Kadına karşı şiddet suçlarında cezaya uygulanan indirimlere ilişkin
Kaynak göster
Ceylan Akça Cupolo (DEM Parti), 21 Kasım 2024 tarihinde 7/19800 esas numaralı yazılı soru önergesi verdi; muhatap: Adalet Bakanlığı. TBMM’nin kaydına göre süresi geçtikten sonra cevaplandı (verilişinden 327 gün sonra, 14 Ekim 2025).
Ceylan Akça Cupolo (DEM Parti, Diyarbakır). “Kadına karşı şiddet suçlarında cezaya uygulanan indirimlere ilişkin”. TBMM 28. Dönem yazılı soru önergesi 7/19800, 21 Kasım 2024. Vekilpedia: https://vekilpedia.com/soru-onergesi/7-19800-kadina-karsi-siddet-suclarinda-cezaya-uygulanan-indirimlere-iliskin (erişim: 15 Ekim 2026). TBMM kaydı: https://www.tbmm.gov.tr/Denetim/Yazili-Soru-Onergesi-Detay/19ba02a9-e485-4973-9859-01934f20332c
ÖNERGENİN YOLCULUĞU
- TBMM'ye verildi
- 15. gün
- Bakanlık cevapladı
Verilişten cevaba 327 gün. Tarihler TBMM kaydından.
Önerge metni
PDF’ten yazıya döküldü · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Aşağıdaki sorularımın, Adalet Bakanı Yılmaz TUNÇ tarafından Anayasanın 98 ve İç Tüzüğün 96. ve 99. Maddeleri gereğince yazılı olarak cevaplandırılmasını arz ederim.
Konya'da kendisinden ayrılmak isteyen Ö.S. adlı kadına şiddet uygulayan ve daha önce dokuz ayrı suçtan hüküm giymiş olan M.H. isimli erkek hakkında, Konya 15. Asliye Ceza Mahkemesinde "Kadına karşı basit yaralama" suçlamalı dava açılmıştır. Ö.S.'nin dişlerinde kırık ve vücudunun pek çok noktasında da morluk ve şişliğin yani ağır fiziksel şiddete dair kanıtlanmış delillerin varlığına, failin daha önceki sabıka kayıtlarına rağmen; mahkeme M.H'ye "haksız tahrik" ve "iyi hal" indirimleri uygulamıştır. Haksız tahrik, iyi hal indirimleri ile hükmün açıklanmasının geri bırakılması kararları, kadına yönelik şiddet davalarında giderek daha fazla alınmaktadır. Toplumda adalet sisteminin faillerin korunduğu, kadına yönelik şiddet suçlarının önemsizleştirildiği algısını yaratan bu kararlar; kadınların hayatlarının güven altında olmadığına ilişkin endişeleri besliyor.
Bu bağlamda;
SORULAR
Kadınların şiddet mağduru olduğu durumlarda, neredeyse bilaistisna, faillere "haksız tahrik", "iyi hal" indirimleri verilmesi; şiddetin yargısal olarak ele alınmasında bir sorun olduğu kanaatini oluşturduğuna katılıyor musunuz?
MH.'nin önceki 9 suçtan aldığı mahkumiyetler neden ceza vermede ağırlaştırıcı bir faktör olarak değerlendirilmedi? Bu indirimlerin failleri cesaretlendirmede rol oynadığını düşünüyor musunuz? i
"İyi hal" indirimlerini uygulamak için hangi kriterler kullanılıyor? Eylemleriyle yasayı açıkça hiçe sayan ve daha önce 9 ayrı suçtan mahkumiyeti bulunan M.H. gibi suç makinalarına böyle bir hoşgörü gösterilmesinin gerekçesi nedir?
Bu tür davalardaki yaygın indirim kararları nedeniyle yargı sisteminin kadınların güvenliğini ve onurunu önceliklendirmediği algısını nasıl ele almayı planlıyorsunuz? Bu indirimleri uygulayarak mağdurları tekrar risk altına sokan yargı görevlileri için herhangi bir sonuç olacak mı?
Bakanlık, özellikle kadınlara yönelik şiddet olmak üzere tekrar şiddet uygulayanlara daha ağır cezalar verilmesini sağlamak için ne yapıyor? Cinsiyete yönelik şiddeti mazur gösteren veya hafifleten indirimleri ortadan kaldırmak için ilgili kanunları acilen değiştirmeyi düşünüyor musunuz?
Ö.S. gibi mağdurların daha fazla şiddet, takip veya sindirme korkusu olmadan yaşayabilmelerini garanti altına almak için hangi adımları atıyorsunuz?
Bakanlığın cevabı
Taranmış belgeden okundu · Orijinal PDF ↗ (yeni sekmede açılır)Yılmaz Tunç, Adalet Bakanı ·
1542410 sayılı yazı.
