarımız arasında ise Türkiye'ye iade edilen bu ürünlerin iç piyasada satıldığına dair endişe ve panikler giderek artmıştır.
Konuya ilişkin olarak;
SORULAR
Türkiye'den ihraç edilen pek çok kurutulmuş üründe aflatoksin, yaş sebzelerde ise yasal sınırın çok üzerinde pestisit çıkmasının nedeni nedir? Bu oranların yüksek olması denetimlerin yetersizliğinden mi kaynaklanmaktadır?
Türkiye'den yurt dışına ihraç edilen ve yasal sınırın çok üzerinde aflatoksin, pestisit, milotoksin tespit edilen ve sınırdan iade edilen ürünlerin iç piyasada tüketildiği iddiası doğru mudur? Değil ise bu ürünlere ne tür bir işlem yapılmaktadır?
Son 3 yılda, yüksek oranda aflatoksin, pestisit, mikotoksin gibi kalıntılar içerdiği için sınır kapılarından iade edilen ürünün cinsi ve miktarı ne kadardır? Bu ürünleri ihraç eden kaç firmaya yaptırım uygulanmıştır? Bu yaptırımlar nelerdir? i
Türkiye'de Hayvancılıkta antibiyotik kullanımın engellenmesine yönelik
Bakanlığınızca yapılan çalışmalar nedir? Son üç yılda kaç hayvan yetiştiricisi denetlenmiştir? Bu denetim sonucunda tespit edilen antibiyotikli büyükbaş/küçük baş ve kümes hayvanı sayısı nedir, kaçı imha edilmiştir?
Vatandaşlarımızın hayvansal ürünlerden aldığı antibiyotik nedeniyle antibiyotiğe karşı bağışıklık kazandığı, olası bir salgın karşısında ise büyük bir tehlikeyle karşı kalacağımız gerçeğinden hareketle Bakanlığınız koordinesinde Sağlık Bakanlığı ile yapmış olduğunuz bir çalışma vardır, var ise detayları nelerdir?
Sınırlardan geri çevrilen yüksek oranlı pestisit, aflotoksin ve mikotoksin içeren ürünlerin iç piyasada hiçbir suretle tüketilmeden imha edildiğine dair vatandaşlarımızın panik ve endişesini hafifletecek başta kamu spotu olmak üzere kamuoyunu aydınlatıcı çalışmalar yapmayı düşünüyor musunuz?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)İbrahim Yumaklı, Tarım ve Orman Bakanı ·
Bakanlığımızca hatalı pestisit kullanımının denetlenmesi amacıyla "Çiftlikten Sofraya Gıda Güvenilirliği" uluslararası yaklaşım doğrultusunda hasat öncesi dönemde üretim alanlarında, hal giriş noktalarında, paketleme tesislerinde, toptan ve perakende satış noktalarında, ihracat öncesi olmak üzere tüm aşamalarda pestisit denetimleri yapılmaktadır. Son yıllarda üretim alanlarında yapılan hasat öncesi pestisit denetimlerine ağırlık verilmektedir.
Hasat öncesi pestisit denetimleri kapsamında üreticilere yapılan denetimlerde uygulanmaya başlandığı 2012 yılından itibaren 10 kat artış olmuştur.
Ülkemizden ihraç edilen ve herhangi bir nedenle ülkemize geri dönen ürünlerin tamamında; öncelikle gümrükte ayniyat tespiti yapılmakta, ayniyat tespiti yapıldıktan sonra ürünler Bitki Karantinası Yönetmeliği/Türk Gıda Kodeksi/Yem Mevzuatı kapsamında 94100 bitki sağlığı ve gıda/yem güvenirliği yönünden resmi kontrollere tabi tutulmaktadır.
Yapılan resmi kontroller sonucunda, ülkemiz mevzuatına uygunluğu tespit edilen ürünlerin yurda girişine izin verilmekte, mevzuata uygun olmayan ürünlerin ülkemize girişine (piyasaya arzına) katiyen izin verilmemektedir.
Ülkemizden 186"dan fazla ülkeye 2.000'den fazla çeşit ürün ihraç edilmektedir. Bildirim alınan ürün, ürün grubu, olumsuzluk sebebi ve ihracatçı özelinde risk esaslı resmi kontroller artırılmaktadır. Taze meyve ve sebze ürünlerinde pestisit kalıntısı nedeniyle alınan bildirimlerin önlenmesi için bildirim alındığı tarihten itibaren bir yıl süreyle ihracatçının bildirime konu ürününe 90100 pestisit kalıntısı açısından analiz sıklığı uygulanmaktadır.
Ülkemiz mevzuatına uygun olmadığı tespit edilen ürünler nedeniyle gıda işletmesine ve birincil üreticiye 9996 sayılı Kanun'a göre yasal işlem uygulanmaktadır.
"Bilinçli antibiyotik kullanımı ve antimikrobiyal direnç" konusunda farkındalığın artırılması için veteriner hekimler ile yetiştiriciler başta olmak üzere toplumun her kesimine yönelik eğitim ve yayım çalışmaları sürdürülmektedir.
"Tek Sağlık" Konsepti çerçevesinde ve Sağlık Bakanlığı koordinasyonunda, Sağlık Bakanlığı ve Bakanlığımızın birlikte yürüttükleri çalışma ile "Ulusal Antimikrobiyal Direnç Stratejik Eylem Planı" hazırlanmıştır. Bu planın 5'inci maddesi Bakanlığımızca yürütülecek çalışmaları içermektedir.
Bu kapsamda antimikrobiyal direncin boyutlarını ulusal ölçekte ortaya koymak amacıyla "Ulusal Veteriner Antibiyotik Direnç İzleme Projesi" hayata geçirilmiştir. Bu projeyle; hayvan ve hayvansal gıdalardan patojen bakterilerin tespit edilmesi, bu bakterilerin insan ve hayvan sağlığında kullanılan antibiyotiklere karşı direnç profillerinin belirlenmesi, direnç gelişen antibiyotiklerin hayvan sağlığında kullanımı sınırlandırılması ve kurumsal ve sürdürülebilir bir "Veteriner Antibiyotik Direnç İzleme Programı" oluşturularak halk ve hayvan sağlığının korunması amaçlanmıştır.
İbrahim YUMAKLIBakan