Haydarpaşa ve Sirkeci Tren Garı binalarının akıbetine ilişkin
Kaynak göster
Özgül Saki (DEM Parti), 15 Kasım 2024 tarihinde 7/19634 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Kültür ve Turizm Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 105 gün sonra, 28 Şubat 2025).
Özgül Saki (DEM Parti, İstanbul). “Haydarpaşa ve Sirkeci Tren Garı binalarının akıbetine ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/19634, 15 Kasım 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19634-haydarpasa-ve-sirkeci-tren-gari-binalarinin-akibetine-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/ea5a9f24-44a1-496e-aeea-01933e144684
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 105 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın Kültür ve Turizm Bakanı Mehmet Nuri ERSOY tarafından, Anayasa'nın 98 ve a, İçtüzüğün 96. maddeleri gereğince yazılı olarak yanıtlanmasını arz ederim.
TCDD İşletmesi Genel Müdürlüğü ile Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü arasında imzalanan protokolle Haydarpaşa ve Sirkeci Gar binaları ve demiryolu işlevi dışında kalmış alanlar © "kültür ve turizm" amaçlı kullanılmak üzere bakanlığınıza devredilmiştir. 31 Ekim?de Atatürk Kültür Merkezi'nde tarafınızca düzenlenen basın toplantısında, Haydarpaşa Garı arazisinde bulunan âtıl durumdaki tescilli eski eser yapıların aslına uygun şekilde restore edileceği, demiryolu taşımacılık faaliyetlerine devam edileceği ve aynı zamanda restorasyon sonrasında arkeopark, arkeoloji müzesi, "performans sanatları merkezi, kütüphane, tematik müze, sergi salonları, sanat ve tasarım atölyeleri
" olarak değerlendirileceği açıklanmıştır.
Gerekçenin tamamını göster (6 paragraf daha)Gerekçeyi kısalt
Ancak Haydarpaşa ve Sirkeci Garları tam kapasiteyle merkezi garlar olarak yeniden açılmalıdır. Nitekim garların tam kapasite ile açılmaması trenlerin sembolik sayıda tutulması, demiryolcuların garda artık çalışamaması ve temel barınma hakları olan lojmanlardan zorla çıkarılması anlamını taşımaktadır. Kültür ve sanatın araçsallaştırılarak tarihi ve kültürel mirasların dahi neoliberal alanlara dönüştürülmesi, mülksüzleştirme ve yerinden etmeye hizmet etmesi kabul edilemezdir. Bu tarihi mekanları sermayenin ilgisine açık biçimde bienallere, müzelere, pahalı restoranlara ve tüketim alanlarına göre tasarlamak "toplumsal ihtiyaçları görmezden gelmek anlamını taşımaktadır. Nitekim Sabancı Holding'in patronu
İngiliz yatırımcılarla Haydarpaşa garında keşif yapması, garların sermayeye yatırım olarak açıldığını göstermektedir.
Haydarpaşa Garı, limanı ve çevresinin 2000'li yıllardan bu yana TCDD yönetimi tarafından büyük bir inatla sermayeye peşkeş çekilme girişimine karşı, toplumun tüm duyarlı kesimleri ile bıkmadan, usanmadan bir direniş verilmektedir. Kent Toplum ve Çevre İçin Haydarpaşa Dayanışması, TMMOB,
• sendikalar ve ilgili gönüllüler hukuksal mücadelesini de 19 yıldır devam eden Pazar nöbetlerini de ,, Haydarpaşa Garı'nın endüstriyel ve kamusal demiryolu işlevini korumak için sürdürmektedir. Ayrıca bu garlar hafıza mekanları ve kültürel miraslardır, Yeşilçam sinemasının vazgeçilmez mekânı, işçiliğin ve göç olgusunun simgeleridir.
Dolayısıyla Haydarpaşa ve Sirkeci'nin tam kapasite çalışan bir gar işlevini yitirmesine sebep olacak tüm özelleştirme projelerinden derhal vazgeçilmelidir ve Haydarpaşa ve Sirkeci Garlarının yalnızca gar olarak yeniden halkın hizmetine açılmalıdır. İstanbul'un yeni turizm ve kültür endüstrisi mekanlara değil halkın ulaşım hakkını sağlayan merkezi garlara ihtiyaç vardır.
Bu bağlamda;
SORULAR
Haydarpaşa ve Sirkeci Garları tam kapasiteli garlar olarak yeniden hizmete açılacak mıdır? Ulaşım hattındaki tren sayısı eskisi ile aynı mı olacaktır? Bakanlığınız ve yapılan protokolün içeriğinde neler vardır?
Projeye göre tren bakım, park alanları ve manevra sahaları planlanmış mıdır?
Hızlı tren sayıları arttırılacak mıdır?
Haydarpaşa ve Sirkeci'de çalışan ve buradaki lojmanlarda barınan demiryolculara ilişkin ne düşünülmektedir? Behiçköy Lojmanlarında tahliyesi istenen hane var mıdır?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Mehmet Nuri Ersoy, Kültür ve Turizm Bakanı ·
Bakanlığımız (Kültür Varlıkları ve Müzeler Genel Müdürlüğü) ca;
Yüzyılı aşkın geçmişe sahip, tarihin en önemli olaylarına tanıklık eden ve toplum hafızasında izler bırakan Haydarpaşa ve Sirkeci Garlarının, Doğu ile Batı'nın buluşma noktası, İstanbul'un ve Türkiye'nin marka değerini artıran kültür ve sanat merkezi haline getirilmesi hedeflenmektedir.
Kentsel ve Tarihi Sit Alanı olarak tescilli Haydarpaşa Gar Sahası içerisinde 25 tescilli korunması gerekli kültür varlığı taşınmaz ile tescilli kalıntılar bulunmaktadır. Alandaki tescilli taşınmazların rölöve, restitüsyon ve restorasyon projeleri Kurulca onaylanmış olup uygulamaları halihazırda devam etmektedir.
Haydarpaşa Gar Sahasında demiryolu taşımacılık faaliyetleri devam edecek olup alanda âtıl durumda olan tescilli eski eser yapıların aslına uygun restorasyonundan sonra müze, arkeopark, kütüphane, performans sanatları merkezi, tematik müze, sergi salonları, sanat ve tasarım atölyeleri işlevleri verilerek açık etkinlik alanları ile birlikte Anadolu yakasında ilk kültür ve sanat adası İstanbul'a kazandırılmış olacaktır. Alan içerisinde demiryolu ulaşımına yönelik proje Bakanlığımız ile Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ve TCDD Genel Müdürlüğünce koordineli olarak hazırlanmıştır. Söz konusu projenin uygulama çalışmaları Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığı ile TCDD Genel Müdürlüğünce yürütülmektedir.
Haydarpaşa Gar Sahasına yönelik Bakanlığımız proje çalışmaları kapsamında gar sahası demiryolu işlevini kesintisiz bir şekilde sürdürürken alanın tarihsel, işlevsel ve kültürel değerlerinin en üst düzeyde korunması ve geliştirilmesi amaçlanmaktadır.
Haydarpaşa Gar Sahasında tüm yapı ve alanların kültür ve sanat etkinliklerine yönelik kullanılması planlanmış olup alan içerisinde konaklama amaçlı herhangi bir düzenleme planlanmamıştır.