İlgi yazınız ekinde alınan, Diyarbakır Milletvekili Ceylan Akça Cupolo tarafından Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/19800 Esas Nolu soru önergesine ilişkin, Türkiye Büyük Millet Meclisi İçtüzüğünün 99. maddesi uyarınca hazırlanan cevap ilişikte sunulmuştur.
Yılmaz TUNÇ Bakan Soru önergesi cevabı (1 adet)
Mevzuat Genel Müdürlüğü
Sayı : E-56020453-610-1723-3955/5544 Konu : Yazılı soru önergesi (4/19/2025
Sayın Ceylan AKÇA CUPOLO Diyarbakır Milletvekili
Bakanlığımıza yöneltilip yazılı olarak cevaplandırılması istenilen 7/19800 Esas Nolu soru önergesinin cevabı aşağıda sunulmuştur.
I- Türkiye Cumhuriyeti Anayasasının;
A) "Yargı yetkisi" kenar başlıklı 9. maddesinde, yargı yetkisinin Türk Milleti adına bağımsız ve tarafsız mahkemelerce kullanılacağı,
B) "Mahkemelerin bağımsızlığı" kenar başlıklı 138. maddesinin birinci fıkrasında, hâkimlerin görevlerinde bağımsız oldukları; Anayasaya, kanuna ve hukuka uygun olarak vicdani kanaatlerine göre hüküm verecekleri; ikinci fıkrasında, hiçbir organ, makam, merci veya kişinin, yargı yetkisinin kullanılmasında mahkemelere ve hâkimlere emir ve talimat veremeyeceği, genelge gönderemeyeceği, tavsiye ve telkinde bulunamayacağı; dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin, mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu; bu organlar ve idarenin, mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği,
Hükümlerine yer verildiği malumlarıdır.
Belirtilen hükümler çerçevesinde, Anayasanın 9 ve 138. maddelerindeki yetki ve teminata dayalı olarak görev yapan bağımsız ve tarafsız mahkemelerce verilen ara karar, karar ve hükümlerin hukuki dayanakları ile gerekçelerine dair Bakanlığımızda bilgi bulunmadığı gibi, sözü edilen karar ve hükümlerin olağan yargısal denetimi, başvuru usulü ve şartları ilgili kanunlarda gösterilen yargı mercilerine aittir.
1. 5237 sayılı Türk Ceza Kanununun "Takdiri indirim nedenleri" kenar başlıklı 62. maddesinin ikinci fıkrasında, takdiri indirim nedeni olarak, failin geçmişi, sosyal ilişkileri, fiilden sonraki ve yargılama sürecindeki pişmanlığını gösteren davranışları veya cezanın failin geleceği üzerindeki olası etkilerinin göz önünde bulundurulabileceği, ancak failin duruşmadaki mahkemeyi etkilemeye yönelik şekli tutum ve davranışlarının, takdiri indirim nedeni olarak dikkate alınmayacağı, takdiri indirim nedenlerinin kararda gerekçeleriyle gösterileceği hükmüne yer verildiği malumlarıdır.
UI- Anayasanın, "Kanunların teklif edilmesi ve görüşülmesi" kenar başlıklı 88. maddesinde kanun teklif etmeye Bakanlar Kurulu ve milletvekillerinin yetkili olduğu, kanun tasarı ve tekliflerinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülme usul ve esaslarının içtüzükle düzenleneceği hükmü yer almakta iken söz konusu hüküm, 16/04/2017 tarihinde yapılan referandumla kabul edilen 21/01/2017 tarihli ve 6771 sayılı Türkiye Cumhuriyeti Anayasasında Değişiklik Yapılmasına Dair Kanunun 16, maddesiyle; kanun teklif etmeye Mevzuat Genel Müdürlüğü milletvekillerinin yetkili olduğu, kanun tekliflerinin Türkiye Büyük Millet Meclisinde görüşülme usul ve esaslarının içtüzükle düzenleneceği şeklinde değiştirilmiş, söz konusu düzenleme 09/07/2018 tarihinde yürürlüğe girmiştir.
10/07/2018 tarihli Resmi Gazete'de yayımlanarak yürürlüğe giren, | sayılı Cumhurbaşkanlığı Teşkilâtı Hakkında Cumhurbaşkanlığı Kararnamesinin 38. maddesinin birinci fıkrasının (e) bendinde; adalet hizmetleriyle ilgili konularda gerekli araştırmalar ve mevzuat hazırlıklarını yapmak ve görüş bildirmek Bakanlığımızın görevleri arasında sayıldığından çalışmalarımız bu çerçevede yürütülmektedir.
IV- Konya Cumhuriyet Başsavcılığıyla yapılan yazışmaya verilen 25/06/2025 tarihli cevapta; soru önergesinde belirtilen olaya ilişkin olarak yapılan yargılama sonucunda verilen karara ilişkin istinaf kanun yolu incelemesinin devam ettiği bildirilmiştir.
Yılmaz TUNÇ Bakan
Yılmaz TUNÇBakan