İzmir'de bulunan bir akü geri kazanım fabrikasındaki radyoaktif atıkların bertaraf edilmesine ilişkin

Milletvekillerimiz tarafından şahsıma yöneltilen ve ilişik listede; TBMM Esas numaraları ve konuları belirtilen yazılı soru önergeleri incelenmiş olup, söz konusu önergelerde yer alan hususlara ilişkin cevaplarımız ekte sunulmuştur.

Bilgilerinizi ve gereğini arz ederim. e" A NA £ #5 Bakan / -Dosya (1 Takım)

Mustafa Kemal Mahallesi Eskişehir Devlet Yolu (Dumlupınar Bulvarı) 9. km. No: 278 Çankaya / Ankara İrtibat: Haydar DEMİRER Tel: 410 14 57

SAYIN YÜKSEL TAŞKIN'IN TBMM 7/19696 ESAS SAYILI ?liğe9e YAZILI SORU ÖNERGESİNE GL 5S

İLİŞKİN SORULAR VE CEVAPLARI SORULAR

İzmir'in Gaziemir Emrez Mahallesi'nde bulunan atıl durumdaki akü geri kazanım fabrikası sahasındaki radyoaktivite bulaşmış cüruf atıklar önemli bir çevre ve halk sağlığı sorunu yaratmakta ve "İzmir'in Çernobili" olarak anılmaktadır. Bu atıkların temizlenmesi konusu yıllardır sorumlu merkezi yönetim birimleri tarafından görmezden gelinmiştir.

Mezkur alanın çevresel iyileştirme faaliyetlerini yürütmek üzere Nükleer Düzenleme Kurumu'nun (NDK) 08.03.2023 tarihli ve 2023-154. sayılı.kararı ile EKOVAR Çevre Grup Geri Dönüşüm Atık Depolama İnş. Taahhüt San. ve Tic. A.Ş.'ye yetki verilmiştir. Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevre Yönetimi Genel Müdürlüğü'nün 13 Eylül 2024 tarihli yazısından öğrenildiğine göre Çevresel İyileştirme Planı ve İş Termin Planı 12.7.2024'de onaylanmıştır. EKOVAR ise 24.7.2024'de çalışmalarına başlamıştır. Çalışma esnasında gaz emisyonu ortaya çıkınca 25.7.2024'de çalışmalar durdurulmuş.

Son günlerde basında yer alan kimi haberlerde mezkur alandan çıkarılan nükleer atıkların yetkili firma tarafından Manisa'nın Soma ilçesindeki çimento fabrikalarına götürülerek yakıldığı iddiaları yer almaktadır. Ancak NDK'dan alınan bilgiye göre EKOVAR Şirketi'nin radyoaktivite ölçümleri ve sahadaki çalışmaları, NDK tarafından yetkilendirilmiş A tipi uluslararası gözetim firmasının gözetiminde yapılacak ve radyoaktif atıkları Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) alacaktır.

Bu bağlamda;

1. Basında yer alan, nükleer atıkların yetkili firma tarafından Manisa'nın Soma ilçesindeki çimento fabrikalarına götürülerek yakıldığı iddiaları doğru mudur?

2. TENMAK tarafından alınacağı belirtilen radyoaktif atıklar için Türkiye'de güvenli depolama altyapısı mevcut mudur? Mevcutsa bu altyapının kapasitesi ve uluslararası standartlara uygunluğu nedir?

3. NDK hangi A tipi uluslararası gözetim firmasını yetkilendirmiştir?

CEVAPLAR

1. Sahada radyoaktif madde ile kontamine olmuş atıkların yönetimi Nükleer Düzenleme Kurumu ve Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu'nun (TENMAK) sorumluluğunda yer almakta olup, onaylı "Çevresel İyileştirme Planı" kapsamında Radyoaktif Maddenin Güvenli Taşınması Yönetmeliğine uygun olarak radyasyon tespit edilen atıklar Çekmece Nükleer Araştırma ve Eğitim Merkezi Atık İşleme Tesisine gönderilecektir. Mevcut durumda sahadan radyoaktif atık çıkışı yapılmamıştır.

2) 7381 sayılı Nükleer Düzenleme Kanunu gereğince radyoaktif atıkların yönetimi (radyoaktif atıkların toplanması, elleçlenmesi, işlenmesi, tesis içi taşınması, depolanması veya bertarafı ile ilgili idari ve teknik faaliyetler) Türkiye Enerji, Nükleer ve Maden Araştırma Kurumu (TENMAK) tarafından yapılmaktadır.

3) A tipi uluslararası gözetim firmasına uygunluk belgesi verilmesi süreçleri "Uluslararası Gözetim

Şirketlerinin Radyasyon Ölçümü Yapabilmelerine İlişkin Usul ve Esaslar" çerçevesinde NDK tarafından yürütülmektedir.