Aflatoksin ve pestisit tespit edilmesi sebebiyle ülkemize iade edilen ihracat ürünlerine ilişkin

Aşağıdaki sorularımın Anayasa'nın 98 ve TBMM İçtüzük *ün 96. Ve 99. Maddeleri uyarınca T.C. Tarım ve Orman Bakanı İbrahim YUMAKLI tarafından yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.

Saygılarımla. 14.01.2025

Türkiye'den Avrupa'ya ihraç edilen sebze, meyve ve kuru yemişlerin sınırdan geri dönmesi sürüyor. Son aylarda özellikle tonlarca Antep fıstığı ve kuru incir, üzerinde bulunan ve hem kanser hem de gen yapışım değiştirebilen aflatoksin BI nedeniyle geri gönderiliyor. Avrupa Komisyonu'na bağlı Gıda ve Yem için Hızlı Alarm Sistemi (RASFF) 2023 verilerine göre, Türkiye, AB ülkelerinde gıda güvenliği risklerine ilişkin yapılan bildirimlerde 408 bildirimle ilk sırada yer aldı. Pestisit kalıntısı sorunları en çok Türkiye'den gelen meyve ve sebzelerle ilgili oldu. RASFF bildirimleri arasında en yaygın geri dönme sebepleri arasında pestisit kalıntılarının yanı sıra, mikrobiyolojik bulaşmalar, mikotoksinler, yasaklı maddeler, etiketleme hataları, beyan edilmeyen içerik, yabancı madde ve ambalaj sorunları yer aldı. RASFF resmi sitesinde bu yıl ise 29 Aralık'a kadar Türkiye'den gönderilen ürünlerde 489 bildirim yapıldı. Antep fıstığı ve kuru incirin yanı sıra fındık, kuru kayısı ve dutta da aflatoksin tespit edilirken, nar, limon, mandalina, üzüm, biber ve domates gibi ürünlerde ise pestisit (kimyasal gübre) olduğu tespit edildi. Bunlar arasında Avrupa'da yasaklı olan klorpirifos-metile rastlanıldı. Klorpirifos metilin kullanımı Türkiye'de de 31 Aralık 2021'de yasal olarak sonlandırılmasına rağmen halen kullanıldığı belirlendi.

Bu bağlamda;

I- Türkiye'den Avrupa'ya ihraç edilen gıda ürünleri nelerdir?

SORULAR

1. Türkiye'den Avrupa'ya ihraç edilen ürünler hangi ülkelere ihraç edilmektedir?

2. 2024 yılı itibariyle Türkiye'den ihraç edilen ürünler içerisinde iade edilen ürünler nelerdir?

3. 2024 yılı itibariyle iade edilen gıda ürünlerinin iade gerekçeleri nedir? pazarında satışa sunulması söz konusu mudur?

4. İade sürecinde iade edilen gıdalara uygulanan işlem ya da işlemler nelerdir?

5. Aflatoksin tespit edildiği için iade edilen incirin miktarı ne kadardır? İade edilen incirler için uygulanan işlemler nelerdir?